I SA/WA 2541/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-06-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
sankcjeagresja na UkrainęBiałoruśRosjaprawo administracyjnelista sankcyjnabezpieczeństwo narodowekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wykreślenia z listy podmiotów wspierających agresję Rosji na Ukrainę, uznając istnienie powiązań z podmiotami wspierającymi Białoruś.

Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wykreślenia jej z listy podmiotów wspierających agresję Rosji na Ukrainę. Skarżąca argumentowała, że sprzedała udziały w podmiocie białoruskim i nie miała powiązań z agresją. Sąd oddalił skargę, uznając, że obecna struktura właścicielska spółki i powiązania z białoruskimi podmiotami generującymi dochody dla reżimu stanowią podstawę do utrzymania jej na liście sankcyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 maja 2022 r., która odmówiła uwzględnienia wniosku o wykreślenie spółki z listy osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Spółka została wpisana na listę sankcyjną decyzją z 25 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., ze względu na powiązania z podmiotami wspierającymi agresję. Spółka argumentowała, że sprzedała udziały w podmiocie białoruskim i nie miała dalszych powiązań. Minister odmówił wykreślenia, wskazując na strukturę właścicielską spółki zależnej od podmiotów powiązanych z reżimem białoruskim oraz na wcześniejsze transfery środków do Rosji i Białorusi. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że powiązania właścicielskie z podmiotami generującymi dochody dla reżimu białoruskiego, które mogą wspierać agresję, są wystarczającą podstawą do utrzymania spółki na liście sankcyjnej. Sąd uznał, że nie ma znaczenia sprzedaż udziałów czy wypłata dywidendy, jeśli istnieją powiązania z podmiotami wspierającymi agresję, a także że nie stosuje się w tym postępowaniu art. 80 k.p.a. dotyczącego oceny całokształtu materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, powiązania właścicielskie z podmiotami wspierającymi agresję Rosji na Ukrainę, w tym poprzez generowanie środków finansowych dla reżimu białoruskiego, są wystarczającą podstawą do utrzymania spółki na liście sankcyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe znaczenie mają powiązania właścicielskie z podmiotami wspierającymi agresję, nawet jeśli spółka twierdzi, że sprzedała udziały w podmiocie białoruskim. Struktura właścicielska spółki zależnej od podmiotów powiązanych z reżimem białoruskim i generujących dochody dla tego reżimu, które mogą być wykorzystane do wsparcia agresji, uzasadnia utrzymanie na liście sankcyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa z 13 kwietnia 2022 r. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 3 § ust. 5

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 3 § ust. 7

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

ustawa art. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.z.p.

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych

rozporządzenie 765/2006

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy

rozporządzenie 269/2014

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/263 z 23 lutego 2022 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Ukrainie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania właścicielskie spółki z podmiotami generującymi dochody dla reżimu białoruskiego, które mogą wspierać agresję Rosji na Ukrainę, uzasadniają utrzymanie na liście sankcyjnej. Sprzedaż udziałów przez poprzedniego właściciela nie ma decydującego znaczenia dla oceny przesłanek umieszczenia spółki na liście sankcyjnej, jeśli obecne powiązania właścicielskie nadal uzasadniają takie umieszczenie. W postępowaniu dotyczącym wpisu na listę sankcyjną nie stosuje się art. 80 k.p.a. nakazującego ocenę materiału dowodowego na podstawie całokształtu okoliczności.

Odrzucone argumenty

Spółka nie powinna być wpisana na listę sankcyjną, ponieważ sprzedała udziały w podmiocie białoruskim i nie miała dalszych powiązań z agresją. Organ naruszył przepisy postępowania, w tym art. 8 § 1 k.p.a. (brak proporcjonalności, bezstronności), art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (wybiórcze zebranie i ocena materiału dowodowego). Organ niewłaściwie zastosował art. 3 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., uznając spółkę za podmiot wspierający agresję, podczas gdy Szef CBA wnosił o wpis z innego powodu, a spółka nie była podmiotem dysponującym funduszami wspierającymi agresję.

Godne uwagi sformułowania

sąd w składzie orzekającym, użycie w treści wskazanego przepisu zwrotu "w szczególności" oznacza, że podstawą wpisu na listę sankcyjną mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać im można przymiot bezpośredniości działalność [...] oraz fakt wpisania tego podmiotu na listę sankcyjną nie miały decydującego znaczenia dla oceny przesłanek umieszczenia skarżącej na liście sankcyjnej w tego rodzaju postępowaniu organ nie jest zatem zobowiązany oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

przewodniczący

Bożena Marciniak

sprawozdawca

Anna Milicka-Stojek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. dotyczących listy sankcyjnej, w szczególności kryteriów powiązań z podmiotami wspierającymi agresję Rosji na Ukrainę, oraz zakresu kontroli sądowej w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z sankcjami nałożonymi w związku z agresją na Ukrainę i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących powiązań z reżimami wspierającymi agresję.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy sankcji nałożonych na podmioty w związku z agresją na Ukrainę, co jest tematem o dużym znaczeniu geopolitycznym i prawnym. Pokazuje, jak sądy interpretują powiązania gospodarcze i właścicielskie w kontekście bezpieczeństwa narodowego.

Sąd potwierdza: powiązania z reżimem Białorusi mogą oznaczać sankcje, nawet po sprzedaży udziałów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2541/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Anna Milicka-Stojek
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1716/24 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wykreślenie z listy osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 maja 2022 r., nr DPP-TPZ-0272-49/2022(11), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku z 12 maja 2022 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej "[...]", "Spółka" lub "skarżąca") o wykreślenie z listy osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 835, dalej "ustawa" lub "ustawa z 13 kwietnia 2022 r."), odmówił uwzględnienia powyższego wniosku.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z 21 kwietnia 2022 r. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec [...] środków przewidzianych w art. 1 ustawy.
Decyzją z 25 kwietnia 2022 r., nr DPP-PP-0272-4/2022, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wpisał [...] na listę osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. oraz zastosował wobec tego podmiotu: a) zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1, ze zm., dalej "rozporządzenie 765/2006"), należących do, będących własnością, znajdujących się w posiadaniu lub pod kontrolą [...] w pełnym zakresie, b) zakaz udostępniania [...] lub na rzecz tego podmiotu - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek funduszy lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 765/2006, c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest bezpośrednie lub pośrednie ominięcie środków wskazanych w lit. a i b oraz d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, ze. zm.).
Wnioskiem z 12 maja 2022 r. [...], działając na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy, wystąpiła o wykreślenie z listy podmiotów, wobec których są stosowane środki ograniczające.
Pismem z 18 maja 2022 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego (jako organu składającego wniosek o zastosowanie wobec Spółki środków przewidzianych w art. 1 ustawy), o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniosku [...] o wykreślenie z listy osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Pismem z 23 maja 2022 r. Szef CBA podtrzymał stanowisko dotyczące umieszczenia Spółki na liście osób i podmiotów objętych sankcjami.
Decyzją z 26 maja 2022 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uwzględnienia wniosku [...] z 12 maja 2022 r. o wykreślenie z listy osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 3 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 7 ustawy i podniósł, że uzasadniając wykreślenie z listy sankcyjnej [...] odniósł się do wskazywanego w decyzji z 25 kwietnia 2022 r. dotyczącej wpisu Spółki na listę sankcyjną faktu, że była ona do 25 marca 2022 r. kontrolowana (50% udziałów) przez [...]. W tym kontekście wnioskodawca poinformował, że w dniu 3 marca 2022 r. został powiadomiony o sprzedaży przez [...] w dniu 28 lutego 2022 r. wszystkich udziałów w Spółce. Wnioskodawca wskazał, że z chwilą sprzedaży udziałów [...] przestała być w jakikolwiek sposób powiązana ze Spółką, między innymi, nie miała prawa do udziału w zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego za 2021 r. i przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Sprzedaż udziałów w [...] przez [...] potwierdza umowa oraz protokół zdawczo-odbiorczy, zgodnie z którymi [...] sprzedał 12 tys. udziałów w kapitale zakładowym [...] zamkniętej spółce akcyjnej "[...]". Nominalna wartość zbywanych udziałów wyniosła 1,2 mln zł. Zmiany właścicielskie, obowiązujące od 2 marca br. (data podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego) zostały odzwierciedlone w Krajowym Rejestrze Sądowym postanowieniem z 25 marca 2023 r. (sygn. WA.XII NS- REJ.KRS/013 841/22/721).
