I SA/WA 2379/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie zarządu nieruchomością w wymaganej dacie.
Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa z dnia 5 grudnia 1990 r. Kluczową kwestią było udowodnienie, że grunt znajdował się w zarządzie poprzednika prawnego spółki w tej dacie. Sąd administracyjny uznał, że przedłożona umowa sprzedaży z 1974 r. nie stanowiła wystarczającego dowodu na istnienie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., a prawa tego nie można domniemywać. W konsekwencji skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Decyzje te opierały się na art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego i własności budynków przez państwowe i komunalne osoby prawne, jeśli grunty te znajdowały się w ich zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Wojewoda oraz Minister Rozwoju uznali, że spółka nie wykazała, iż grunt położony w gminie [...] znajdował się w zarządzie jej poprzednika prawnego w wymaganej dacie. Jako dowód spółka przedstawiła umowę sprzedaży nieruchomości z 1974 r., jednak organy administracji uznały, że nie dowodzi ona istnienia prawa zarządu w rozumieniu przepisów wykonawczych do ustawy. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo zarządu nie może być domniemane i musi być udowodnione na podstawie konkretnych dokumentów wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1998 r. Ponieważ spółka nie przedstawiła takiego dokumentu, który jednoznacznie potwierdzałby istnienie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa sprzedaży z 1974 r. nie stanowi wystarczającego dowodu na istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. w rozumieniu przepisów wykonawczych do ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo zarządu nie może być domniemane i musi być udowodnione na podstawie konkretnych dokumentów wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1998 r. Umowa sprzedaży z 1974 r. potwierdza jedynie nabycie własności przez Skarb Państwa, a nie ustanowienie prawa zarządu dla państwowej jednostki organizacyjnej w sposób wymagany przez przepisy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne prawa użytkowania wieczystego nieruchomości jest posiadanie tych nieruchomości w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r.
Pomocnicze
u.g.n. art. 206
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 4
Wymienia katalog dokumentów stanowiących podstawę do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 5
Organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § 2
Państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji lub umowy o nabyciu nieruchomości.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87
Grunty państwowe będące w dniu wejścia ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodziły w zarząd tych jednostek.
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 10 § 1
Przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym w użytkowanie następowało w drodze decyzji administracyjnej.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6
Nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa od osób fizycznych w drodze umowy sprzedaży.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Prawo zarządu nie może być domniemane i wymaga udowodnienia na podstawie konkretnych dokumentów. Umowa sprzedaży nieruchomości z 1974 r. nie jest dowodem ustanowienia prawa zarządu w rozumieniu przepisów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 206 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z ust. 3 i § 5 rozporządzenia RM z 10.02.1998 r. w zw. z art. 2 ustawy z 29.09.1990 r.) poprzez błędną wykładnię. Naruszenie prawa materialnego (art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n.) poprzez wadliwe przeprowadzenie badania spełnienia przesłanek uwłaszczenia. Naruszenie prawa materialnego (art. 38 ust. 2 w zw. z art. 87 ustawy z 29.04.1985 r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie aktu notarialnego jako dowodu. Naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Naruszenie przepisów postępowania (art. 80 k.p.a.) poprzez wzięcie pod uwagę jedynie części materiału dowodowego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z pkt 2 k.p.a.) poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. Prawo użytkowania lub zarządu nie można domniemywać.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Iwona Kosińska
członek
Magdalena Durzyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądu administracyjnego w kwestii dowodzenia prawa zarządu nieruchomością na potrzeby uwłaszczenia z mocy prawa, podkreślenie braku możliwości domniemywania tego prawa i konieczności przedstawienia konkretnych dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uwłaszczeniem z 1990 r. oraz interpretacją przepisów z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości Skarbu Państwa, które może mieć znaczenie dla wielu podmiotów gospodarczych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, interpretacja przepisów jest kluczowa.
“Czy umowa sprzedaży z lat 70. daje prawo do wieczystego użytkowania gruntu Skarbu Państwa? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 2379/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/ Iwona Kosińska Magdalena Durzyńska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 603/22 - Wyrok NSA z 2025-04-24 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 200 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w gminie [...], obręb [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m², KW nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), dalej u.g.n., decyzją z [...] lipca 2020 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie. [...] S.A. w [...] złożyły odwołanie od ww. decyzji. Minister Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Jak wynika z akt sprawy, właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] jest Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży z [...] czerwca 1974 r., Rep. [...] nr [...]. Powyższe potwierdza treść KW nr [...], prowadzonej m.in. dla przedmiotowej działki. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa. W stosunku do przedmiotowej nieruchomości została zatem spełniona przesłanka własności państwowej. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane. Kwestią sporną jest to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] w [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Organ odwoławczy podkreślił, że zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., grunty państwowe będące w dniu wejścia ustawy. tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Zarząd nieruchomości był ustanawiany zatem nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.). Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem [...] lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem [...] sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem [...] października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Minister zaznaczył, że do wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków wnioskodawca załączył dokumenty potwierdzające, jego zdaniem, istnienie ww. dacie zarządu poprzednika prawnego wnioskodawcy na wskazanych gruntach. W ocenie organu w okolicznościach przedmiotowej sprawy akt notarialny umowy sprzedaży z [...] czerwca 1974 r. Rep. [...] nr [...], na podstawie którego Dyrekcja Okręgowa [...] w [...], działając w imieniu Skarbu Państwa, nabyła grunt obejmujący działkę nr [...] nie może zostać uznany za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. Tym samym, mając na uwadze powyższą umowę sprzedaży z [...] czerwca 1974 r. organ stwierdził, że obowiązujący w momencie zawarcia ww. umowy stan prawny nie przewidywał podstawy prawnej do nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa użytkowania nieruchomości w drodze zawartej w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa umowy sprzedaży nieruchomości. Jak wynika z treści umowy z dnia [...] czerwca 1974 r. przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa od osób fizycznych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 ze zm.). W takim wypadku skutkiem zawarcia ww. umowy sprzedaży było jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, natomiast przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem jej w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu. Stosownie do art. 87 obowiązującej w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodziły w zarząd tych jednostek. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna była zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Zgodnie z powyższym do wystąpienia skutku określonego w art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w postaci przejścia z mocy prawa w zarząd na rzecz jednostek państwowych gruntów stanowiących własność państwa, koniecznym jest stwierdzenie, że grunty te były uprzednio przekazane na rzecz jednostek państwowych w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej. Minister zaznaczył, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest decyzji wydanej przed datą 1 sierpnia 1985 r. o przekazaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie na rzecz [...] w [...], dlatego nie można stwierdzić, że nastąpił skutek określony w art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. w postaci przejścia nieruchomości w zarząd. Zatem sam fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, przeznaczonej na potrzeby Dyrekcji Okręgowej [...] w [...], jak również późniejsze faktyczne władanie tą nieruchomością przez ww. przedsiębiorstwo, nie mogło wywołać skutku w postaci nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...], którego następcą prawnym są [...] S.A. z siedzibą w [...] prawa użytkowania tej nieruchomości, ponieważ tego rodzaju skutku nie przewidywała obowiązująca ówcześnie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. Możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zgodnie z którym państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto, przepisy art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy, wskazywały, że nieruchomości niestanowiące własności państwowej organy administracji państwowej i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz jednostki gospodarki uspołecznionej nabywają w drodze umowy zawieranej na zasadach ogólnych. Natomiast nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie. Minister zaznaczył, że przedstawiona umowa sprzedaży została zawarta jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., tj. przed dniem 1 sierpnia 1985 r., tym samym brak jest podstaw do stosowania powyższych przepisów w odniesieniu do wskazanej wyżej umowy sprzedaży. Organ uznał jednocześnie, że podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kpa są bezzasadne. Minister podkreślił, że Wojewoda [...] pismem z [...] października 2003 r. zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o udzielenie informacji czy [...] w [...] legitymowały się dokumentami o przekazaniu przedmiotowego gruntu w zarząd, w formie prawem przewidzianej. Z treści pisma Starostwa z [...] grudnia 2003 r. stanowiącego odpowiedź na ww. pismo wynika, że organ ten nie dysponuje innymi dokumentami, które mogłyby potwierdzić prawo zarządu do przedmiotowego gruntu, niż te na które powołuje się wnioskodawca. Ponadto organ wojewódzki pismem z 3 lutego 2017 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu wskazanego w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. potwierdzającego prawo zarządu do przedmiotowego gruntu, jednakże wnioskodawca w odpowiedzi poinformował, że nie posiada innych dokumentów świadczących o przekazaniu przedmiotowego gruntu w zarząd oprócz ww. umowy sprzedaży z 1974 r. Również do odwołania z 23 lipca 2020 r. nie załączono innych dokumentów potwierdzających przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd. Za bezzasadny Minister uznał ponadto podnoszony zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" poprzez jego niezastosowanie i odmowę nabycia ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości podnosząc, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w trybie art. 200 u.g.n., zgodnie z treścią wniosku z 14 listopada 2003 r. inicjującego przedmiotowe postępowanie. W ocenie organu odwoławczego żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził, aby przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdował się w zarządzie [...] w [...]. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. [...] S.A. w [...] wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 206 tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z ust. 3 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu w zw. z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego ww. działki nr [...], pomimo że w sprawie wykazano, iż ww. działka była w zarządzie poprzednika prawnego skarżącej wedle stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. poprzez wadliwe przeprowadzenie badania spełnienia przesłanek uwłaszczenia, pomimo że w sprawie zostały spełnione zarówno przesłanka pozostawania gruntu własnością Skarbu Państwa, jak i w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego wedle stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 38 ust. 2 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (w brzmieniu na dzień 5 grudnia 1990 r.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie jako niewystarczający dowód w postaci aktu notarialnego stanowiącego umowę sprzedaży nieruchomości zawartą pomiędzy osobą fizyczną a państwową jednostką organizacyjną, pomimo że stanowi ona dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, 5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 kpa poprzez wzięcie pod uwagę jedynie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co skutkowało odmową stwierdzenia nabycia prawa, podczas gdy organ winien dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, 6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z pkt 2 kpa poprzez wadliwe jego zastosowanie i utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji, pomimo że organ II instancji powinien był stwierdzić wystąpienie podniesionych naruszeń po stronie organu I instancji, a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzją i orzec co do istoty sprawy, bądź alternatywnie skierować sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozpoznanie sprawy poprzez stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu na rzecz [...] S.A. w [...], alternatywnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zdaniem Sądu skarga podlega oddaleniu. Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami . Z kolei art. 206 tej ustawy zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W dniu 10 lutego 1998r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.). Zgodnie z paragrafem 5 powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących , wskazanych w paragrafie 4 dokumentów 1.decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2.decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem I sierpnia 1985 r., 3.umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4.umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem I lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5.odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6.decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7.uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 8.protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem I sierpnia 1985 r., 9.umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem [...] października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca domagała się ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego opisanej w zaskarżonej decyzji działki nr [...] o powierzchni [...] m2, zatem rozważenia wymagało, czy przedłożone przez Spółkę dokumenty potwierdzają okoliczność posiadania przez jej poprzednika prawnego prawa zarządu (użytkowania) tych nieruchomości. Podkreślić należy, że przedłożony do akt sprawy dowód, z którego strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu (użytkowania) sporną działką przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz Spółki prawa użytkowania wieczystego działki, stanowiła umowa kupna sprzedaży nieruchomości obejmująca przedmiotową działkę, zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...].06.1974r. Zdaniem sądu jej analiza jednoznacznie dowodzi, że trafnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że nie świadczy ona o oddaniu objętej wnioskiem działki nr [...] w zarząd istniejący w dniu 5 grudnia 1990r. Skoro zatem powyższy akt nie nawiązuje do treści jakiejkolwiek konkretnej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, to nie może tym samym stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia tego prawa w żadnym czasie , a tym bardziej we wskazanej dacie 5 grudnia 1990r., skoro art. 200 u.g.n. nakazuje, by prawo zarządu nieruchomości, wykazane zostało na ten dzień. Istotnym jest bowiem, że konkretna decyzja o przekazaniu opisanej w niej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie powinna zawierać określenie ich czasu i warunków . To zaś oznacza, że nawet wykazanie przez skarżącą spółkę faktu, że prawo takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w jakiejkolwiek dacie, nie prowadzi jednak do wniosku, że prawo to utrzymywało się do grudnia 1990 r. Mówiąc inaczej, do zrealizowania przesłanek z art. 200 u.g.n. w zw. z przesłankami powołanego rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. nie wystarczy, by prawo zarządu (użytkowania) przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest aby prawo to istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. Wskazanej okoliczności w odniesieniu do spornej działki skarżąca spółka ponad wszelką wątpliwość nie udowodniła. Nie wynika ona bowiem z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Wbrew zarzutom skargi treść umowy notarialnej kupna sprzedaży nieruchomości z [...].06.1976r. nie dowodzi istnienia po stronie Skarżącej objętego wnioskiem prawa zarządu. Brak jest jakichkolwiek podstaw do podzielenia poglądu skargi, że wskazany dokument stanowi dowód, że istniała konkretna decyzja o oddaniu w zarząd ww nieruchomości , a w szczególności kiedy została wydana i co było jej przedmiotem. Analiza przedłożonego do akt sprawy aktu notarialnego potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy i nabycie spornej nieruchomości, jako części większej całości na rzecz Skarbu Państwa. Sąd nie znajduje argumentów aby zakwestionować stanowisko Ministra, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie , że w odniesieniu do będącej przedmiotem postępowania nieruchomości wydana została decyzja o oddaniu jej w zarząd poprzednikowi prawnemu Skarżącej, a jedynie prawne władanie nieruchomością tj. oparte na stosownym tytule prawnym uprawniałoby Spółkę do skutecznego żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego wskazanej działki. Jednakże faktu dysponowania wskazanym tytułem, w kontrolowanym postępowaniu, strona skarżąca nie wykazała i nie udowodniła zaś prawa użytkowania lub zarządu nie można domniemywać. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że także wnioskodawca postępowania zobowiązany do współdziałania z organem prowadzącym sprawę nie wskazał w jej toku na istnienie konkretnych podmiotów , które miałyby mieć wiedzę o fakcie wydania oznaczonej co do tożsamości decyzji oddającej sporne działki w zarząd, jej dacie oraz przedmiocie zawierającym opis objętych nią nieruchomości. Nie jest również, w ocenie Sądu ,zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 i 107 par. 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ oparł się na zgromadzonym w aktach sprawy, prawidłowo z udziałem wnioskodawcy pozyskanym materiale dowodowym i w oparciu o ten materiał wyjaśnił w sposób wystarczający swoje stanowisko odnośnie dokonanego w kontrolowanym postępowaniu rozstrzygnięcia. W ocenie sądu organy administracji przeprowadziły zatem rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się decyzja ustanawiająca prawo zarządu m.in. zwracały się o to do strony skarżącej. Nie ma więc w kontrolowanej sprawie podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art.151 P.p.s.a. jko nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę