I SA/Wa 2581/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą wydzierżawienia nieruchomości bez przetargu, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.
Skarżący T. P. i Stowarzyszenie "[...]" zaskarżyli uchwałę Rady Gminy zezwalającą na wydzierżawienie nieruchomości bez przetargu, argumentując naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami, planowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, w tym prawa własności. Twierdzili, że planowane składowisko odpadów naruszy ich interesy. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. P. i Stowarzyszenia "[...]" na uchwałę Rady Gminy zezwalającą na wydzierżawienie nieruchomości bez przetargu, która miała umożliwić utworzenie składowiska odpadów. Skarżący zarzucali naruszenie szeregu przepisów, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o samorządzie gminnym, przepisów o planowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na szkodliwość planowanej inwestycji dla ich prawa własności i interesów. Argumentowali, że uchwała narusza zasady prawidłowej gospodarki, jawności obrotu nieruchomościami oraz prawo własności. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że skarżący nie wykazali legitymacji procesowej, gdyż uchwała nie narusza ich bezpośrednio chronionego interesu prawnego. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, uznał skargę za niezasadną. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że skarżący nie wykazali, iż uchwała naruszyła ich indywidualny, prawnie chroniony interes lub uprawnienie. Sąd podkreślił, że skarga na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie jest skargą publiczną (actio popularis) i wymaga wykazania konkretnego naruszenia interesu prawnego. Sama obawa przed negatywnymi skutkami inwestycji nie jest wystarczająca. W konsekwencji, z powodu braku legitymacji skargowej, Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie jest skargą publiczną i wymaga wykazania konkretnego naruszenia interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego. Sama obawa przed negatywnymi skutkami inwestycji nie jest wystarczająca do wykazania naruszenia interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 37 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 12
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.p.z.p. art. 1 § ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 7 i 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowiska odpadów art. 2 § ust. 1 pkt 4
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżących naruszenia ich indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów o gospodarce nieruchomościami, planowaniu przestrzennym, Konstytucji RP, prawa własności, zasad prawidłowej gospodarki, jawności obrotu nieruchomościami. Argumentacja o szkodliwości planowanego składowiska odpadów dla sąsiednich nieruchomości i środowiska.
Godne uwagi sformułowania
skarga nie ma charakteru actio popularis nie jest to równoznaczne z przyznaniem sąsiadom przymiotu strony zainteresowanej interes prawny musi być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny nie wykazali, że poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia
Skład orzekający
Bożena Marciniak
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
członek
Iwona Kosińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów legitymacji procesowej w sprawach dotyczących zaskarżania uchwał rady gminy, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego sąsiadów inwestycji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 u.s.g. i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich spraw administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków. Choć fakty dotyczące składowiska odpadów są istotne, rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach proceduralnych.
“Czy możesz zaskarżyć uchwałę, jeśli boisz się, że narazi Cię na straty? Sąd wyjaśnia, kiedy masz do tego prawo.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2581/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-06-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak /sprawozdawca/ Dariusz Pirogowicz Iwona Kosińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 908/22 - Wyrok NSA z 2023-07-18 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. i Stowarzyszenia "[...]" w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 29 sierpnia 2018 r. Rady Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy [...] i Gminy [...] na okres powyżej trzech lat oraz na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę złożyli T. P. oraz Stowarzyszenie "[...]" w [...] zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7 k.p.a. poprzez objęcie wydzierżawieniem w sposób bezprzetargowy jedynie jednego podmiotu, co skutkowało brakiem uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak również podjęciem zaskarżonej uchwały z naruszeniem zasady jawności obrotu nieruchomościami, co stoi w