Organ podniósł, że Szef CBA poinformował, że dostępne tej instytucji dane finansowe nie potwierdzają transakcji przekazania wspólnikowi dywidendy w terminie do 20 kwietnia 2023 r. za pomocą rachunków bankowych Spółki.
Kolejno Minister zwrócił uwagę na rejestr właścicieli akcji [...] będącej obecnym wyłącznym właścicielem Spółki. Z tłumaczenia powyższego rejestru wynika, że 52% akcji [...] należy do Państwowego Komitetu Majątkowego Republiki [...], 24% - do [...] i 24% - do [...]. Organ podniósł, że komentując powyższą strukturę udziałowców [...], Szef CBA wyjaśnił, że [...] (Komitet ds. Majątku Państwowego, [...]) jest instytucją centralną, realizującą ujednoliconą politykę państwa białoruskiego w określonych sektorach (to jest w dziedzinie stosunków gruntowych, działalności geodezyjnej i kartograficznej, państwowej rejestracji nieruchomości, transakcji dotyczących majątku publicznego, w tym zarządzania, zbywania, wyceny, a także utrzymywania odpowiednich katastrów, ewidencji i rejestrów). Z kolei, zgodnie z informacją Szefa CBA, [...] stanowią część białoruskiego sektora petrochemicznego, którego funkcjonowanie jest ściśle związane z aparatem państwowym oraz jest jednym z głównych źródeł jego dochodów. Z dostępnych danych wynika, że sam eksport produktów petrochemicznych w 2019 r. wynosił 8 mld dolarów, co stanowiło 12,5 % PKB Białorusi - przetwórstwo ropy i wydobycie soli potasowych to obszary gospodarki faktycznie generujące blisko połowę PKB tego kraju oraz główne źródła dochodów walutowych Białorusi. Specyficznym wyznacznikiem białoruskiego sektora petrochemicznego jest koordynacja i zarządzanie jego funkcjonowania przez koncern [...] zrzeszający wszystkie podmioty sektora. Koncern zarządza takimi kluczowymi elementami funkcjonowania białoruskich podmiotów jak realizacja strategii rządowej, wybór klientów, prowadzenie badań, wydobycie, realizacja procesu inwestycyjnego oraz prowadzenie księgowości. Jest on w 100% państwowy, bezpośrednio podlega ministrowi delegowanemu przez rząd Aleksandra Łukaszenki. Zarówno sam koncern, jak i jego prezes [...], są objęci sankcjami USA (OFAC). Szef CBA wskazał również na fakt objęcia [...], będącego jednym z udziałowców [...], sankcjami OFAC (wznowionymi w czerwcu 2021 r.).
Zdaniem Ministra, powyższe potwierdza istotne znaczenie wskazanych podmiotów w generowaniu środków finansowych dla reżimu Białorusi, które to środki wykorzystywane są do realizacji jego polityki, a zatem mogą zostać wykorzystane na rzecz wparcia przez Białoruś agresji Rosji wobec Ukrainy.
W kontekście generowania przez Spółkę przepływów pieniężnych dla Rosji i Białorusi Minister podniósł, że od 2020 r. [...], jak podkreśla Szef CBA, wytransferowała do Rosji i Białorusi środki o wartości 770 min zł. Wartość aktywów, które zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za 2020 r. pozostają w posiadaniu Spółki to 57,6 mln zł. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, za prawdopodobne należy uznać, że w przypadku nieobjęcia podmiotu sankcjami zachodziłoby ryzyko przeprowadzenia przez Spółkę kolejnych transferów pieniężnych do krajów zaangażowanych w agresję na Ukrainę. Powyższe okoliczności potwierdzają, zdaniem organu, że Spółkę należy uznać za podmiot dysponujący funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006, bezpośrednio lub pośrednio wspierającym Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy. Spełniona została zatem przesłanka do umieszczenia Spółki na liście, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Minister dodał, że w pełni podziela ustalenia oraz argumentację przedstawioną przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego uznając ją za własną oraz przyjmując, że jej całościowe powielanie jest zbędne.
Organ podsumował, że wobec przywołanego stanu prawnego, całokształtu stanu faktycznego sprawy i całościowej analizy zebranej dokumentacji, należało odmówić uwzględnienia wniosku Spółki z 12 maja 2022 r. o wykreślenie z listy osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyła [...] zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów postępowania, to jest art. 8 § 1 k.p.a. polegające na braku proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w prowadzonym postępowaniu przez quasi zaniechanie przeprowadzenia szczegółowego i wszechstronnego postępowania dowodowego i oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na wniosku Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego skutkujące pozbawieniem zaufania skarżącej do organu,
2) przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczym i uznaniowym zebraniu, rozpatrzeniu i oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powyższych przepisów skutkującym błędnym ustaleniem, że:
a) Państwowy Komitet Majątkowy Republiki Białoruś, jako instytucja centralna, realizująca ujednoliconą politykę państwa białoruskiego w dziedzinie stosunków gruntowych, działalności geodezyjnej i kartograficznej, państwowej rejestracji nieruchomości, transakcji dotyczących majątku publicznego, w tym zarządzania, zbywania, wyceny, a także utrzymywania odpowiednich katastrów, ewidencji i rejestrów, generuje środki finansowe dla reżimu Białorusi, które to środki wykorzystywane są na rzecz wsparcia przez Białoruś agresji Rosji wobec Ukrainy,
b) skarżąca nie przeprowadziła transakcji wypłaty dywidendy wspólnikowi Spółki,
c) skarżąca wytransferowała do Rosji i Białorusi środki o wartości 770 min zł,
d) skarżąca dysponowała funduszami oraz zasobami gospodarczymi bezpośrednio lub pośrednio wspierającymi Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy,
- podczas gdy organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających powyższe ustalenia, a wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz swobodna jego ocena powinna prowadzić do ustalenia, że skarżąca nie spełniała przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3) przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego mające kluczowy wpływ na wynik sprawy przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu skarżącej za podmiot dysponujący funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 bezpośrednio lub pośrednio wspierający Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy podczas gdy:
a) Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wnosił o wpis skarżącej na listę w związku z jej, w ocenie organu, odpowiedzialnością za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego, a nie dysponowanie funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006, bezpośrednio lub pośrednio wspierającą Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy;
b) zarówno w chwili wejścia w życie zaskarżonej decyzji, ustawy czy nawet projektu ustawy, jak również w okresie poprzedzającym wejście w życie powyższych aktów prawnych, skarżąca nie była podmiotem dysponującym funduszami oraz zasobami gospodarczymi bezpośrednio lub pośrednio wspierającą Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia zapłaty dywidendy z 26 kwietnia 2022 r. podnosząc, że jest to niezbędne do wyjaśnienia podniesionej w zaskarżonej decyzji wątpliwości co do braku potwierdzenia przeprowadzenia transakcji wypłaty dywidendy wspólnikowi skarżącej i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ponadto, przeprowadzenie tego dowodu pozwoli potwierdzić wybiórczą ocenę przez Ministra zebranego materiału dowodowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów.
Pismem procesowym z 12 czerwca 2023 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując w szczególności na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 2 lutego 2023 r., którym oddalono skargę Spółki na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2022 r. o wpisie na listę sankcyjną oraz przedstawił uzupełniającą argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej zwanej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie przeprowadzanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej o wykreślenie z listy osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2002 r., poz. 835), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 13 kwietnia 2022 r.".
Z akt sprawy wynika, że na powyższą listę skarżąca została wpisana na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2022 r., nr DPP-PP-0272-4/2022, której podstawę prawną stanowił art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 lub rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych.
Z powyższego wynika, że z woli ustawodawcy wpisowi na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, podlegają nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty, o ile są powiązane bezpośrednio z podmiotami tę agresję wspierającymi. W powołanej normie ustawodawca przewidział przy tym, że przedmiotowe powiązania mogą posiadać, między innymi, charakter osobisty, gospodarczy czy organizacyjny. Zdaniem sądu w składzie orzekającym, użycie w treści wskazanego przepisu zwrotu "w szczególności" oznacza, że podstawą wpisu na listę sankcyjną mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać im można przymiot bezpośredniości (tak trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2527/22, Lex nr 3516055, dotyczącym decyzji w przedmiocie wpisu skarżącej na listę sankcyjną).
Analiza akt sprawy potwierdza, że Minister przeprowadził postępowanie wyjaśniające czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy tego rodzaju powiązania występują. Jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji (wniosek skarżącej 12 maja 2022 r., informacje nadesłane przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego przy piśmie z 23 maja 2022 r.) obecnym wyłącznym właścicielem skarżącej Spółki jest [...]. Ponadto, jak wynika z rejestru właścicieli akcji, załączonego do wniosku skarżącej z 12 maja 2022 r., 52% akcji [...] należy do [...], 24% do [...] a 24% do [...]. Z informacji nadesłanych przez Szefa CBA wynika, że [...] jest instytucją centralną realizującą ujednoliconą politykę państwa białoruskiego w określonych sektorach (tj. w dziedzinie stosunków gruntowych, działalności geodezyjnej i kartograficznej, państwowej rejestracji nieruchomości, transakcji dotyczących majątku publicznego w tym zarządzania, zbywania, wyceny, a także utrzymywania odpowiednich katastrów, ewidencji i rejestrów). Z kolei [...] stanowią część białoruskiego sektora petrochemicznego, którego funkcjonowanie jest ściśle związane z aparatem państwowym oraz jest jednym z głównych źródeł jego dochodów. Minister podkreślił istotne znaczenie wymienionych podmiotów w generowaniu środków finansowych dla reżimu Białorusi, które to środki wykorzystywane są do realizacji jego polityki, a zatem mogą zostać wykorzystane na rzecz wparcia przez Białoruś agresji Rosji wobec Ukrainy. Ponadto, w oparciu o informacje nadesłane przez Szefa CBA, Minister ustalił, że od 2020 r. skarżąca transferowała do Rosji i Białorusi środki o wartości 770 mln zł. Wartość aktywów, które zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za 2020 r. pozostają w posiadaniu spółki to 57,6 min zł. W związku z powyższym za prawdopodobne uznał organ, że w sytuacji nieobjęcia skarżącej sankcjami zachodziłoby ryzyko przeprowadzenia przez Spółkę kolejnych transferów pieniężnych do krajów zaangażowanych w agresję na Ukrainę.
Zdaniem Sądu, wobec powyższych ustaleń zasadnie przyjął Minister, że skarżąca jest podmiotem dysponującym funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 bezpośrednio lub pośrednio wspierającym Białoruś w jej udziale w agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. W konsekwencji, prawidłowo uznał organ, że w sprawie występują przesłanki do umieszczenia skarżącej na liście, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o wykreślenie ze wspomnianej listy.
Z treści skargi wynika, że powyższych ustaleń organu dotyczących struktury właścicielskiej skarżąca nie kwestionuje. Koncentruje się natomiast na okoliczności sprzedaży udziałów w Spółce przez [...], jak również nieuzasadnionej zmianie przez Ministra podstawy prawnej wpisu skarżącej na listę sankcyjną. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanym wyżej wyroku z 2 lutego 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 2527/22), że działalność [...] oraz fakt wpisania tego podmiotu na listę sankcyjną nie miały decydującego znaczenia dla oceny przesłanek umieszczenia skarżącej na liście sankcyjnej. Ponadto, jak trafnie stwierdzono w uzasadnieniu powyższego wyroku, skoro na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Minister jest uprawniony do wydania decyzji z urzędu, to w przypadku gdy prowadzi postępowanie na skutek wniosku właściwego organu (Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego), nie jest związany granicami tego wniosku, a w szczególności podstawą dokonania wpisu na listę, czy też proponowanymi do zastosowania środkami.
W ocenie Sądu, bez znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek umieszczenia skarżącej na liście sankcyjnej pozostaje również podniesiona w skardze okoliczność, że z chwilą sprzedaży udziałów w Spółce (co miało miejsce 28 lutego 2022 r.) [...] przestała być w jakikolwiek sposób powiązana ze skarżącą, w tym pozostawała bez prawa do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego za rok 2021. Jak już wskazano wyżej, dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia kluczowe znaczenie ma bowiem ustalenie przez organ, nie zakwestionowane skutecznie przez skarżącą, powiązań właścicielskich z podmiotami wspierającymi Białoruś w jej udziale w agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. W konsekwencji bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje również podniesiona w skardze kwestia wypłaty dywidendy na rzecz wspólnika, na poparcie której przedłożono potwierdzenie z 26 kwietnia 2022 r.
Wobec powyższego nietrafny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasno wskazuje jakie przesłanki legły u podstaw rozstrzygnięcia organu. W szczególności Minister opisał strukturę kapitałową skarżącej i bezpośrednie powiązania z podmiotami wspierającymi agresję, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ prawidłowo oparł się również na informacjach uzyskanych od wyspecjalizowanego organu państwowego (Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego), który to podmiot dysponuje szczególnymi wiadomościami w zakresie porządku publicznego czy bezpieczeństwa państwa. Podkreślić przy tym trzeba, że z uwagi na szczególny charakter ustawy z 13 kwietnia 2022 r., której celem jest przeciwdziałanie wspieraniu agresji na Ukrainę oraz ochrona bezpieczeństwa narodowego, uregulowane w niej postępowania nie są typowymi postępowaniami administracyjnymi. Z woli ustawodawcy, do tego rodzaju postępowań stosuje się, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, jedynie niektóre, szczegółowo wymienione przepisy k.p.a. (art. 4 ustawy). Wśród tych regulacji nie umieszczono powoływanego w skardze art. 80 k.p.a. W tego rodzaju postępowaniu organ nie jest zatem zobowiązany oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego (por. wyrok z 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2527/22).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI