I SA/Wa 259/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie administracyjnerekompensatanieruchomośćgranica RPnieważność decyzjiwłaściwość organukpa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2011 r. w sprawie rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP.

Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2011 r., zarzucając jej wydanie przez organ niewłaściwy. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że Wojewoda działał właściwie, gdyż wniosek został do niego skierowany i nie można było ustalić jego niewłaściwości. Sąd administracyjny zgodził się z Ministrem, oddalając skargę i podkreślając, że skarżąca była bierna w postępowaniu przed Wojewodą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę N. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2011 r. Decyzja Wojewody z 2011 r. odmawiała skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Polski. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, zarzucając jej wydanie przez organ niewłaściwy (Wojewoda [...] zamiast Wojewody [...]), naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej oraz przewlekłość postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że Wojewoda działał właściwie, gdyż wniosek został do niego skierowany i nie dysponował danymi wskazującymi na jego niewłaściwość. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Sąd wskazał, że Wojewoda właściwie rozpoznał sprawę, gdyż wniosek został do niego skierowany i nie mógł ustalić swojej niewłaściwości. Podkreślono również, że skarżąca była bierna w postępowaniu przed Wojewodą, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie wniosku. Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania ministra zostały uznane za niedopuszczalne w kontekście oceny merytorycznej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana przez organ niewłaściwy miejscowo podlega stwierdzeniu nieważności, jednakże organ orzekający musi dysponować danymi wskazującymi na jego niewłaściwość w momencie wydawania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Wojewoda, do którego skierowano wniosek, działał właściwie, gdyż nie dysponował danymi wskazującymi na jego niewłaściwość miejscową. W przypadku braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej w sposób wskazany w art. 21 § 1 k.p.a., sprawa należy do organu, dla którego miejsca nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2 b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa art. 5 § pkt. 3

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa art. 9

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Określa ministra właściwego do spraw administracji publicznej jako organ wyższego stopnia.

k.p.a. art. 21 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje ustalanie właściwości miejscowej w przypadku braku danych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda działał właściwie, gdyż wniosek został do niego skierowany i nie dysponował danymi wskazującymi na jego niewłaściwość. Bierność wnioskodawcy uniemożliwiła merytoryczne rozpoznanie wniosku i ustalenie ewentualnej niewłaściwości organu. Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania Ministra nie mogą być przedmiotem oceny w ramach skargi na decyzję merytoryczną.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wojewody z 2011 r. została wydana przez organ niewłaściwy miejscowo. Minister naruszył zasady zaufania do organów władzy publicznej i działał przewlekle. Decyzja Ministra jest wadliwa, ponieważ opiera się na okolicznościach nieprzewidzianych przez prawo (brak świadomości niewłaściwości przez Wojewodę).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja zapadła w wyniku całkowitej bierności i bezczynności wnioskodawcy. Wojewoda [...] pozostawał zatem właściwy w sprawie - skoro pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych ku temu czynności nie mógł ustalić ewentualnej swojej niewłaściwości. Kwestie bezczynności czy przewlekłości postępowania podlegają ocenie Sądu w trybie art. 53 § 2 b ppsa - po zastosowaniu procedury z art. 37 kpa, natomiast po wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie, skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

sprawozdawca

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z powodu niewłaściwości organu, znaczenia bierności strony w postępowaniu administracyjnym oraz dopuszczalności zarzutów o przewlekłość w kontekście skargi na decyzję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami RP, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak nieważność decyzji i właściwość organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej – czy bierność strony może chronić organ przed zarzutem niewłaściwości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 259/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OZ 613/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-10
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DAP-WOSR-7280-138/2021/AM w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. DAP-WOSR-7280-13 8/2021/AM Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2011 r. odmawiającej N. K. (dalej jako skarżąca) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], [...]. i [...].
Minister podał w uzasadnieniu, że wnioskiem z 31 grudnia 1990 r. Pani N. K. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w [...] o ekwiwalent z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na zmianę stanu prawnego i przejęcie przez wojewodów dotychczasowych kompetencji starostów i prezydentów miast w tymże zakresie rzeczowym, wniosek rozpoznawał Wojewoda [...] . Decyzja z 2011r. zapadła w wyniku całkowitej bierności i bezczynności wnioskodawcy. Wniosek o stwierdzenie nieważności ww decyzji z 2011r. skarżąca złożyła w wyniku powzięcia wiadomości o decyzji nr 1 Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: [...] ([...]), orzekającej o potwierdzeniu na rzecz P. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości w miejscowości K. L., M. i U. Skarżąca zarzuciła, że właściwym w sprawie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinien być Wojewoda [...], albowiem ostatnie miejsce zamieszkania W. S.– właścicielki pozostawionej nieruchomości znajdowało się na obszarze właściwości Wojewody [...], tymczasem decyzję z 2011r. podjął wojewoda [...]. Wg ministra nie można zarzucić temu wojewodzie, że działał jako organ niewłaściwy w sprawie, gdyż w dacie rozpoznawania wniosku skarżącej nie dysponował żadnymi danymi potwierdzającymi jego niewłaściwość.
W skardze na ww decyzję zarzucono ministrowi
- rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 1 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 22.12.2011 r. [...] pomimo jej wydania przez organ niewłaściwy,
- rażące naruszenie art. 6 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 22.12.2011 r. [...] na skutek oparcia rozstrzygnięcia nie na przepisach prawa a na okolicznościach przez prawo nieprzewidzianych, a to: stwierdzenie, że decyzja wojewody nie jest nieważna, albowiem nie miał on świadomości swej niewłaściwości, podczas gdy nie jest to okoliczność wyłączająca sankcję nieważności,
- rażące naruszenie art. 8 § 1 kpa i art. 11 kpa i art. 12 § 1 kpa i art. 35 §1 i § 2 kpa poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej na skutek dwumiesięcznej bezczynności ministra, następnie zaś wydanie decyzji oczywiście wadliwej w celu wyrządzenia stronie szkody związanej ze zbliżającym się upływem okresu, w którym decyzja wojewody może być uznana za nieważną, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ppsa skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, art. 156 §1 pkt 1 kpa, względnie, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporna decyzja wojewody [...] z 2011r. odmawiająca skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty zapadła w wyniku bierności skarżącej jako wnioskodawcy. Organ orzekający w sprawie kilkakrotnie zwracał się do niej o podanie danych umożliwiających merytoryczne rozpoznanie wniosku, poszukiwał nawet jej adresu (miejsca zamieszkania) gdyż pisma kierowane na adres wskazany we wniosku pozostawały bez odpowiedzi. W tej sytuacji zasadnie minister uznał, że wojewodzie [...] nie można zarzucić działania w 2011r. w ramach niewłaściwości gdyż zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 21 § 2 kpa jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1 art. 21 kpa, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Wojewoda [...], jako że do niego został skierowany wniosek, i tam zostało skutecznie wszczęte postępowanie pozostawał zatem właściwy w sprawie - skoro pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych ku temu czynności nie mógł ustalić ewentualnej swojej niewłaściwości na podstawie art. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej ustawa).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy chybiony jest też zarzut, że minister nie jest właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wojewody [...] z 2011r., a zatem, że zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu jako nieważna z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt. 1 kpa. Wg art. 9 ustawy organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2 ustawy, jest minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Nie są też zasadne zarzuty co do przewlekłości postępowania czy celowego działania przez ministra na szkodę strony. Kwestie bezczynności czy przewlekłości postępowania podlegają ocenie Sądu w trybie art. 53 § 2 b ppsa - po zastosowaniu procedury z art. 37 kpa, natomiast po wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie, skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zarzuty co do przewlekłości postępowania nie mogą być zatem przedmiotem oceny przy weryfikacji decyzji w zakresie merytorycznym.
Minister rzeczowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w sprawie, wskazał też przesłanki nieważności decyzji, kodeksowe terminy umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji z powodu niewłaściwości organu, a nade wszystko wykazał (zasadnie), że wojewodzie [...] nie można zarzucić działania w ramach niewłaściwości.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI