I SA/Wa 2542/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-09-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
zarządzanie kryzysowesankcjedecyzja administracyjnawłaściwość organusytuacja kryzysowabezpieczeństwoprawo przedsiębiorcówLPG

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Rady Ministrów nakazującą spółce wykorzystanie instalacji gazowej, uznając brak przesłanek do stwierdzenia sytuacji kryzysowej.

Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa Rady Ministrów nakazującą jej wykorzystanie instalacji gazowej i zniesienie ograniczeń w tym zakresie, wydaną na podstawie ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne zastosowanie przepisów i brak przesłanek do uznania sytuacji za kryzysową. Organ argumentował, że sankcje nałożone na inną spółkę stworzyły zagrożenie dla bezpieczeństwa i mienia. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że przedstawiony stan faktyczny nie spełniał definicji sytuacji kryzysowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Prezesa Rady Ministrów, która na podstawie ustawy o zarządzaniu kryzysowym nakazywała spółce wykorzystanie posiadanej instalacji zbiornikowej LPG oraz zniesienie ograniczeń w jej użytkowaniu. Decyzja została wydana w związku z sankcjami nałożonymi na inną spółkę, a organ argumentował, że sytuacja ta stworzyła zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. błędnego zastosowania przepisów, braku przesłanek do uznania sytuacji za kryzysową oraz naruszenia zasad postępowania. Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję, uznał, że przedstawiony przez organ stan faktyczny nie spełniał definicji sytuacji kryzysowej zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Sąd podkreślił, że negatywne konsekwencje gospodarcze dla jednego przedsiębiorcy nie są równoznaczne z zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, co jest warunkiem koniecznym do wydania poleceń w trybie ustawy o zarządzaniu kryzysowym. W związku z tym, brak było podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, negatywne konsekwencje gospodarcze dla jednego przedsiębiorcy, nawet jeśli skutkują koniecznością zaprzestania produkcji, nie stanowią sytuacji kryzysowej w rozumieniu ustawy, jeśli nie wpływają negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja sytuacji kryzysowej wymaga zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, a nie tylko negatywnych konsekwencji gospodarczych dla jednego podmiotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.k. art. 7a § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym

Warunkiem wydania decyzji jest zaistnienie sytuacji kryzysowej.

u.z.k. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym

Definicja sytuacji kryzysowej - negatywny wpływ na bezpieczeństwo ludzi, mienia lub środowiska.

Pomocnicze

u.z.k. art. 7a § ust. 3

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym

Decyzje wydawane na podstawie art. 7a ust. 1 nie wymagają uzasadnienia.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego art. 5

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego art. 2 § ust. 1

przed. art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

Konst. RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do uznania sytuacji za kryzysową w rozumieniu ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Negatywne konsekwencje gospodarcze dla jednego przedsiębiorcy nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska.

Odrzucone argumenty

Właściwość Prezesa Rady Ministrów do wydawania poleceń. Brak obowiązku uzasadnienia decyzji wydanej na podstawie art. 7a ustawy o zarządzaniu kryzysowym.

Godne uwagi sformułowania

nie każda sytuacja wywołująca negatywne konsekwencje dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą [...] może zostać określona jako sytuacja kryzysowa nie budzi wątpliwości, że przedstawione okoliczności świadczą o wystąpieniu negatywnych konsekwencji gospodarczych [...] Jednak [...] nie stanowią [...] o wystąpieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska.

Skład orzekający

Dariusz Pirogowicz

przewodniczący

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

członek

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'sytuacja kryzysowa' w ustawie o zarządzaniu kryzysowym i jej odróżnienie od zwykłych konsekwencji gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zastosowania ustawy o zarządzaniu kryzysowym w kontekście sankcji i ich wpływu na działalność gospodarczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zastosowania przepisów o zarządzaniu kryzysowym w nietypowej sytuacji związanej z sankcjami, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i gospodarczym.

Czy problemy gospodarcze firmy to od razu 'sytuacja kryzysowa' dla państwa?

Dane finansowe

WPS: 680 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2542/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 129/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-22
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie polecenia wykonania określonych czynności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 16 maja 2022 r. nr BPRM.5023.18.3.2022(3) Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 7a ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 7b ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 261 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), na wniosek Ministra Klimatu i Środowiska, polecił:
1. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. wykorzystywanie posiadanej przez nią, uzyskanej od spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., instalacji zbiornikowej podlegającej dozorowi technicznemu UDT wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym poprzez napełnianie zbiorników ciśnieniowych wchodzących w skład tej instalacji przez wybranego przez siebie dostawcę gazu płynnego LPG, a także zapewnienie realizacji czynności eksploatacyjnych na tej instalacji przez czas posiadania tej instalacji;
2. [...] Sp. z o.o., środki pieniężne za ewentualne należności z tytułu korzystania z instalacji zbiornikowej, podlegającej dozorowi technicznemu UDT, wraz z niezbędną infrastrukturą, uzyskanej od spółki [...] Sp. z o.o., przekazać na rachunki bankowe spółki [...] Sp. z o.o., o ile umowa dotycząca korzystania z instalacji zbiornikowej oraz na sprzedaż gazu płynnego została zawarta pomiędzy stronami przed dniem objęcia spółki [...] Sp. z o.o. sankcjami wskazanymi w decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DPP-TPZ-0272- 10/2022(4);
3. [...] Sp. z o.o. na czas posiadania przez [...] Sp. z o.o., od [...] Sp. z o.o. instalacji zbiornikowej, podlegającej dozorowi technicznemu UDT, wraz z niezbędną infrastrukturą, zniesienie ewentualnych ograniczeń w zakresie wykorzystywania tej instalacji, w tym możliwości tankowania zbiorników ciśnieniowych wchodzących w skład instalacji zbiornikowej, podlegającej dozorowi technicznemu UDT, posiadanej przez spółkę [...], przez innych dostawców.
Jednocześnie Prezes Rady Ministrów stwierdził, że zgodnie z art. 7a ust. 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym decyzja nie wymaga uzasadnienia.
[...] Sp. z o.o. wniosła w piśmie z dnia 1 lipca 2022 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 7a ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 3 i 7b ustawy o zarządzaniu kryzysowym, poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji, w przypadku, gdy sytuacja, odnośnie której wydano decyzję nie spełniała przesłanek do uznania jej za sytuację kryzysową w rozumieniu ustawy o zarządzaniu kryzysowym, a zatem nie było żadnych podstaw prawnych do jej wydania w trybie art. 7a i 7b tej ustawy;
2. art. 7a ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, poprzez jego błędne niezastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, podczas gdy zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym zaskarżona decyzja (polecenie) nie może dotyczyć rozstrzygnięć co do istoty sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej;
3. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162), poprzez ich nieuprawnione niezastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji o charakterze dyskryminującym skarżącą.
Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7b w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez brak współdziałania organów administracji publicznej, skutkujący wydaniem decyzji zawierającej odmienny pogląd prawny niż przyjęty w linii interpretacyjnej Ministerstwa Finansów dla takich samych spraw, co w konsekwencji doprowadziło do pojawienia się w obrocie prawnym odmiennych i wewnętrznie sprzecznych poglądów prawnych organów administracji publicznej w takich samych sprawach, co stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i zasady pewności prawa;
2. art. 19 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 835), poprzez wydanie decyzji przez organ niewłaściwy w sprawie;
3. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 7a ust. 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, poprzez niewydanie uzasadnienia dla decyzji w przypadku, gdy decyzja dotyczyła podstawowych praw podmiotowych skarżącej, jak również jej adresatami były strony, które mogły nie mieć wiedzy, czego tzw. sytuacja kryzysowa - w związku z którą decyzja została wydana - dotyczy i w jakim celu oraz z jakiej przyczyny zgodnie z treścią decyzji zostały one zobowiązane do podjęcia wskazanych w niej działań.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła m.in., że w niniejszej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek warunkujących wystąpienie sytuacji kryzysowej, wymienionych w art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Charakter instalacji spółki [...] (instalacje zbiornikowe LPG) nie powodował bowiem ryzyka wstrzymania prowadzonych u niej procesów już w dniu objęcia skarżącej tzw. polskimi sankcjami - pewne ilości gazu LPG były magazynowane w zbiornikach odbiorcy, więc nie istniało ryzyko, że procesy, do jakich był on wykorzystywany przez odbiorcę zostaną wstrzymane wraz z objęciem skarżącej tzw. polskimi sankcjami. Odbiorca po powzięciu informacji o wpisaniu skarżącej na tzw. listę sankcyjną miał możliwość, aby podjąć działania w celu zabezpieczenia dostaw gazu LPG do posiadanej instalacji zbiornikowej - choćby poprzez uzyskanie zgody skarżącej na tankowanie gazu do zbiorników od innego dostawcy. W niniejszej sprawie zatem nie doszło do sytuacji negatywnie wpływającej na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego, a tym samym legitymacji skargowej skarżącej w zakresie zaskarżenia pkt 1 i 2 decyzji, a w pozostałej części o jej oddalenie, ewentualnie o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że skarżąca nie ma legitymacji czynnej do zaskarżenia decyzji Prezesa Rady Ministrów w tej części, która odnosi się do podmiotów innych niż skarżąca, w tym wypadku [...] Sp. z o.o. Skarżąca nie wykazała w treści skargi swojego interesu prawnego co do całości skargi, a w szczególności w zakresie, w jakim adresatem decyzji jest inny podmiot niż skarżąca. Zdaniem organu, w części pkt 1 i 2 decyzja mogła zostać zaskarżona przez adresata tej decyzji, tj. spółkę [...], a nie przez skarżącą.
Organ wskazał następnie, że niemożliwe jest jednoznaczne określenie i skatalogowanie wszystkich sytuacji kryzysowych, które hipotetycznie mogą wystąpić w trakcie normalnego funkcjonowania państwa, ale wywołują konsekwencje, których nie można "zneutralizować" w drodze "standardowych" - prawnych i organizacyjnych narzędzi systemowych.
W rozpoznawanej sprawie zagrożenie wywołane wstrzymaniem dostaw gazu do klientów skarżącej w tym do [...] Sp. z o.o. nie mogło zostać wyeliminowane w drodze uzyskania zgody skarżącej na tankowanie gazu LPG do zbiorników od innych dostawców. Takie działanie po stronie odbiorców oznaczałoby w istocie kontynuowanie wykonywania umowy ze skarżącą, wobec której zastosowano środki wskazane w ustawie sankcyjnej. W świetle faktu, iż umowa w całości nie mogła być wykonywana od dnia wpisu skarżącej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy sankcyjnej, należało uwzględnić naturalną konsekwencję zaistniałej sytuacji w postaci odcięcia odbiorców od dostaw gazu LPG skutkującego koniecznością przerwania procesów produkcji czy też w szerszym ujęciu – prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej.
Prezes Rady Ministrów podkreślił, że w związku z wyłączeniem wszelkich usług świadczonych na rzecz skarżącej, w tym dostaw energii elektrycznej, skarżąca została pozbawiona możliwości utrzymywania kluczowych systemów bezpieczeństwa oraz monitorowania obiektów na terminalach przeładunkowych LPG. Skarżąca nie mogła realizować czynności eksploatacyjnych na instalacjach LPG i LNG w zakresie zbiorników ciśnieniowych i rurociągów technologicznych podlegających dozorowi UDT będących w posiadaniu klientów skarżącej (w tym [...] Sp. z o.o.), nie mogła przeprowadzać bieżących serwisów i napraw awaryjnych, podczas gdy w zbiornikach i instalacjach znajdował się gaz LPG. Wobec braku możliwości serwisowania instalacji i zbiorników - powstało realne zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników i otoczenia.
Organ podniósł, że klienci skarżącej, w tym [...] Sp. z o.o. nieprzyłączeni do żadnej sieci dystrybucyjnej gazowej, zostali pozbawieni dostaw gazu LPG, stanowiącego bezpośrednio źródło zasilania i ogrzewana obiektów. Podmioty te zostały albo miały być w krótkim okresie czasu pozbawione lub znacznie ograniczone w możliwości prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej. Rozmiar szkód powstałych z tytułu zaburzenia procesów produkcyjnych podmiotów gospodarczych i ich kontrahentów z pewnością należy zakwalifikować jako znaczny. Należy bowiem wziąć pod uwagę nie tylko szkody powstałe po stronie klientów skarżącej, lecz także ich kontrahentów, dostawców usług i ich pracowników.
Organ wyjaśnił następnie, że [...] Sp. z o.o. to producent chemii budowlanej, który zatrudnia 25 osób. Gaz płynny LPG, dostarczany do dzierżawionych od skarżącej zbiorników, służył do osuszania piasku, który stanowi 60% wkładu do produkcji. Na dzień składania wniosku spółka dysponowała zapasami gazu płynnego LPG zabezpieczającymi 2-3 dni produkcji. Spółka obawiała się o utratę dużych kontraktów.
W ocenie organu, w świetle powyższego nie ma zatem wątpliwości, iż zaistniała sytuacja wpływała negatywnie na mienie w znacznych rozmiarach, zaś fakt braku możliwości utrzymania przez skarżącą kluczowych systemów bezpieczeństwa, realizowania czynności eksploatacyjnych na instalacjach LPG w zakresie zbiorników ciśnieniowych i rurociągów technologicznych będących w posiadaniu klientów skarżącej oraz przeprowadzania bieżących serwisów i napraw awaryjnych, podczas gdy w instalacjach znajdował się gaz LPG - zdecydowanie wpływał negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, stwarzając także w ten sposób zagrożenie dla mienia znacznych rozmiarów oraz środowiska.
W związku z powyższym organ uznał, że jedyna adekwatna reakcja na zaistniałą sytuację kryzysową mogła nastąpić wyłącznie w drodze poleceń wydanych przez Prezesa Rady Ministrów przedsiębiorcom, którzy nie zostali objęci sankcjami i nie mieli żadnego wpływu na przebieg zdarzeń. Bez wydanych poleceń niemożliwym było zneutralizowanie wszystkich pojawiających się niebezpieczeństw.
W pismach procesowych: skarżącej z dnia 30 sierpnia 2022 r. oraz organu z dnia 9 listopada 2022 r. strony postępowania podtrzymały zajmowane stanowisko oraz rozwinęły podnoszoną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty okazały się zasadne.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zawartego w odpowiedzi organu na skargę wniosku o jej odrzucenie w części dotyczącej pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji. Sąd nie podziela stanowiska organu co do braku interesu prawnego skarżącej do zaskarżenia w całości decyzji z dnia 16 maja 2022 r. Po pierwsze, trzeba zwrócić uwagę, że polecenia zawarte w pkt 1 i 2 decyzji są funkcjonalnie powiązane z poleceniem opisanym w pkt 3 decyzji. Skoro w pkt 1 polecono spółce [...] wykorzystywanie posiadanej instalacji zbiornikowej wraz z niezbędną infrastrukturą, zaś w pkt 3 decyzji polecono skarżącej znieść ewentualne ograniczenia w zakresie wykorzystywania tej instalacji, to oznacza, że w istocie obydwa punkty dotyczą tej samej czynności, tj. wykorzystywania instalacji gazowej należącej do skarżącej, zaś będącej w posiadaniu spółki [...]. Po drugie, nie budzi wątpliwości, że zarówno pkt 1, jak i pkt 2 zaskarżonej decyzji (dotyczący należności z tytułu korzystania z instalacji zbiornikowej), zawierają władcze rozstrzygnięcie dotyczące mienia należącego do skarżącej spółki. To, że polecenie wykorzystywania tego mienia zostało skierowane do podmiotu trzeciego, nie oznacza, iż decyzja w tej części nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach skarżącej jako właściciela instalacji zbiornikowej oraz infrastruktury.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że skarżąca ma interes prawny do zaskarżenia całości decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2022 r.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że podstawą materialnoprawną jej wydania był art. 7a ust. 1 pkt 4 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji kryzysowej Prezes Rady Ministrów może, z własnej inicjatywy albo na wniosek Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub ministra kierującego działem administracji rządowej, wydawać polecenia obowiązujące osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz przedsiębiorców. Jak zatem wynika w sposób jednoznaczny z treści powołanego przepisu, warunkiem niezbędnym wydania decyzji na jego podstawie jest zaistnienie w danej sprawie sytuacji kryzysowej. Definicję tego pojęcia ustawodawca zawarł z kolei w art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o sytuacji kryzysowej, należy przez to rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, wywołującą znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków.
Niewątpliwie należy zgodzić się z organem, że "niemożliwe jest jednoznaczne określenie i skatalogowanie wszystkich sytuacji kryzysowych", jednak przytoczona definicja pozwala odnaleźć przesłanki niezbędne dla uznania określonego zdarzenia lub stanu za sytuację kryzysową w rozumieniu ustawy. Są to: negatywny wpływ na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska. Innymi słowy, z sytuacją kryzysową będziemy mieli do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wystąpi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska. Zagrożenie takie może wprawdzie mieć charakter potencjalny (wówczas wydanie polecenia służy zapobieżeniu powstania takiego zagrożenia), lecz w każdym przypadku jego wystąpienie powinno być skutkiem sytuacji będącej przedmiotem rozpatrywania przez organ. W ocenie Sądu, przedstawiony przez organ w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2022 r. stan faktyczny leżący u podstaw wydania zaskarżonej decyzji nie pozwala stwierdzić, by w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiła sytuacja kryzysowa w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym.
Otóż, jak stwierdził organ, zaskarżona decyzja została wydana w celu zapewnienia spółce [...] niezakłóconych dostaw gazu płynnego LPG w celu kontynuowania produkcji. Organ wyjaśnił, że spółka [...] zatrudnia 25 osób, używa gazu płynnego do suszenia piasku, który stanowi 60% wkładu do produkcji. W związku z nałożeniem sankcji na skarżącą, [...] Sp. z o.o. obawia się utraty dużych kontraktów. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że przedstawione okoliczności świadczą o wystąpieniu negatywnych konsekwencji gospodarczych dla spółki [...] wskutek objęcia spółki [...] sankcjami na podstawie decyzji z dnia 25 kwietnia 2022 r. Jednak, zdaniem Sądu, nie każda sytuacja wywołująca negatywne konsekwencje dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, nawet jeśli skutkuje koniecznością zaprzestania produkcji i zwolnienia pracowników (co w niniejszej sprawie było jedynie przedmiotem spekulacji organu), może zostać określona jako sytuacja kryzysowa uprawniająca Prezesa Rady Ministrów do wydawania poleceń na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Występujące w tej sprawie negatywne konsekwencje dla [...] Sp. z o.o. (tj. utrata możliwości suszenia piasku i obawa o utratę kontraktów oraz ewentualne zaprzestanie produkcji) nie stanowi, wbrew twierdzeniom organu, o wystąpieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska. Wydane w zaskarżonej decyzji polecenie dotyczy wszak działalności jednego podmiotu gospodarczego, który z uwagi na swój rozmiar (25 pracowników) nie może zostać określony jako kluczowy z punktu widzenia gospodarki państwa czy regionu.
W toku postępowania organ nie wykazał wystąpienia zagrożenia dla wartości wymienionych w art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Argumentacja organu w dużej części odnosi się do skutków nałożenia sankcji na spółkę [...] dla wielu podmiotów gospodarczych będących klientami skarżącej, a położonych na obszarze przynajmniej kilku gmin. Organ odnosi się do kwestii związanych z bezpieczeństwem terminali przeładunkowych, zbiorników ciśnieniowych i rurociągów technologicznych. Tymczasem okoliczności te nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, bowiem Sąd badał wyłącznie, czy w realiach niniejszej sprawy, dotyczącej spółki [...] i posiadanej przez nią instalacji zbiornikowej, wystąpiła sytuacja kryzysowa w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Poza zakresem kontroli sądowej w tej sprawie pozostają natomiast ewentualne skutki objęcia sankcjami spółki [...] dla jej pozostałych klientów, czy też należącej do niej infrastruktury gazowej, jak również zasadność wpisania skarżącej spółki na listę sankcyjną.
W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie opisywane przez organ negatywne skutki nałożenia sankcji na skarżącą spółkę w zakresie dotyczącym utraty dostaw gazu płynnego dla [...] Sp. z o.o. nie noszą znamion sytuacji kryzysowej w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Skutkiem tego brak było przesłanek do wydania przez Prezesa Rady Ministrów poleceń na podstawie art. 7a ust. 1 ww. ustawy, skoro – jak wskazano wyżej – takie polecenia mogą zostać wydane wyłącznie w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej. Wydając zaskarżoną decyzję, organ naruszył zatem art. 7a ust. 1 pkt 4 ustawy o zarządzaniu kryzysowym.
W związku z powyższym Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących błędnego niezastosowania art. 7a ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, wydania decyzji o charakterze dyskryminującym skarżącą, a także brak współdziałania organów administracji. Okoliczności te nie mają bowiem znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji, skoro w sprawie nie wystąpiła sytuacja kryzysowa w rozumieniu ustawy o zarządzaniu kryzysowym.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wydania decyzji przez organ niewłaściwy, Sąd stwierdza, że nie jest on zasadny. Właściwość Prezesa Rady Ministrów do wydawania poleceń na podstawie przepisów ustawy o zarządzaniu kryzysowym wynika bowiem wprost z art. 7a tej ustawy.
Z kolei brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest konsekwencją regulacji zawartej w art. 7a ust. 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, zgodnie z którym, polecenia, o których mowa w ust. 1, są wydawane w drodze decyzji administracyjnej, podlegają natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia oraz nie wymagają uzasadnienia. W związku z tym zarzut skargi dotyczący niesporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji również okazał się niezasadny.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W zakresie kosztów postępowania Sąd w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na powyższe koszty składają się: wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI