I SA/Wa 2577/19

I SA/Wa 2577/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Anna Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Trochym
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1763/21 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art 138 par 1 pkt 3, art 156 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego [...] S.A. w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] września 2008 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), powoływana dalej "ustawa", odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę Miasto [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy al. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], stanowiącej w tym dniu część działki nr [...] o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].
Następnie decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (Komisja) umorzyła postępowanie odwoławcze prowadzone względem ww. decyzji Wojewody.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody oraz ww. decyzji Komisji, wystąpił Prezydent Miasta [...] (Prezydent).
Po rozpatrzeniu ww. wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., w pkt 1 stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody z [...] września 2008 r., a w pkt 2 stwierdził nieważność decyzji Komisji z [...] listopada 2008 r., umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody z [...] września 2008 r.
Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra wystąpiły [...] S.A. w [...] oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę [...].
Minister, rozpatrując powyższe wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] października 2019 r., utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2019 r.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2020 r. poz. 256), powoływana dalej jako "K.p.a." jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (wyrażonej w art. 16 K.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Minister wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody stanowił art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ww ustawy. Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] września 2008 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia przez Miasto [...] nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z uwagi na fakt, iż nieruchomość ta służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do przedsiębiorstwa państwowego [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewody wskazano, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138) przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe jest utworzone do wykonywania przewozu osób i rzeczy kolejami użytku publicznego, czyli służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. W art. 6 cyt. ustawy wskazano przedmiot działalności PKP, którym jest m. in. przewóz osób i rzeczy oraz świadczenie innych usług związanych z przewozem, a także utrzymywanie i naprawa obiektów, taboru i urządzeń kolejowych w stanie zapewniającym sprawne wykonywanie przewozów. W związku z powyższym Wojewoda uznał, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co wyklucza możliwość jej komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy.
Zdaniem Ministra, stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę było całkowicie błędne. Organ nadzoru wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem sądów administracyjnych - nie istnieje żaden przepis prawa, który generalnie wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajdują się czynne tory kolejowe czy inne obiekty [...] S.A. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadza wyjątek od zasady komunalizacji mienia państwowego. Zatem jego rozszerzająca wykładnia jest niedozwolona. Zgodnie z ww. przepisem oraz ugruntowanym już poglądem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraz "służyły" oznacza stan faktyczny polegający na tym, że sposób korzystania z mienia łączy się z wykonywaniem zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio. Pojęcie "służenie" nawiązuje zatem do aspektu funkcjonalnego decydującego o wyłączeniu mienia z komunalizacji, nie zaś do uwarunkowań prawno-organizacyjnych. Ponadto dla wyłączenia mienia z komunalizacji nie było wystarczające zaistnienie okoliczności służenia wykonywaniu jakichkolwiek zadań publicznych. Musiały to być bowiem te zadania publiczne, które należały wyłącznie do właściwości organów administracji rządowej lub też sądów czy też organów władzy państwowej. Pomijając oczywisty fakt, że PKP nie wykonywało zadań publicznych należących do właściwości sądów czy organów władzy państwowej, stwierdzić trzeba, że w przedmiotowej sprawie z pewnością nie wykonywały również zadań nalężących do organów administracji rządowej. A zatem w ocenie Ministra w sposób rażący naruszając art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Wojewoda w decyzji z [...] września 2008 r. błędnie uznał, że przewóz osób i rzeczy kolejami użytku publicznego stanowi realizację zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Przyjmując takie założenie należałoby uznać, że w dniu [...] maja 1990 r. każda działalność związana z transportem publicznym, przewozem osób i towarów miała charakter realizacji zadań rządowych. Minister wskazał także, że dla uznania zaistnienia warunków wyłączających mienie z komunalizacji realizacja zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej łączyć musiała się z realizacją celów z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa. Tymczasem zarówno z kontrolowanej decyzji jak i ze zgromadzonej dokumentacji w żaden sposób nie wynika, aby sporna nieruchomość służyła tak kluczowym celom, dla których uznano właściwość organów administracji rządowej. Bez wątpienia "pas gruntu stanowiący teren ochrony służący prawidłowej eksploatacji linii nr [...]" nie spełniał kryteriów, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zdaniem Ministra powyższe ustalenia to jest okoliczność wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie niweczą ich pozostałe ustalenia Wojewody w zakresie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 5 ust 1 ww. ustawy. Minister podniósł, że z akt sprawy w istocie nie wynika, by Skarżący legitymował się na dzień [...] maja 1990 r. tytułem prawnym do spornej nieruchomości.
Odnosząc się do kontroli decyzji Komisji z [...] listopada 2008 r. Minister wskazał, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem art. 137 K.p.a., w związku z art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 137 K.p.a. bezwzględnym warunkiem zastosowania normy w nim zawartej było ustalenie braku naruszenia prawa przez decyzję organu I instancji. A zatem skoro decyzja Wojewody naruszyła prawo i to w sposób rażący, to Komisja, w ocenie Ministra, nie mogła uwzględnić cofnięcia odwołania. Z uwagi na skutki, a to jest pozostawienie w obiegu prawnym decyzji odmawiającej komunalizacji mienia w istocie spełniającego warunki komunalizacji, również decyzja Komisji, w ocenie Ministra, obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa.
Od decyzji Ministra z [...] października 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. w [...] (Skarżący), wnosząc o uchylenie decyzji Ministra z [...] października 2019 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] sierpnia 2019 r. oraz o zasadzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu Skarżący zarzucił Ministrowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust.1 pkt. 1 ww. ustawy oraz art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Minister, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Minister rozpoznawał ponownie sprawę na skutek wniosku Skarżącego oraz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990), dalej "ustawa z 21 sierpnia 1997 r.", z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Jeden z tych wyjątków dotyczy zasad reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, w których jedną ze stron lub uczestników jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem jest powiat albo miasto na prawach powiatu. W takim przypadku Skarb Państwa reprezentuje wojewoda (art. 23 ust. 1e ustawy z 21 sierpnia 1997 r.).
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Jednym z uczestników jest Skarb Państwa, któremu przysługuje prawo własności do nieruchomości, drugim zaś miasto na prawach powiatu, wywodzące, że sporna nieruchomość powinna podlegać komunalizacji.
Decyzję odmawiającą komunalizacji wydał Wojewoda, działający jako organ administracji, którego kompetencja do rozpoznania sprawy wynikała z art. 18 ust. 1 ustawy.
W toku postępowania nadzorczego dotyczącego prawidłowości decyzji komunalizacyjnej, Wojewoda wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Innymi słowy, organ administracji, który wydał decyzję podlegającą kontroli w ramach postępowania nadzorczego zaskarżył następnie rozstrzygnięcie dotyczące wydanej przez niego decyzji.
Powstaje zatem pytanie, czy organ administracji, który wydał decyzję może następnie uczestniczyć w postępowaniu w charakterze reprezentanta Skarbu Państwa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym problem ten nie jest postrzegany jednolicie.
W części orzeczeń sądy nie wypowiadały się wprost co do możliwości reprezentowania Skarbu Państwa przez Wojewodę w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących wydanych przez niego uprzednio decyzji (por. wyroki tutejszego sądu z 3 października 2019 r. I SA/Wa 2040/17, 15 marca 2019 r. I SA/Wa 2101/17).
Postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r. I SA/Wa 1246/18 tutejszy sąd odrzucił skargę wniesioną przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta miasta na prawach powiatu, w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Uzasadniając odrzucenie skargi sąd wyjaśnił, że z mocy art. 23 ust. 1e ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Skarb Państwa mógł być reprezentowany jedynie przez wojewodę nie zaś przez prezydenta miasta na prawach powiatu.
W części orzeczeń natomiast przyjmuje się, że nie jest możliwe reprezentowanie Skarbu Państwa przez wojewodę w postępowaniach dotyczących decyzji wydanych przez ten organ. Stanowisko takie wyrażone zostało m.in. w wyrokach tutejszego sądu z 23 stycznia 2019 r. I SA/Wa 2133/18, z 17 kwietnia 2019 r. I SA/Wa 2282/18, 30 września 2019 r. I SA/Wa 781/18.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko, że niedopuszczalne jest jednoczesne występowanie danego podmiotu w charakterze organu i strony postępowania.
Wojewoda w toku postępowaniu komunalizacyjnym występował po stronie biernej stosunku administracyjnoprawnego, jako podmiot uprawniony do konkretyzacji praw i obowiązków uczestników postępowania.
W tej sytuacji nie może on w toku postępowania nadzorczego, dotyczącego zgodności z prawem wydanej przez niego decyzji, reprezentować Skarbu Państwa jako uczestnika postępowania. Przyjęcie takiej konstrukcji może budzić uzasadnione wątpliwości co do tego w jakim charakterze podmiot ten działa w toku postępowania : czy jako organ, zobowiązany do przestrzegania zasad wynikających z k.p.a., w tym do stania na straży praworządności, i podejmowania wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słuszny interes obywateli, czy też jako podmiot mający na względzie interesy ekonomiczne jednego z uczestników postępowania.
Na brak możliwości kumulacji roli organu i strony zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 lutego 2016 roku I OPS 2/15, stanowiącej kontynuację poglądów wyrażonych wcześniej w uchwałach z 9 października 2000 r., OPK 14/00 i z 19 maja 2003 r., OPS 1/03.
Przywołane uchwały dotyczyły organu jednostki samorządu terytorialnego. Tym niemniej, zawarte w nich argumenty dotyczące braku podstaw do kumulowania ról procesowych mają charakter ogólny. Odwołują się bowiem do istoty pojęcia organu administracji i roli tego podmiotu w postępowaniu administracyjnym.
Jak wskazano w uchwale z 9 października 2000 r., "pojęcie strony definiują art. 28 i art. 29 K.p.a., z których wynika, że stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ powołany z mocy prawa do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie objętej postępowaniem. Organ taki ma bowiem obowiązek wydania decyzji zgodnej z prawem niezależnie od tego, czy pozostaje ze stroną w stosunkach uzależnionych od treści decyzji. W roli tego organu nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu zapobiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby również do nieoczekiwanych konsekwencji proceduralnych. Przykładowo pozbawione zostałyby znaczenia przepisy różnicujące wszczęcie postępowania z urzędu i na wiosek strony. Albo można byłoby wywodzić, że dopuszczalne jest wniesienie odwołania przez organ I instancji od własnej decyzji, gdyby już po doręczeniu jej adresatowi organ uznał ją za niekorzystną dla własnych interesów. Organ administracji publicznej stawałby się w ten sposób sędzią we własnej sprawie."
Wojewoda nie może zatem występować jako przedstawiciel Skarbu Państwa w sprawach, w których wydał uprzednio decyzję podlegającą kontroli w ramach postępowania instancyjnego lun nadzwyczajnego. W takich sprawach, należy wrócić do zasady reprezentacji Skarbu Państwa wynikającej z art. 11 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony przez Wojewodę winien zatem zostać uznany za wniosek złożony przez podmiot nieuprawniony, co skutkować powinno wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego wywołanego takim wnioskiem (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Już ta okoliczność uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła jednak kwestii, czy decyzja Wojewody z [...] września 2008 r. odmawiająca komunalizacji nieruchomości naruszała rażąco prawo poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi sytuacja objęta art. 11 ust. 1 ustawy.
Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości uznając, że służyła ona wykonywaniu zadań publicznych należących do przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. W związku z powyższym uznał, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, co wyklucza możliwość jej komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy.
Rozpoznając sprawę w trybie postępowania nadzorczego, Minister uznał, że powyższe stanowisko rażąco narusza prawo, to jest art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 tejże ustawy. Podstawą do takiego stanowiska było uznanie, że Wojewoda błędnie uznał, iż przewóz osób i rzeczy kolejami użytku publicznego stanowi realizację zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.
Minister podkreślił również, że skoro z akt sprawy nie wynika, by [...] legitymowały się na dzień [...] maja 1990 r. tytułem prawnym do spornej nieruchomości to nie jest możliwe uznanie, że przysługiwało i prawo do gruntu, skutkujące przejściem w zarząd [...] spornej nieruchomości z denim wejścia w życie ustawy.
Ocena prawidłowości stanowiska wyrażone w zaskarżonej decyzji wymaga przypomnienia, że spawa toczyła się w trybie nadzwyczajnym, to jest w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Stwierdzenie nieważności decyzji, jak słusznie zwrócił uwagę Minister, wymaga szczególnego podejścia. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dopuszczalne jest zatem wyłącznie w sytuacji w której zachodzą łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skoro stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych to pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności.
Przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy jest przepisem podlegającym wykładni. Wojewoda w decyzji odmawiającej komunalizacji uznał, że wykonywanie przewozu osób i rzeczy kolejami użytku publicznego stanowi realizację zadań z zakresu administracji rządowej. Jak z uzasadnienia decyzji Wojewody stanowisko takie wywiedzione zostało z faktu pełnienia nadzoru nad [...] przez ministra, będącego również organem założycielskim przedsiębiorstwa. Wojewoda uwzględnił także fakt, że sporna działka stanowiła stację [...] a przyległy pas gruntu teren ochronny służący prawidłowej eksploatacji linii nr [...].
Uznanie powyższej wykładni za nieprawidłową mogłoby skutkować uchyleniem decyzji Wojewody w ramach kontroli instancyjnej. Jak jednak wynika z akt sprawy, podmiot obecnie żądający stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, cofnął wniesione przez siebie odwołanie, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego.
Samo jednak stwierdzenie, że organ w postępowaniu zwykłym dokonał niewłaściwej wykładni nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Nie można bowiem uznać, by Wojewoda działał wbrew nakazowi lub zakazowi wynikającemu wprost z przepisów prawa.
Należy również zwrócić uwagę; że orzecznictwo sądów administracyjnych przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jak i orzecznictwo cytowane w decyzji Ministra z [...] października 2019 r. pochodzi z okresu późniejszego niż data wydania decyzji Wojewody.
Organ nadzoru zakwestionował możliwość uznania, że sporna nieruchomość należała do [...] z mocy przepisów historycznych regulujących funkcjonowanie kolei państwowych od lat dwudziestych ubiegłego wieku,.
Kwestia możliwości wywodzenia przez [...] prawa do gruntu na podstawie przepisów historycznych regulujących powstanie tego podmiotu była przedmiotem dwóch uchwał NSA (uchwała z 27 lutego 2017 r. I OPS 2/16 oraz uchwała z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17). Skoro kwestia ta była przedmiotem dwóch uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zarzucić organowi, który wydał decyzję blisko dziesięć lat przed powzięciem tychże uchwał, rażącego naruszenia prawa, to jest art. 5 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 11 ustawy.
Zasadnie zatem Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa to jest art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W tej sytuacji za nieprawidłowe uznać należy również stanowisko Ministra, że decyzja Komisji umarzająca postępowanie odwoławcze rażąco narusza prawo. Skoro decyzja Wojewody nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, nie można uznać by decyzja Komisji umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek cofnięcia odwołania rażąco naruszała prawa
Sąd nie podziela natomiast stanowiska, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. P 46/13 nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji od daty wydania której upłynęło więcej niż 10 lat.
W obecnym stanie prawnym dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie jest uzależniona od okresu czasu, jaki upłynął od wydania decyzji objętej kontrolą w postępowaniu nadzorczym. W wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, orzekającym o pominięciu prawodawczym, czyli takim, w którym Trybunał uznaje za stan niekonstytucyjny brak określonej treści normatywnej w przepisie. Nie oznacza to jednak derogacji tego przepisu, co wyraźnie podkreślił Trybunał w pkt 10.6 uzasadnienia tego wyroku. Wyroki o pominięciu prawodawczym Trybunał Konstytucyjny kieruje przede wszystkim do ustawodawcy. Trybunał, orzekając o sprzeczności art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP, nie wskazał, czy właściwym terminem w tym kontekście jest przewidziany w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin - pozostawiając tę kwestię w sposób wyraźny do uznania ustawodawcy, który powinien dokonać nowelizacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w taki sposób, aby uwzględnić zarówno zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), jak i zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Nie kwestionując co do zasady, że stwierdzenie niekonstytucyjności pominięcia ustawodawczego oznacza dla organów stosujących prawo konieczność poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej normy prawnej z wartości konstytucyjnych, to jednak brakującej części normy w art. 156 § 2 k.p.a. nie można zrekonstruować w taki sposób, który umożliwiałby jej uniwersalne zastosowanie w okolicznościach każdej sprawy. Nie może uczynić tego za ustawodawcę ani sąd, ani organ, gdyż mogłoby to prowadzić do zbyt dużej dowolności w stosowaniu prawa i zagrażać innym wartościom konstytucyjnym (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r. I OSK 251/19).
Rozpoznając ponownie sprawę Minister umorzy postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem przez Wojewodę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2019 r. zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz rozpozna wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony przez Skarżącego, uwzględniając stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, to jest art. 21 ust. 1e ustawy z 21 sierpnia 1997 r. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot wpisu w wysokości 200 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 złotych.