I SA/Wa 2603/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-21
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystedekrety warszawskiestwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjneprawo rzeczowewspółwłasnośćSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani wydania decyzji bez podstawy prawnej.

Skarżąca J.C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1976 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste nieruchomości na rzecz C.O., argumentując pominięcie innych współwłaścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo umorzyło postępowanie, następnie uchyliło własną decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak udziału innych współwłaścicieli w pierwotnym postępowaniu nie stanowi rażącego naruszenia prawa ani podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a decyzja miała podstawę prawną w ustawie o gospodarce terenami.

Sprawa dotyczyła skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste nieruchomości na rzecz C.O. Skarżąca podnosiła, że decyzja z 1976 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pominięto w niej innych współwłaścicieli nieruchomości, J. i A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że wskazana przez skarżącą przesłanka dotyczy wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO uchyliło swoją poprzednią decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd uznał, że brak udziału innych współwłaścicieli w postępowaniu z 1976 r. nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jest przesłanką do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Ponadto, sąd stwierdził, że decyzja z 1976 r. miała podstawę prawną w przepisach ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, a nie w uchwale Rady Ministrów, która nie mogła stanowić samoistnej podstawy prawnej. Sąd podkreślił również, że zrzeczenie się roszczeń przez małżonków K. na rzecz C.O. było skuteczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pominięcie współwłaścicieli w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jest przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że tryb stwierdzenia nieważności i tryb wznowienia postępowania są niekonkurencyjne, a wady proceduralne, takie jak brak udziału strony w postępowaniu, są badane w ramach wznowienia, a nie stwierdzenia nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Nie obejmuje wad proceduralnych badanych w trybie wznowienia postępowania.

u.g.t. art. 12

Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

Przepisy regulujące zasady i tryb oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste.

u.g.t. art. 13

Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

Przepisy regulujące zasady i tryb oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste.

u.g.t. art. 18

Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

Przepisy regulujące zasady i tryb oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste.

u.g.t. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

Przepisy regulujące zasady i tryb oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania dotycząca braku udziału strony w postępowaniu.

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w przypadku pominięcia współwłaścicieli w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego. Decyzja z 1976 r. miała podstawę prawną w ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Zrzeczenie się roszczeń przez małżonków K. na rzecz C.O. było skuteczne.

Odrzucone argumenty

Decyzja z 1976 r. została wydana bez podstawy prawnej (na podstawie uchwały RM). Decyzja z 1976 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez pominięcie J. i A. K. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Godne uwagi sformułowania

tryby nadzwyczajne są wobec siebie niekonkurencyjne nie branie udziału w tego rodzaju postępowaniu nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa uchwała nr [...] nie może być zatem uznana za akt kreujący odrębną sprawę administracyjną w oderwaniu od obowiązującego stanu prawnego

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

sprawozdawca

Iwona Ścieszka

członek

Magdalena Durzyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wad proceduralnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz kwestia podstawy prawnej decyzji wydanej w oparciu o przepisy dekretowe i uchwały RM."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i przepisami z lat 60. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących użytkowania wieczystego i stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Nieważność decyzji z PRL? Sąd wyjaśnia, kiedy pominięcie współwłaściciela nie jest rażącym naruszeniem prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2603/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Iwona Ścieszka
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2019/22 - Wyrok NSA z 2024-01-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz Kluj (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, , , , , po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2021 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpoznaniu wniosku J.C., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]), w której na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie w zakresie rozpatrzenia wniosku J.C. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy [...] znak [...] z dnia [...] marca 1976 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] na rzecz C.O., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy [...] znak [...] z dnia [...] marca 1976 r.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
W dniu [...] lutego 1950 r. dawny właściciel nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w [...] o pow. [...] m2 ozn. hip. "Nieruchomość w [...] nr [...] na [...] ", dalej "nieruchomość", Pan L.M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu nieruchomości [...].
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1956 r. Prezydium Rady w [...] odmówiło przywrócenia terminu. Dawny właściciel został poinformowany również, że nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy dnia [...] kwietnia 1948 r., wobec czego termin na złożenie wniosku upłynął [...] października 1948 r.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 1975 r. C.O. i J.K. zwrócili się do Urzędu Miasta [...] o ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości.
Z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] listopada 1975 r. wynika, że na mocy aktu notarialnego (rep. [...]) z [...] lutego 1950 r. przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez J. i A., małżonków K. w połowie i przez C.O. w drugiej połowie.
Decyzją Urzędu Dzielnicy [...] znak [...] z [...] marca 1976 r. ustanowiono na [...] lat użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] o pow. [...] m2 ozn. hip. "Nieruchomość w [...] nr [...][...] " na rzecz C.O.. W ww. decyzji postanowiono również m.in.:
- o pobraniu z tytułu wieczystego użytkowania opłaty jednorazowej w wysokości [...] zł zgodnie z postanowieniem Uchwały Nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1960 r.;
- o ustaleniu w umowie wieczystego użytkowania praw i obowiązków użytkownika wieczystego, w tym obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu ulepszenia terenu przez doprowadzenie dodatkowego uzbrojenia;
- o ustaleniu opłaty rocznej za nieruchomość w kwocie [...] zł licząc po [...] zł za 1 m2 - opłata roczna wynika z tytułu ulepszenia terenu (stawka za wodociągi [...] zł);
- że w razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego, użytkownikowi wieczystemu przysługiwać będzie za budynki i inne urządzenia istniejące w dniu wygaśnięcia wieczystego użytkowania wynagrodzenie w wysokości ich wartości w dniu wygaśnięcia;
- o możliwości zbycia prawa użytkowania wieczystego bez zgody organu administracji po upływie 5 lat.
Organ administracji poinformował także o treści art. 47 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 22, poz. 159 z 1969 r.), tj. o przymusowym ściąganiu należności wynikających z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych w przypadku uchybienia terminowi płatności.
W uzasadnieniu wskazano ponadto, że C.O., jako były właściciel hipoteczny ww. nieruchomości złożył wniosek o przyznanie prawa wieczystego użytkowania gruntu po terminie ustalonym przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej "dekret warszawski", dlatego też rozpatrzenie jego wniosku nastąpiło w trybie przewidzianym w Uchwale Nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze [...] w wieczyste użytkowanie ([...]) oraz zgodnie z opinią zawartą w piśmie Urzędu Miasta [...] Wydział [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r.
Wnioskiem z [...] lutego 2015 r. J.C. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 1976 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że organ administracji nie uwzględnił w decyzji osób J. i A. K., mimo że byli oni nabywcami praw i roszczeń do nieruchomości przy ul. [...] w [...], a co się z tym wiąże, decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie w zakresie rozpatrzenia wniosku J.C. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy [...] znak [...] z dnia [...] marca 1976 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wzruszenie decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy decyzja dotknięta jest którąś z wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. We wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. J.C. wskazała, jako podstawę do stwierdzenia nieważności, przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., która to jest przesłanką do wznowienia postępowania. Nie jest natomiast dopuszczalne, aby podstawą stwierdzenia nieważności decyzji uczynić wadę polegającą na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
J.C., wniosła o o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] należało uchylić, gdyż nie można stwierdzić czy dokonano analizy decyzji znak [...] z dnia [...] marca 1976 r. pod kątem ewentualnego naruszenia każdej z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. i orzec o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności niniejsze jest postępowaniem nadzorczym, zatem toczy się w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 156 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2 stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3. 4 i 7. jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przesłanki określone w punktach 1, 3, 4, 5, 6 i 7 nie nastąpiły.
Decyzję znak [...] z dnia [...] marca 1976 r. wydał organ właściwy, była ona pierwszą decyzją w tej sprawie, skierowano ją do strony, nie była niewykonalna, nie zawierała też wady powodującej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa organ uznał, że na gruncie tej sprawy nie może być uznana za takie naruszenie sytuacja polegająca na niebraniu udziału w postępowaniu J. i A.K.. Fakt ten jest bowiem badany w ramach przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ponieważ to jest tryb właściwy do usuwania wad mających charakter proceduralny. Poza tym organ wskazał, że że tryby nadzwyczajne są wobec siebie niekonkurencyjne, a zatem przesłanka do wznowienia postępowania nie może zostać uwzględniona w postępowaniu prowadzonym w trybie nieważnościowym. (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1040/15, CBOSA oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 563/16, CBOSA). Natomiast zastosowanie niewłaściwego trybu weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca dodatkowo podniosła, że orzeczenie znak [...] z dnia [...] marca 1976 r. jest nieważna na mocy art. 156 § 2 k.p.a., jako wydanej bez podstawy prawnej. Skarżąca, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazała, że samoistna uchwał nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 1965 r. nie może być podstawą prawną wydania decyzji administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21.8.2001 r., II SA 1726/00.) stwierdził, że: wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Rażące naruszenie prawa oznacza natomiast wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.
Organ zgodził się ze Skarżącą, że uchwała nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze [...] w wieczyste użytkowanie - zwanej dalej "uchwałą nr [...] ", nie mogła stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej obowiązany był stosować przepisy prawa powszechnie obowiązującego w czasie rozstrzygania sprawy. Uchwała nr [...] została wydana w czasie, gdy obowiązywały przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. nr 32, poz. 159 ze zm.), która określała zasady i tryb oddawania gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste. Dlatego też wniosek C.O. został skutecznie rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. nr 32, poz. 159 ze zm.), na co wskazuje sentencja zaskarżonej decyzji. Poszczególne punkty sentencji stanowią:
1) o ustanowieniu na [...] lat użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] o pow. [...] m2 ozn. hip. "Nieruchomość w [...] nr [...] " na rzecz C.O.;
2) o pobraniu z tytułu wieczystego użytkowania opłatę jednorazową w wysokości [...] zł zgodnie z postanowieniem Uchwały Nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1960 r.;
3) o ustaleniu w umowie wieczystego użytkowania praw i obowiązków użytkownika wieczystego, w tym obowiązku uiszczenia opłaty rocznej z tytułu ulepszenia terenu przez doprowadzenie dodatkowego uzbrojenia;
4) o ustaleniu opłaty rocznej za nieruchomość w kwocie [...] zł licząc po [...] zł za 1 m2 - opłata roczna wynika z tytułu ulepszenia terenu (stawka za wodociągi [...] zł);
5) że w razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego, użytkownikowi wieczystemu przysługiwać będzie za budynki i inne urządzenia istniejące w dniu wygaśnięcia wieczystego użytkowania wynagrodzenie w wysokości [...] ich wartości w dniu wygaśnięcia;
6) o możliwości zbycia prawa użytkowania wieczystego bez zgody organu administracji po upływie 5 lat.
Wobec powyższego Kolegium uznało, że nieuzasadniony jest zarzut wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania bez podstawy prawnej.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, że strona skarżąca nie wykazała istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy [...] o znaku [...] z [...] marca 1976 r., podczas gdy z treści tej decyzji i jej uzasadnienia wynika, że została wydana na podstawie § 1 uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze [...] w wieczyste użytkowanie czyli aktu normatywnego o charakterze samoistnym, w konsekwencji czego decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej co rodzi sankcję jej nieważności,
b) art. 80 k.p.a. poprzez sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci decyzji Urzędu Dzielnicy [...] o znaku [...] z dnia [...] marca 1976 r. i przyjęcie, że została ona wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1965 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, podczas gdy z treści uzasadnienia tej decyzji wprost wynika, że podstawą jej wydania była uchwała nr [...], w konsekwencji czego decyzja ta obarczona jest sankcją nieważności uwagi na jej wydanie bez podstawy prawnej,
c) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z § 1 ust 1 uchwały Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze [...] w wieczyste użytkowanie poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że decyzja Urzędu Dzielnicy [...] [...] z [...] marca 1976 r. uwzględniająca jedynie C.O. z jednoczesnym pominięciem A. i J. K. jest zgodna z prawem, podczas gdy z treści § 1 ust. 1 uchwały Rady Ministrów wynika, że decyzja o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntów [...] musi uwzględniać wszystkich dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych, w konsekwencji czego przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa,
d) art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy [...] w [...] o znaku [...] z dnia [...] marca 1976 r., podczas gdy decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, w konsekwencji czego obarczona jest sankcją nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego był wniosek J.C., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 1976 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego. Jako podstawę do wszczęcia tego rodzaju postępowania wskazano okoliczność, że w postępowaniu tym nie brali udziału pozostałych właścicieli nieruchomości i w konsekwencji pominięto ich prawa przy ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego.
Wniosek został sformułowany w sposób nie budzący wątpliwości jako wniosek w trybie nieważnościowym co oznacza że zarzuty w nim sformułowane należało merytorycznie zbadać pod kątem istnienia przesłanek z art. 156 k.p.a. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania ponieważ organ winien merytorycznie rozpoznać sprawę. Zasadne było zatem uchylenie pierwotnie wydanej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ prawidłowo przyjął, brak istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego.
Po pierwsze, przesłanka nie brania udziału w postępowaniu jest przesłanką wznowieniową o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie może być w związku z tym rozpoznawana w trybie nieważnościowym jako że tryby te są niekonkurencyjne względem siebie a przesłanki do ich zastosowania są zupełnie inne.
Po drugie, wbrew wywodom skargi podstawą do wydania decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego były przede wszystkim przepisy ustawy z 31 lipca 1969 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które to przepisy art. 12, 13, 18 i 26 ust. 2 wskazano w sentencji decyzji jako podstawę rozstrzygnięcia. Istotnie powołano tam także uchwałę nr [...] jednakże w żadnym razie nie oznacza to, że uchwała ta stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. To ustawa regulowała zasady gospodarki nieruchomościami dopuszczając oddawanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste i wiążąc to z koniecznością zawarcia umowy sprzedaży budynków o ile nieruchomości są zabudowane. Powołana również w sentencji decyzji oraz jej uzasadnieniu uchwała [...] była uchwałą samoistną nie posiadającą umocowania ani w dekrecie z 26 października 1945 r. ani w ustawie z 21 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Uchwała nr [...] nie może być zatem uznana za akt kreujący odrębną sprawę administracyjną w oderwaniu od obowiązującego stanu prawnego, wynikającego z przepisów rangi ustawowej i aktów wykonawczych wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Oznacza to, że podstawą prawną decyzji były przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. które zezwalały na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste (wyrok NSA z 15 maja 2013 r. I OSK 2410/11). Czyni to nietrafnymi zarzuty wydania decyzji bez podstawy prawnej gdyż podstawę tę stanowiły przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r.
Po trzecie, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa tj. z pominięciem poprzedników prawnych Skarżącej. Abstrahując od tego, że skarżąca popada w sprzeczność wskazując w pkt c skargi, jako podstawę nieważności § 1 ust. 1 uchwały [...] przy jednoczesnym twierdzeniu, że uchwała ta nie ma ona mocy prawnej, to pominięcie podmiotów przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i ustanowienie tego prawa dla innego podmiotu nie mieści się w pojęciu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. w art. 20 ust. 2 wskazują, że decyzja ma określać użytkownika wieczystego oraz przedmiot i warunki użytkowania. Na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego jasnym jest, że przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. dawały dawnym właścicielom dekretowym prawo do żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w sytuacji w której uchybili oni terminowi złożenia wniosku dekretowego a więc wtedy gdy na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego nie przysługiwało im już roszczenie o ustanowienia prawa własności czasowej. Wniosek taki mógł złożyć każdy z właścicieli takiej nieruchomości. Choć istotnie postępowanie powinno się toczyć z udziałem wszystkich wcześniejszych właścicieli nieruchomości to jednak, tak jak to zostało wskazane wyżej, niebranie udziału w tego rodzaju postępowaniu nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Naruszenie tego rodzaju ma charakter procesowy. Dopiero pozbawienie udziału w postępowaniu wszystkich stron tego postępowania mogłoby stanowić rażące naruszenie prawa. Taka sytuacja nie nastąpiła.
Poza tym jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy t.j. oświadczenie małż K. z [...] lutego 1976 r., "zrzekli się oni [...] części nieruchomości na rzecz C.O.. Oświadczenie to stanowi zatem zbycie roszczeń a dla skuteczności którego nie była wymagana forma aktu notarialnego.
Sumując Sąd stwierdza, że organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa. W sposób właściwy zebrał materiał dowodowy a jego ocena nie nosi cech dowolności.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI