I SA/WA 2542/21

I SA/Wa 2542/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi M. K., A. K., J. K., A. D., F. K. i P. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 września 2021 r. nr DFAP-WPK-727-1-33/2021/MGa w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1992 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę Uzdrowiskową [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...] Wieś, jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 1992 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę Uzdrowiskową [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności ww. nieruchomości.
P. K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucając rażące naruszenie art. 5 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. poprzez wydanie jej w oparciu o nieważną decyzję Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1951 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] kwietnia 2018 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] lutego 2019 r., w pkt 1 stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1992 r. w części dotyczącej lokalu nr [...] o pow. [...] m² wraz z udziałem wynoszącym [...] w częściach wspólnych budynku oraz prawie użytkowania wieczystego gruntu, lokalu użytkowego o pow. [...] m² wraz z udziałem wynoszącym [...] w częściach wspólnych budynku oraz prawie użytkowania wieczystego gruntu, lokalu nr [...] o pow. [...] m² wraz z udziałem wynoszącym [...] w częściach wspólnych budynku oraz prawie użytkowania wieczystego gruntu, lokalu nr [...] o pow. [...] m² wraz z udziałem wynoszącym [...] w częściach wspólnych budynku oraz prawie użytkowania wieczystego gruntu, została wydana z naruszeniem prawa, z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych w tym zakresie oraz w pkt 2 decyzji stwierdził nieważność ww. decyzji w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 895/19 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z 22 lutego 2019 r. oraz decyzji z 30 kwietnia 2018 r. wskazując, że zostały skierowane do osoby nieżyjącej, która w chwili ich wydawania nie miała już przymiotu strony, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. - na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną danego postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes, o którym mowa, musi mieć charakter prawny, tzn. musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. Interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie - w postępowaniu komunalizacyjnym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r.
Minister zaznaczył, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako właściciel mienia, gmina, która mienie to przejmuje oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, jeżeli wykażą się tytułem prawnorzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Organ nadzoru wskazał, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przedstawiła prawomocną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2001 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1960 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1951 r. nr [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ozn. [...], stanowiącej b. własność K. K., położonej w [...]. gm. kat. [...], ozn. jako działka nr [...] w części dot. lokalu nr [...] oraz udziału [...] cz.dz. Kw nr [...], lokalu użytkowego o pow. [...] m² oraz udziału [...] cz. dz. Kw nr [...] i lokalu nr [...] o pow. [...] m² oraz udziału [...] cz. dz. Kw nr [...] znajdujących się w budynku wielorodzinnym na przedmiotowej działce.
Jednakże w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji z [...] maja 1992 r. wskazano, że podstawą do uznania Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...] było orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] marca 1951 r. nr [...], na mocy którego zatwierdzono projekt scalenia gruntów w gm. kat. [...], wchodzącej w skład Miasta [...] pow. [...]. Jednocześnie w ww. karcie wskazano na księgę wieczystą KW nr [...]. Z pisma Sądu Rejonowego w [...] X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] z [...] maja 2017 r. wynika, że właścicielem nieruchomości objętej KW [...], według stanu na dzień 27 maja 1990 r. był Skarb Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Podstawą wpisu było orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1951 r. nr [...] oraz dwie decyzje Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1970 r. [...] i z [...] lipca 1971 r. [...], a także protokół zdawczo-odbiorczy z [...] lipca 1971 r.
Powyższe oznacza, że Skarb Państwa wpisany był jako właściciel nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], jako działka nr [...] na podstawie innych dokumentów niż unieważnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzeczenia z [...] sierpnia 1960 r. oraz z [...] sierpnia 1951 r.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem sądy uznają, że skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 626 k.p.c. - jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej.
Organ nadzoru przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i zaznaczył, że w dniu 27 maja 1990 r. Skarb Państwa był ujawniony jako właściciel działki nr [...] w księdze wieczystej KW nr [...] na podstawie innych orzeczeń niż wskazane przez wnioskodawcę jako podstawa prawna przejęcia spornej nieruchomości na własność Skarbu Państwa. W związku z powyższym, przedstawienie przez skarżącego ww. prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie powoduje, że Skarb Państwa utracił prawo własności do skomunalizowanej nieruchomości, a tym samym, że skarżący posiada interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1992 r.
Tym samym Minister uznał, że wnioskodawca nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w dacie komunalizacji, tj. w dniu 27 maja 1990 r., jak również nie posiada go obecnie. Oznacza to, że skarżący, występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...] maja 1992 r. nie wykazał, że postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego, a tym samym, że posiada legitymację do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 k.p.a. W sprawie zaistniały zatem przesłanki do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn podmiotowych, bowiem jak wskazano skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
P. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. mające wpływ na treść decyzji polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad logiki, doświadczenia życiowego w zakresie istoty i skutków prawnych, a to decyzji:
a. pisma Sądu Rejonowego w [...] X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] maja 2017 r. i wynikającej z niego informacji o wpisie do księgi wieczystej prawa własności Skarbu Państwa na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów, w konsekwencji uznania, że decyzja z [...] marca 1951 r., na mocy której zatwierdzono projekt scalania gruntów w gm. Kat. [...], wchodzącej w skład Miasta [...] pow. [...] oraz dwóch decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1970 r. i z [...] lipca 1971 r. i protokołu zdawczo odbiorczego z [...] lipca 1971 r. - przy czym organ nie ustalił, a co najmniej nie przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści ww. dokumentów
a także
b. orzeczenia z [...] sierpnia 1960 r. PWRM w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa oraz orzeczenia PPRN w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z [...] sierpnia 1951 r. oraz
c. pominięcie ustaleń poczynionych prawomocnymi i ostatecznymi:
- decyzją Ministra Rozwoju i Gospodarki Żywnościowej z [...] grudnia 1997 r.
- decyzją Ministra Rozwoju i Gospodarki Żywnościowej z [...] lutego 1998 r.
- wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 476/98
- decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2001 r.
- decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2001 r.
- wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2003 r. sygn. akt IV SA 4190-4191/01,
a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarb Państwa nabył własność spornej nieruchomości na podstawie dokumentów wskazanych w pkt 1 lit. a, w tym decyzji z [...] marca 1951 r.
2. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji ustaleń organu co do treści decyzji z [...] marca 1951 r. oraz jej skutków prawnych w porównaniu z decyzją z [...] sierpnia 1951 r.;
3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. przez zaniechanie wskazania skarżącemu przesłanek zależnych od strony, które zdaniem organu nie zostały na dzień wysłania informacji o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony uniemożliwiając skarżącemu uzupełnienie stanowiska i wypowiedzenia się do przesłanek uznanych przez organ za niewykazane;
4. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnosi się także do wpisów historycznych, podczas gdy dotyczy on wpisów aktualnych (jawnych);
5. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że domniemanie wynikające z wpisu w księdze wieczystej nie może zostać obalone w postępowaniu administracyjnym;
6. art. 28 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oraz, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r.;
7. art. 105 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych i umorzenie postępowania, podczas gdy po stronie skarżącego istnieje interes prawny w żądaniu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] maja 1992 r., jest osobą zainteresowaną, posiada legitymację do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.
Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z:
1. wyciągu z opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...] mgr inż. A. W. z [...] października 2012 r. wydanej w sprawie o sygn. akt [...] (str. 1, 6 i 7) - na okoliczność opisu i określenia stanu przedmiotowej nieruchomości;
2. wyroku Sądu Okręgowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] lutego 2013 r. r. sygn. akt [...];
3. wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] I Wydział Cywilny z [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...]
- dowody nr 2 - 3 na okoliczność ustalenia przez Sądy, iż podstawą prawną przejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości była decyzja z [...] sierpnia 1951 r. utrzymana w mocy decyzją z [...] sierpnia 1960 r. oraz, że wraz z uzyskaniem orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji nacjonalizacyjnych skarżący stał się podmiotem zainteresowanym wyeliminowaniem z prawnego obrotu decyzji komunalizacyjnej;
Skarżący wniósł ponadto o zwrócenie się do Sądu Okręgowego w [...] I Wydział I Cywilny o wydanie z akt sprawy sygn. akt [...] dokumentu - protokołu zdawczo - odbiorczego nieruchomości z [...] października 1951 r., znajdującego się na kartach 267 i 268.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 13 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, wobec czego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1992r. stwierdzającej nabycie przez Gminę Uzdrowiskową [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewid. gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji. Powodem umorzenia przedmiotowego postępowania było uznanie przez organ nadzoru, że skarżący nie posiada w sprawie przymiotu strony.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą wywiedzenia interesu prawnego jest istnienie konkretnej normy prawa materialnego, na podstawie której uprawniony może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Tym samym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1992r. stanowił art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że stronami postępowania komunalizacyjnego są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina – jako podmiot nabywający własność nieruchomości. Ich bowiem praw i obowiązków bezpośrednio dotyczą skutki decyzji komunalizacyjnej. Inne osoby, aby mogły uczestniczyć w postępowaniu komunalizacyjnym (mieć w nim przymiot strony), a więc również mogły skutecznie żądać weryfikacji ostatecznej decyzji komunalizacyjnej w trybie stwierdzenia jej nieważności, musiałyby wykazać, że w dacie komunalizacji (tj. w dniu 27 maja 1990 r.), to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Nie jest przy tym wystarczające samo powoływanie się na taki tytuł prawnorzeczowy, lecz konieczne jest jego udokumentowanie na dzień 27 maja 1990 r. Brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego istnienie praw rzeczowych według stanu na dzień 27 maja 1990 r. uniemożliwia dowodzenie, że określony podmiot miał i ma interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej.
Po analizie zebranej w sprawie dokumentacji Sąd podzielił ocenę organu nadzoru, że na dzień 27 maja 1990 r. skarżący nie legitymował się i nadal nie legitymuje tytułem prawnorzeczowym do spornej działki, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji.
Zebrany materiał dowodowy, czego skarżący nie kwestionuje, potwierdza, że zarówno w dacie 27 maja 1990 r., jak i w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej sporna działka ujawniona była w księdze wieczystej jako własność Skarbu Państwa.
Okoliczność ta zaś, jak trafnie wskazał organ nadzoru, ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego danej nieruchomości. Wpis w księdze wieczystej jest bowiem, stosownie do art. 626 8 § 6 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575), dalej zwanej "k.p.c.", orzeczeniem sądu cywilnego. W konsekwencji treść tego wpisu, z mocy art. 365 § 1 k.p.c., wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Ponadto, na co trafnie zwrócił uwagę Minister, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r., poz. 2204) prawo ujawnione tego rodzaju wpisem objęte jest domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. To natomiast, że powyższe domniemanie ma charakter wzruszalny i zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego może być obalone w oparciu o dostępne środki dowodowe nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej, ale w każdym innym postępowaniu, w którym kwestia ta stanowi przesłankę rozstrzygnięcia, nie uprawnia do wyprowadzenia wniosku że może to nastąpić także w postępowaniu administracyjnym. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest bowiem wyłącznie zagadnieniem prawa cywilnego. Organ administracji nie ma zatem możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, gdyż wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Taka zaś sytuacja jest z oczywistych przyczyn prawnie niedopuszczalna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, Lex nr 2106421).
Skoro zatem w dacie komunalizacji sporna działka stanowiła własność Skarbu Państwa, to prawidłowo uznał organ, że skarżący nie wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Jak już zaś wyżej podkreślono, domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym nie może być obalone przez organy administracji w postępowaniu komunalizacyjnym ani w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Prawidłowo zatem wyjaśnił Minister, że związanie organu administracji wpisem w księdze wieczystej skutkuje brakiem jego uprawnienia do badania prawidłowości wynikających z tej księgi wpisów. Możliwe jest bowiem wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w wyniku działań organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe.
Wobec powyższego, prawidłowo ocenił organ, że brak udokumentowania przynależnego skarżącemu tytułu prawnorzeczowego do objętej wnioskiem skomunalizowanej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. powoduje, że nie ma on opartego na normach prawa materialnego własnego interesu prawnego legitymującego go do skutecznego żądania weryfikacji, w oparciu o art. 156 § 1 i n. k.p.a. legalności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1992 r. Skutki prawne wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego od dnia wydania (ex tunc) nie mogłyby bowiem oddziaływać w sposób bezpośredni na sferę przynależnych skarżącemu praw do objętych tą decyzją nieruchomości. Odmawiając zatem skarżącemu przymiotu strony w tym postępowaniu organ nie naruszył art. 28 k.p.a. Konsekwencją stwierdzenia braku interesu prawnego skarżącego w sprawie zakończonej powołaną decyzją komunalizacyjną, było umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowania nieważnościowego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje bowiem, między innymi, wówczas gdy z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego wystąpi podmiot nieuprawniony. Podejmując zatem tej treści rozstrzygnięcie Minister nie naruszył również art. 105 § 1 k.p.a. oraz pozostałych przepisów wymienionych w skardze.
Zdaniem Sądu zgłoszony przez skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w skardze pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pozostałe wnioskowane przez skarżącego dowody są niedopuszczalne w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.