I SA/Wa 2557/22

I SA/Wa 2557/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Anna Fyda-Kawula Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lipca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-49/2022/GD w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 2557/22
UZASADNIENIE
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 28 lipca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-49/2022/GD po rozpatrzeniu odwołania P. R., od
decyzji Wojewody L. z dnia 16 marca 2022 r. Nr 2336/22, odmawiającej P. R. uchylenia decyzji Prezydenta Miasta L. wydanej dnia 28 listopada 2002 r., nr. GGN 06.0.72245/ /02 odmawiającej przyznania prawa do ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w gminie S., powiat [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody L. z dnia 16 marca 2022 r. w całości i umorzył postępowanie w I instancji.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
J. R. wnioskiem z dnia 18 listopada 1990 r. wystąpił do Urzędu
Rejonowego w L. o odszkodowanie za mienie pozostawione przez jego ojca N. R., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. za majątek ziemski "[...]" położony w gm. S., pow. [...]. Przedmiotowy wniosek ponowił 3 stycznia 2002 r. do Urzędu Miasta L.
Decyzją z dnia 28 listopada 2002 r., nr GGN 06.0.72245/ /02, Prezydent Miasta L. odmówił J. R. przyznania prawa do ekwiwalentu oraz potwierdzenia wartości nieruchomości pozostawionej w gminie S. powiatu [...] poza granicami Polski w związku z wojną 1939 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, iż "do chwili obecnej do wniosku o ekwiwalent J. R. nie przedłożył karty repatriacyjnej lub innego dokumentu stwierdzającego, że ojciec N. R. dnia 1 września 1939 r. przebywał na terenach RP, które nie weszły w skład obecnego obszaru państwo polskiego."
Zdaniem Prezydenta Miasta L., N. R. nie można uznać za repatrianta w rozumieniu art. 212 ust. 1, 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Uchwały 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 1/90.
Organ ustalił, w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 1988 r., sygn. akt [...], że spadek po N. R. zmarłym
[...] sierpnia 1974 r. w L., nabył w całości jego syn J. R.
Następnie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 2005 r., sygn. akt [...], ustalił, że spadek po J. R. zmarłym [...] kwietnia 2005 r. nabył w całości jego syn P. R.
P. R. wnioskiem z dnia 19 maja 2014 r. wystąpił do Prezydenta Miasta L. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego mienia pozostawionego poza obecnymi granicami, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12.
Trybunał Konstytucyjny w przedmiotowym wyroku z dnia 23 października 2012r. orzekł o niezgodności art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity; Dz. U. z 2017 r., poz. 2097; dalej: "ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.") w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkania 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r., Wojewoda L. wznowił na wniosek P. R. postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. znak: GGN 06.0.72245/02.
Następnie Wojewoda L. decyzją z dnia 16 marca 2022 r., nr 2336/22 odmówił P. R. uchylenia decyzji Prezydenta Miasta L. wydanej dnia 28 listopada 2002 r., odmawiającej przyznania prawa do ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w gminie S.,powiat [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że brak jest dowodów określających miejsce zamieszkania właściciela nieruchomości pozostawionej na byłych terenach RP, a w konsekwencji nie dowiedziono również, że N. R. repatriował się lub opuścił byłe tereny RP z innych przyczyn niż repatriacja w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 28 lipca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-49/2022/GD po rozpatrzeniu odwołania P. R., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody L. z dnia 16 marca 2022 r. w całości i
umorzył postępowanie w I instancji.
Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z
ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Zwrócił uwagę, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego.
Podanie uruchamia postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki
niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania.
Jeżeli wymogi te są spełnione, organ administracji publicznej wznawia postępowanie, a wydane w tym zakresie postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Dopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. ograniczona jest zatem do sytuacji, w której zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przesłanka ta Jest spełniona, jeżeli po rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną, w oparciu o obowiązujący przepis prawa. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą.
P. R. jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 28
listopada 2002 r. wskazał wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 23 października
2012 r., sygn. akt SK 11/12.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nowelizacja przepisu art. 2 ustawy z dnia
8 lipca 2005 r. stworzyła możliwość do ponownej weryfikacji prawomocnych rozstrzygnięć w sprawach, w których niekonstytucyjna przesłanka domicylu stanowiła
podstawę odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wnioskodawca zatem zobowiązany jest wykazać, że na ocenę jego uprawnień ma wpływ zmiana w zakresie przesłanki domicylu, tj. czy wraz ze zmianą ustawy zmieniła się sytuacja prawna wnioskodawcy.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzja Prezydenta
Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. nie została wydana na podstawie przepisów zanegowanych przez Trybunał Konstytucyjny.
Oznacza to, że wskazany we wniosku o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145a § 1 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony. Art. 2
pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., którego dotyczy ww. wyrok Trybunału z dnia 23 października 2012 r., nie był podstawą wydania decyzji w ramach postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r.
Podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. stanowi art. 104 k.p.a., § 5 ust. 1 i Id, ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości
pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości w związku z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zaś art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.
Organ wskazał, że przepisy prawa materialnego, na podstawie których wydana została decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. nie odnoszą się do zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłych terenach Rzeczypospolitej Polskiej. Również w uzasadnieniu tej decyzji nie posługiwano się pojęciem zamieszkiwania na dzień 1 września 1939 r. Decyzja stwierdza jedynie; "Do chwili obecnej do wniosku o ekwiwalent Pan J. R. nie przedłożył karty repatriacyjnej lub innego dokumentu stwierdzającego, że ojciec N. R. dnia 1 września1939 r. przebywał na terenach RP, które nie weszły w skład obecnego obszaru państwo polskiego".
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w omawianej sprawie
brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. w trybie art. 145a § 1 k.p.a. oraz do merytorycznej oceny przesłanki zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej na byłych terenach RP w ramach wznowionego postępowania ponieważ ostateczna decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. nie
została wydana na podstawie przepisów ustawy zabużańskiej z dnia 8 lipca 2005 r., ewentualnie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r.
Wskazany wyrok TK nie odnosi się do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami czy też Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r., stanowiących podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta L. dnia 28 listopada 2002 r., którą odmówiono Panu J. R. przyznania prawa do ekwiwalentu oraz potwierdzenia wartości nieruchomości pozostawionej w gminie S. powiatu [...] poza granicami Polski w związku z wojną 1939 r.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z kolei stosownie do treści art. 105 § 1 k.pa. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".
Natomiast umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 k.p.a.
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. R.
Zaskarżonej decyzji zarzucał :
1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w
zw. z art. 1 ust. 1 ustawy zabużańskiej oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania Decyzji Prezydenta - Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543), w zw. z § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie
sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania Decyzji Prezydenta - Dz.U. 1998 nr 9 poz. 32) poprzez wybiórczą analizę materiałów sprawy, z pominięciem słusznego interesu obywateli oraz stwierdzenie braku podstaw do merytorycznej oceny przesłanki zamieszkiwania przez P. R. na byłym terytorium RP, a także błędną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Rozporządzenia, polegające na przyjęciu, iż pojęcie "przebywania" o którym mowa w Decyzji Prezydenta nie jest tożsame z pojęciem "zamieszkiwania", o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12, podczas gdy:
a) w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa przedstawianych już przed wejściem w życie ustawy zabużańskiej, tj. także na gruncie § 5 Rozporządzenia w zw. z art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie których wydana została Decyzja Prezydenta, wymóg domicylu był w sposób oczywisty wymagany dla przyznania rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP
b) w samej Decyzji Prezydenta wskazuje się, iż odmowa przyznania P. R. prawa do rekompensaty za tzw., "mienie zabużańskie" wynika z braku spełnienia przesłanki domicylu, a podstawą jej wydania była także uchwała SN (7) z dnia 30 maja 1990 r., III CZP 1/90, OSNC 1990, nr 10-11, poz. 129, która wprost uznawała warunek domicyl za konieczny do spełnienia w celu uzyskaniarekompensaty za mienie zabużańskie.
c) wedle przepisów przedwojennych, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej, miejsce zamieszkania nie musi koniecznie łączyć się z istnieniem w tym miejscu centrum życiowego określonej osoby fizycznej.
d) w świetle powszechnie uznawanych reguł językowych "przebywać" oznacza "zamieszkiwać ", "mieszkać", "pozostawać gdzieś dłużej", "rezydować"
2. naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 64 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej w zw. z art. 1 protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. Dz.U. z 1995 r. nr 36 poz. 175 ze zm. poprzez przyjęcie, iż nie istniały podstawy do uchylenia Decyzji Marcowej ze względu na niekonstytucyjność orzeczenia organu I instancji, co
wyniknęło z błędnego poglądu Organu, iż w dacie wydania Decyzji Prezydenta nie obowiązywała przesłanka domicylu jako podstawa do wydania Decyzji Prezydenta, co skutkowało uznaniem, iż Wyrok TK nie ma zastosowania do Decyzji Prezydenta, a co za tym idzie, nie ma podstawy do wznowienia postępowania ze względu na niekonstytucyjność, podczas gdy:
a) z Wyroku TK wynika, iż uzależnianie prawa do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie od zamieszkiwania dnia 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezgodne z ww. przepisami Konstytucji RP, co było istotą wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez P. R.,
b) wedle argumentacji zawartej w uzasadnieniu powołanego Wyroku TK wynika, iż rozumiane w sposób ogólny "zamieszkiwanie''' było w realiach powojennych określane także jako "przebywanie" na terenach, które nie weszły w skład obecnego terytorium RP, o czym mowa w Decyzji Prezydenta,
c) art. 145a § 1 k.p.a. stosuje się odpowiednio do wznowienia postępowania w sprawach tzw. mienia zabużańskiego, kiedy przyczyną odmowy była przesłanka domicylu, co wynika już z samego art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej,
d) wykładnia dokonana przez Organ prowadzi de facto do pozbawienia jednostki
prawa do rekompensaty w każdym przypadku, zamykając drogę sądową w tych sprawach, bez względu na okoliczności sprawy, a co za tym idzie jest sprzeczna z ww. przepisami Konstytucji RP oraz art. 1 protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie Decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji, co skutkuje zaniechaniem prowadzenia dalszego postępowania w sprawie, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów powinno doprowadzić Organ do wniosku, że w świetle argumentacji przedstawionej w odwołaniu od Decyzji z dnia 14 kwietnia 2022 r. Decyzję Marcową należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
4.naruszenie art. 2, art. 32 ust 1 i art. 64 Konstytucji RP w wyniku naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego, równości wobec prawa, ochrony własności prywatnej oraz proporcjonalności.
Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o
jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak zasadnie wskazał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji skuteczne wznowienie postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. wobec wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny może mieć miejsce wówczas gdy Trybunał zakwestionował przepis, w oparciu o który zapadła decyzja kończąca postępowanie.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12 orzekł o niezgodności art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkania 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na skutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012
weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2014 poz. 195). Na podstawie art 1 ww. ustawy dokonano zmiany przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., która sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium
RP w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie oceniane jest z uwzględnieniem wskazanych w zmienionym przepisie regulacji prawnych.
Podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. stanowił art. 104 k.p.a., § 5 ust. 1 i Id, ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości
pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości w związku z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zaś art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Podkreślić należy, że przepisy prawa materialnego, na podstawie których wydana została decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. nie odnoszą się do zamieszkiwania w dniu 1 września 1939
r. na byłych terenach Rzeczypospolitej Polskiej.
Merytoryczna weryfikacja spraw w zakresie spełnienia przesłanki domicylu w oparciu o znowelizowany art. 2 ustawy zabużańskiej, w ramach wznowienia postępowania w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r., do których zastosowanie znajdował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r., sygn. akt TK 11/12, nie mogła mieć zastosowania do spraw zakończonych decyzjami wydanymi na podstawie wcześniejszych przepisów regulujących uprawnienia zabużan po 1957 r. Wymóg domicylu pierwszy raz pojawił się dopiero w ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego.
W konsekwencji nie było podstaw do rozstrzygania niniejszej sprawy ponownie
co do istoty i orzekania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Trzeba podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest
instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w
którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą bądź to w art. 145 § 1 k.p.a., bądź to w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Owo postępowanie nadzwyczajne stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ma ono ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz precyzyjnie określoną podstawą wznowienia. Oznacza to, że organ orzekający w tym trybie nadzwyczajnym jest związany podstawą wznowienia i nie może ponownie rozpoznać sprawy w jej całokształcie jak w postępowaniu zwykłym, wychodząc poza ustawową przesłankę, na podstawie której wznowił postępowanie. Innymi słowy wystąpienie podstawy wznowionej nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia, , a winno się zawierać w granicach zakreślonych normami wyartykułowanymi w art. 145 lub 145 a k.p.a.
Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w omawianej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta
L. z dnia 28 listopada 2002 r. w trybie art. 145a § 1 k.p.a. oraz do merytorycznej oceny przesłanki zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej na byłych terenach RP w ramach wznowionego postępowania ponieważ ostateczna decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 28 listopada 2002 r. nie została wydana na podstawie przepisów ustawy zabużańskiej z dnia 8 lipca 2005 r., ewentualnie
przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Zgodnie z art. 145a k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania przewidziana w tym przepisie zachodzi tylko wtedy, gdy zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny akt normatywny lub poszczególne
jego przepisy stanowiły podstawę decyzji ostatecznej. Taka sytuacja w omawianej sprawie nie miała miejsca.
Wskazany wyrok TK nie odnosi się do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997
r. o gospodarce nieruchomościami czy też Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r., stanowiących podstawę prawną decyzji Prezydenta Miasta L.
dnia 28 listopada 2002 r., którą odmówiono J. R. przyznania prawa do ekwiwalentu oraz potwierdzenia wartości nieruchomości pozostawionej w gminie S., powiatu [...], poza granicami Polski, w związku z wojną 1939 r.
W związku z powyższym, Sąd rozpoznający sprawę uznał podniesione zarzuty skargi za bezzasadne, wobec czego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.