sprzeczności z zasadą działania organów administracji w sposób praworządny, b) art. 8 k.p.a. - poprzez odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy oraz poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, lecz je deprecjonujący, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "u.g.n.") poprzez jego niezastosowanie i naruszenie trybu zawarcia umowy dzierżawy tj. poprzez brak podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę, a co za tym idzie uniemożliwienie wszystkim zainteresowanym ubiegania się o nabycie praw do nieruchomości stanowiących przedmiot zaskarżonej uchwały, b) art. 37 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez niewłaściwe zastosowanie i wyłączenie dzierżawionych nieruchomości z przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy bez podstawy w postaci wniosku podmiotu zainteresowanego wyrażeniem takiej zgody, co skutkowało wydaniem zaskarżonej uchwały z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego do jej wydania, a w związku z tym wydano uchwałę bez podstawy prawnej, c) art. 12 u.g.n. w zw. z art. 13 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji gospodarowanie nieruchomościami objętymi uchwałą w sposób niezgodny z zasadami prawidłowej gospodarki, to jest zaplanowanie wykorzystania nieruchomości w sposób niezapewniający zachowania ich w stanie niepogorszonym i przewidujący ich niewłaściwą eksploatację niezgodną z faktycznym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, nadto poprzez podjęcie nieracjonalnej decyzji dotyczącej wydzierżawienia nieruchomości znajdujących się na żyznych ziemiach klas 1-4 w otoczeniu bogatej fauny i flory z przeznaczeniem na utworzenie składowiska odpadów, co grozi pogorszeniem stanu działek wydzierżawionych i nieruchomości z nimi sąsiadujących; d) art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 2 pkt 7 i 8 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz uchwały Rady Gminy nr [...] z [...] maja 2011 r. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] obejmujące swoim zasięgiem nieruchomości będące przedmiotem zaskarżonej uchwały, a której konsekwencją jest zawarcie umowy dzierżawy z [...] września 2018 r. zawierającej porozumienie (§ 1 pkt 3 lit. a umowy) sprzeczne z miejscowym planem, jak również z kształtowaniem i prowadzeniem polityki przestrzennej na terenie Gmin [...] i [...] oraz ograniczające prawo własności skarżących; e) § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowiska odpadów - poprzez wyrażenie zgody na wydzierżawienie nieruchomości z przeznaczeniem ich na składowisko odpadów ulokowanego w pobliżu zbiorników wód śródlądowych, f) art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i 3, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 140 k.c. poprzez naruszenie zasady ochrony prawa własności, zasady proporcjonalności, zasady równości wobec prawa oraz zasady dyskryminacji, a to poprzez wprowadzenie mocą zaskarżonej uchwały postanowień ograniczających prawo własności skarżących przy braku adekwatnych, wiarygodnych, miarodajnych i koniecznych wymogów uzasadnionych szczególnym interesem publicznym, poprzez nierówne traktowanie podmiotów będących w identycznej sytuacji prawnej oraz poprzez ograniczenie w prawie własności skarżących wskutek naruszenia procedur związanych z oddaniem nieruchomości w dzierżawę jak i samym wydaniem zaskarżonej uchwały. Powołując się na powyższe skarżący, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swoją legitymację do wniesienia skargi skarżący wskazali, że przysługuje ona podmiotowi, któremu zaskarżona uchwała narusza własny interes prawny łub uprawnienia. Naruszenie zatem interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego (należące do każdej gałęzi prawa, nie tylko administracyjnego), w tym prawa rzeczowego, jakim jest chronione również przez Konstytucję RP prawo własności. Skarżący przywołali treść art. 140 Kodeksu cywilnego i wskazali, że każdy właściciel nieruchomości ma prawo do korzystania z niej, a warunkiem do tego niezbędnym jest z oczywistych względów m.in. posiadanie w ogóle takiej możliwości. Zaskarżona uchwała co do zasady bezpośrednio kształtuje sposób wykonywania prawa własności sąsiadujących nieruchomości. Zamiar wszak prowadzenia na nieruchomościach objętych zaskarżoną uchwałą składowiska odpadów, co wprost wynika z umowy z [...] września 2018 r., narusza uprawnienia skarżących do korzystania z prawa własności zgodnie z jej społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tj. do wykorzystywania nieruchomości na cele rolne poprzez ograniczenie, a nawet pozbawienie takiej możliwości. Skarżący podnieśli, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego składowiska znajduje się teren objęty nazwą "obszary szczególnie narażone", co związane jest z intensywną produkcją rolną i wysoką kulturą rolną, która obarczona jest przestrzeganiem specjalnych warunków dotyczących m.in. ilości stosowanych środków ochrony roślin. Ponadto, w zasięgu oddziaływania składowiska znalazły się dwie studnie głębinowe (ujęcia wody dla ludności). W odległości zaledwie 2 km od inwestycji znajduje się również rzeka [...]. Planowana inwestycja składowania odpadów spowoduje spłukiwanie trujących związków po usypaniu odpadów powyżej wałów okalających. Działania inwestora i władz gminy w tym zakresie są o tyle niekorzystne, iż w sąsiedztwie znajdują się również gospodarstwa ekologiczne, na których uprawiane są m.in. ziemniaki jadalne czy też wypasane jest bydło - z koniecznością uzyskania stosownych certyfikatów. Zarówno więc zezwolenie na wybudowanie składowiska odpadów, jak też zaskarżona uchwała są działaniami są działaniami naruszającymi interesy i uprawnienia mieszkańców okolicznych wsi, których interesy reprezentuje skarżące Stowarzyszenie, jak również naruszają interesy i uprawnienia T.P., który jest właścicielem nieruchomości składającej się działek ewidencyjnych [...],[...] oraz [...] bezpośrednio sąsiadującej ze strefą inwestycji tj. z działkami, na których wydzierżawienie wyrażono zgodę w zaskarżonej uchwale. Skarżący podsumowali, że zaskarżona uchwała narusza ich prawa podmiotowe, bowiem umożliwia na terenie działek oddanych w dzierżawę budowę składowiska odpadów, które jest niewątpliwie inwestycją szkodliwą dla sąsiadujących nieruchomości. Skarżący wskazali również, że przy wydaniu kwestionowanej uchwały doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Wbrew bowiem wymogom art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami na stronie internetowej Gminy [...] i [...] nie umieszczono wykazu dotyczącego oddania w dzierżawę działek wymienionych w zaskarżonej uchwale. Ponadto, brak wniosku dzierżawcy tj. spółki Składowisko Kalinowiec do organu gminy o wyrażenie zgody na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy skutkował wydaniem zaskarżonej uchwały z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego do jej wydania, a w związku z tym wydaniem uchwały bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżących, zaskarżony akt naruszył również art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wbrew zasadom prawidłowej gospodarki Rada Gminy wydzierżawiła działki przeznaczając je pod inwestycję w postaci budowy składowiska odpadów. W umowie z dzierżawcą dopuszczono składowanie przez niego, między innymi, odpadów z czyszczenia ulic i placów. Odpady te, wbrew zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowią mieszaninę drobnej frakcji mineralnej oraz opakowań z domieszką odpadów organicznych. Pozostałe odpady również nie stanowią odpadów o charakterze wyłącznie mineralnym. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie w całości. Wskazała, że skarga złożona została w trybie art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Na podstawie powołanego przepisu nie można zaskarżyć uchwały tylko na tej podstawie, że skarżący uważa że narusza ona prawo. Nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W ocenie organu, skarżący nie wykazali legitymacji procesowej, uprawniającej ich do zakwestionowania wspomnianej uchwały. Wprawdzie powołują się oni na konkretny przepis prawa materialnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego, to jednak zaskarżona uchwała nie wpływa bezpośrednio na przysługujące skarżącym prawo własności (współwłasności) oraz jego wykonywanie. Nie ogranicza ona bowiem uprawnień właścicieli nieruchomości w zakresie korzystania z nich czy też rozporządzania nimi. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego nie może przy tym opierać się na jego subiektywnym przekonaniu, ani też tym bardziej nie może opierać się na istnieniu ewentualnego interesu faktycznego. Organ wskazał, że wytwarzanie odpadów jest nieodłącznym elementem działalności bytowo - gospodarczej człowieka i to, że takie składowiska muszą istnieć jest nieuniknione. Praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla sąsiadów. Nie jest to jednak równoznaczne z przyznaniem sąsiadom (zwłaszcza dalszym) przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest równoznaczne ze skutecznym przyznaniem statusu skarżącego. Przy tym interes prawny musi być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Jednocześnie to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania nie tylko indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, ale także zaistniałego w dacie wnoszenia skargi naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia. Obowiązek ten, zdaniem organu, nie został przez skarżącego zrealizowany. Odnosząc się do materialnoprawnej podstawy wydania uchwały organ podniósł, że w art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidziano możliwość odstąpienia od trybu przetargowego zawierania umów. Odstąpienie od tego obowiązku następuje po wyrażeniu zgody na nie m.in. przez radę gminy w uchwale. Nie ma przy tym żadnych szczegółowych zasad kiedy takie odstąpienie może nastąpić. Tym samym tylko od woli organu zależy czy takie odstąpienie nastąpi. Ponadto, w uchwale wyrażono indywidualną zgodę na wydzierżawienie nieruchomości. Wyszczególniono konkretne działki, a co więcej, wskazano, że działki te zostaną wykorzystane zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Udzielona zgoda nie ma zatem charakteru blankietowego, co podważałoby jej ustawowy charakter. Postanowieniem z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/19 Sąd dopuścił do udziału w sprawie Składowisko [...] Sp. z o.o. w [...] w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/19 Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną wskazując, że zaskarżona uchwała nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Postanowieniem z 14 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1695/20 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi. Sąd kasacyjny wskazał, że zaskarżona uchwała mieści się w pojęciu "spraw z zakresu administracji publicznej" zawartym zarówno w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Nie było zatem podstaw do odrzucenia skargi. Pismem procesowym z [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżących przedstawił dodatkową argumentację na poparcie podniesionych w skardze zarzutów. Pismami procesowymi z [...] marca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżących przedstawił dodatkową argumentację na poparcie podniesionych w skardze zarzutów. Pismem procesowym z [...] maja 2021 r. uczestnik postępowania Składowisko [...] Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi w całości i przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do tego pisma dokumentów na okoliczność zgodności realizowanej na nieruchomości inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, braku naruszenia przez uchwałę zasad prawidłowej gospodarki, przeprowadzania inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, sztucznego charakteru zbiornika na terenie nieruchomości, braku zjawisk źródliskowych na terenie nieruchomości oraz braku zagrożenia dla środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości będących przedmiotem użytkowania wieczystego Gminy [...] i Gminy [...] na okres powyżej trzech lat oraz na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. Skarga na powyższą uchwałę została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., dalej zwanej "ustawą o samorządzie gminnym"). Stosownie do powołanego przepisu, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Analizując skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym sąd administracyjny zobowiązany jest zatem do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne, a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, przystępuje do badania legitymacji strony skarżącej. Tak też Sąd postąpił w rozpoznawanej sprawie. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (por. wyrok NSA z 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis. Zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004). Podkreślić należy, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114). Jak podkreśla się w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zagadnienie legitymacji skargowej stało się również przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu wyroków z 4 listopada 2003 r. (sygn. akt SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06, OTK-A 2008/7/121) Trybunał podzielił interpretację sądów administracyjnych, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja) mająca źródło w przepisach prawa materialnego. Podstawę legitymacji procesowej strony przy aktach normatywnych musi przy tym stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które będą podlegać skonkretyzowaniu w następstwie podjęcia uchwały. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji (por. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2389/16, LEX nr 2357903). Z powyższego wynika, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest niewątpliwie na innych zasadach, niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej i w zależności od tego skargę można lub nie uwzględnić. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych na wnoszącym skargę spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały naruszono własny, indywidualny i konkretny interes albo uprawnienie skarżącego. Strona skarżąca musi także wykazać, że zaskarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie jej uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa i to aktualnie, a nie w przyszłości. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114). Tym samym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji. Interes faktyczny występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez określoną regulację normatywną nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej (por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r., II OSK 1587/15). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazali, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem, a ich własną indywidualną sytuacją prawną wynikającą z przepisów prawa. Swój interes prawny skarżący wywodzą z faktu przysługiwania im prawa własności do działek sąsiadujących bezpośrednio (jak T.P.) lub pośrednio (jak członkowie Stowarzyszenia reprezentującego mieszkańców okolicznych wsi) z działkami, na których wydzierżawienie wyrażono zgodę w kwestionowanej uchwale. Naruszenia uprawnień postanowieniami ww. uchwały skarżący upatrują w braku możliwości wykonywania swoich uprawnień właścicielskich wynikających z art. 140 Kodeksu cywilnego. Skarżący podnoszą, że uchwała narusza ich uprawnienia właścicielskie, ponieważ umożliwia wybudowanie na terenie działek oddanych w dzierżawę składowiska odpadów, które jest niewątpliwie inwestycją szkodliwą dla nieruchomości sąsiadujących. Wskazują, że zamiar prowadzenia składowiska odpadów na nieruchomościach objętych kwestionowaną uchwałą narusza ich uprawnienia do korzystania z przysługującego im prawa własności nieruchomości zgodnie z ich społeczno - gospodarczym przeznaczeniem, to jest wykorzystywania ich na cele rolne. Podnoszą, że od kilku lat działania organów Gminy [...] i Gminy [...] ukierunkowane są na zezwolenie spółce Składowisko [...] Sp. z o.o. na wybudowanie na objętych uchwałą nieruchomościach składowiska odpadów ze szkodą dla okolicznych mieszkańców i warunków naturalnych. W bezpośrednim bowiem sąsiedztwie planowanego składowiska znajduje się teren objęty nazwą "obszary szczególnie narażone", co związane jest z intensywną produkcją rolną i wysoką kulturą rolną, która obarczona jest przestrzeganiem specjalnych warunków dotyczących m.in. ilości stosowanych środków ochrony roślin. Skarżący podnoszą również, że w zasięgu oddziaływania składowiska znalazły się dwie studnie głębinowe (ujęcia wody dla ludności): jedna w miejscowości [...] gm. [...] - dla kilku wsi w odległości około 1 km, druga w [...] gm. [...] - dla 9 wsi w odległości około 1,5 km. Ponadto, w odległości zaledwie 2 km od inwestycji znajduje się również rzeka [...], a inwestycja w postaci składowania odpadów spowoduje spłukiwanie trujących związków po usypaniu odpadów powyżej wałów okalających. W ocenie Sądu, wbrew przekonaniu skarżących, tak sformułowany interes prawny i jego naruszenie nie znajduje pokrycia w obiektywnym naruszeniu obowiązującego prawa. Zauważyć bowiem należy, że skarżącym nie przysługuje jakiekolwiek prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi naruszone kwestionowaną uchwałą. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że jej celem jest udzielenie przez organ gminy, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgody na oddanie nieruchomości gminnych w dzierżawę z jednoczesnym odstąpieniem od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. Uchwała ta stanowi zatem jedynie element realizacji ustawowego uprawnienia gminy do obrotu nieruchomościami pozostającymi w zasobie gminnym i w żaden sposób nie ingeruje w możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich skarżących. Powołując się zatem na przysługujące im uprawnienia właścicielskie do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomościami objętymi zaskarżoną uchwałą skarżący nie wykazali związku ich sytuacji prawnej z tym aktem. Nie wskazali bowiem do jakich konkretnie naruszeń ich prawem chronionego własnego interesu prawnego lub uprawnienia doprowadził zaskarżony akt. Sama obawa przed negatywnymi skutkami dla okolicznych mieszkańców oraz środowiska naturalnego planowanej inwestycji w postaci składowiska odpadów, którego budowę przewidują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i do których odwołuje się zaskarżona uchwała, nie wystarcza do powstania po stronie skarżących naruszenia w niniejszej sprawie ich interesu prawnego. Raz jeszcze powtórzyć trzeba, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego. Naruszenie zaś tego interesu występuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony skarżącej, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy strona skarżąca takiego naruszenia interesu prawnego nie wykazała. Naruszenie zaś interesu faktycznego nie stanowi podstawy do zaskarżenia aktu. Określony podmiot jest w takim wypadku bezpośrednio bowiem zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy formalnego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Podkreślić jednocześnie należy, że podjęcie przez organ gminy zaskarżonej uchwały nie uszczupliło żadnych praw skarżących, wynikających z przepisów prawa materialnego, a to oznacza brak interesu w zaskarżeniu tej uchwały. Skoro zatem skarżący nie wykazali, że poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia, to wniesiona przez nich skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana z powodu braku ich legitymacji skargowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI