Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 2537/22

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Wa 2537/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 207/23 - Postanowienie NSA z 2023-05-09
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DPP-WSOPiSG-0272-10/2022 w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z 25 kwietnia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z 22 kwietnia 2022 r. (znak: [...]) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej jako "Szef ABW") dotyczącego zastosowania wobec [...] Sp. z.o.o. w R. (dalej jako "skarżąca"), środków przewidzianych w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. poz. 835), powoływanej dalej jako "ustawa", postanowił:
1. wpisać skarżącą na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy,
2. zastosować wobec podmiotu, o którym mowa w pkt 1:
a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.Urz. UE L 78 z 17 marca 2014, str. 6, ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie 269/2014", będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu, o którym mowa w pkt 1, w pełnym zakresie,
b) zakaz udostępniania podmiotowi, o którym mowa w punkcie 1, lub na jego rzecz - bezpośrednio lub pośrednio — jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014,
c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b,
d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.).
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Szef ABW wnioskiem z 22 kwietnia 2022 r. wystąpił do Ministra o zastosowanie wobec skarżącej środków przewidzianych w art. 1 ustawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "[...] sp. z o.o. należy do szwajcarskiego [...] - jednego z największych światowych producentów nawozów mineralnych, którego zakłady wydobywcze i produkcyjne znajdują się na terytorium FR. 90% udziałów szwajcarskiego podmiotu, do momentu nałożenia sankcji UE, należało do jego założyciela – A. M. Od 21.03.2022 r. jako beneficjent rzeczywisty polskiej spółki wskazywana jest A. M. - żona A. M. A. M. jest rosyjskim przemysłowcem, właścicielem przedsiębiorstwa [...], będącego jednym z głównych producentów nawozów i przedsiębiorstwa węglowego [...]. Należy do kręgu najbardziej wpływowych rosyjskich przedsiębiorców, mających bliskie powiązania z rządem rosyjskim. Działa zatem w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej, odpowiedzialnemu za aneksję Krymu i agresję przeciwko Ukrainie. A. M. objęty jest sankcjami na podstawie Rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014, zał. I, poz. [...]. A ponadto sankcje na wymienionego nałożyła Wielka Brytania oraz Ukraina. [...] sp. z o.o. wytransferowała do spółki [...] ponad 30% przychodu osiągniętego w 2020 r. Nałożenie sankcji na spółkę [...] sp. z o.o. przyczyni się do zmniejszenia przychodów wymienionej firmy oraz podmiotów osiągających korzyści z jej działalności, a tym samym pośrednio wpłynie na zmniejszenie przychodów podmiotu powiązanego z A. M.". Do ww. wniosku Szef ABW dołączył załącznik, który ma charakter dokumentu niejawnego, opatrzonego klauzulą "zastrzeżone".
Minister decyzją z 25 kwietnia 2022 r. w pkt 1 orzekł o wpisie skarżącej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, zaś w pkt 2 zastosował wobec skarżącej: a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 269/2014, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą podmiotu, o którym mowa w pkt 1, w pełnym zakresie, b) zakaz udostępniania skarżącej lub na jej rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 269/2014; c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b oraz d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść wniosku Szefa ABW o objęcie skarżącej środkami ograniczającymi wskazanymi w art. 1 ustawy i wskazał, że w jego ocenie okoliczności w nim podniesione wskazują na ziszczenie się przesłanek z art. 3 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji uzasadniają objęcie skarżącej sankcjami jako podmiotu dysponującego odpowiednio środkami finansowymi oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierającego agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. Organ zaznaczył, że wskazany w sentencji decyzji zakres zastosowanych środków został określony stosownie do art. 1 ustawy, przy uwzględnieniu definicji zawartych odpowiednio w art. 1 lit. d i g rozporządzenia 269/2014. Określając katalog środków wzięto także pod uwagę art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym uwzględnia się w szczególności charakter i zakres działalności prowadzonej przez adresata decyzji oraz względy bezpieczeństwa narodowego. Minister przywołał również art. 4 ust. 1 oraz art. 3 ust. 9 ustawy dotyczący możliwości ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. W ocenie organu, taka sytuacja w sposób oczywisty występuje w sprawach tego rodzaju jak przedmiotowe postępowanie, zwłaszcza w przypadku przedłożenia informacji niejawnych, jak obecnie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła Ministrowi naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w zw. z art. 3 ust. 1 i ust. 6 ustawy w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja RP", w zw. z art. 215 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), powoływanego dalej jako "TFUE", poprzez wydanie decyzji służącej stosowaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U.UE.L.2022.67.1 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie 765/2006", rozporządzenia 269/2014 oraz rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U.UE.L.2014.229.1 ze zm.), zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2022/396 z dnia 9 marca 2022 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U.UE.L.2022.80.1), z przekroczeniem dyspozycji przewidzianej przez wskazane rozporządzenia, co doprowadziło do nieważności postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa przez organ,
2) art. 104 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i ust. 6 ustawy poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a tym samym bezzasadne wpisanie skarżącej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy oraz zastosowanie wobec niej innych środków przewidzianych w ustawie, w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych,
3) art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 14 grudnia 2007 r. (Dz.U.UE.C.2007.303.1), powoływanej dalej jako "KPP", w zw. z art. 10 TFUE w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP dotyczących zasady równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji poprzez zastosowanie w sposób zupełnie dowolny, arbitralny oraz uznaniowy wyjątkowo dotkliwych oraz ograniczających sankcji wobec osoby, która nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa ani tym bardziej dla obrotu gospodarczego w kraju, podczas gdy zgodnie z Konstytucją RP oraz ustawodawstwem europejskim wszyscy są wobec prawa równi, mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny,
4) art. 17 KPP w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP dotyczących prawa własności oraz dopuszczalności wywłaszczenia poprzez zastosowanie przez organ ograniczeń oraz sankcji dotyczących środków pieniężnych posiadanych przez skarżącą nieproporcjonalnych oraz niewspółmiernych do zamierzonych celów, a także w sposób nieuzasadniony ingerujących w prawo własności skarżącej, podczas gdy Polska chroni własność, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wtedy gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, natomiast własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności,
5) art. 49 TFUE w zw. z art. 22 Konstytucji RP dotyczącego swobody działalności gospodarczej poprzez zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej nieproporcjonalnych, nieuzasadnionych oraz w pełni arbitralnych ograniczeń, które de facto uniemożliwiają jej prowadzenie działalności na terenie Polski, podczas gdy ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny, który w tym miejscu nie znajduje uzasadnienia,
6) art. 3 ust. 9 ustawy, poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie literalnego brzmienia przepisu, tj. ograniczenia zakresu uzasadnienia ze względów bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, co de facto doprowadziło do braku szczegółowego uzasadnienia dokładnych przesłanek zastosowania tego ograniczenia i jakie zagrożenie może nieść przedstawienie przez organ szczegółowego uzasadnienia decyzji,
II. przepisów postępowania, tj.
1) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 9 ustawy, a tym samym względów bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego z pominięciem wskazania w uzasadnieniu decyzji najistotniejszych motywów rozstrzygnięcia, co uniemożliwia zrozumienie przez skarżącą podstaw wydania decyzji oraz ma istotny wpływ na postępowanie,
2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie powiązań właścicielskich pomiędzy A. M. a skarżącą, która była jedną z przesłanek nałożenia na skarżącą sankcji przewidzianych w decyzji, co ma istotny wpływ na postępowanie,
3) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie prawdopodobieństwa wykorzystywania przez skarżącą środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w celu wspierania agresji na Federację Rosyjską lub Ukrainę, co ma istotny wpływ na postępowanie;
4) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z pominięciem okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a także na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach poprzez uznanie, że zasadne jest objęcie skarżącej sankcjami jako podmiotu, co do którego zachodzi prawdopodobieństwo dysponowania środkami finansowymi, funduszami lub zasobami gospodarczymi w celu wspierania agresji na Federację Rosyjską lub Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r., co ma istotny wpływ na postępowanie.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie w całości;
2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego;
3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
4) skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 TFUE, w zakresie zgodności zapisów ustawy krajowej z 13 kwietnia 2022 r. z podstawowym prawem skarżącej do własności zagwarantowanym w art. 17 TFUE, które to ograniczenia zostały nałożone na skarżącą, mimo że nie jest ona osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 ze zm. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że ww. pytanie powinno brzmieć: "Czy przepisy krajowe, które stosują wobec spółki utworzonej na podstawie prawa państwa członkowskiego, środki ograniczające takie jak zaskarżone w postępowaniu przed sądem krajowym, przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014 i decyzji Rady 2014/145/WPZiB, w szczególności zamrożenie aktywów, pomimo tego, że spółka ta nie jest wymieniona w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 ze zmianami ani w załączniku do decyzji 2014/145, są zgodne z prawem Unii, w szczególności z podstawowym prawem własności tej spółki przyznanym w art. 17 Karty?"
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. Wyjaśniono, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji będzie miało bezpośredni wpływ nie tylko na gospodarkę Polski, ale także na gospodarki wielu państw na wielu płaszczyznach. W szczególności, ceny nawozów będą nadal gwałtownie rosły, a wraz ze wzrostem cen nawozów, żywność i produkty pomocnicze staną się coraz bardziej niedostępne dla milionów ludzi na całym świecie. Co więcej, spowoduje to wzrost inflacji i doprowadzi do wzrostu cen towarów, zaostrzy więc już istniejący kryzys międzynarodowy i spowoduje nowe kryzysy, takie jak kryzys uchodźczy czy niepokoje społeczne, które bezpośrednio dotkną Polskę i wiele innych państw na świecie. Polska bezpośrednio przyczyni się także do wzmocnienia Rosji, bowiem zamykając działalność [...], twarza precedens do podjęcia takich samych działań wobec spółek zależnych [...] w całej Europie. Ułatwiłoby to potencjalne bankructwo rosyjskich zakładów [...] zajmujących się eksportem nawozów. Tymczasem w sytuacji zagrożenia tego typu aktywów państwo rosyjskie może znacjonalizować prywatny majątek [...] w Rosji i wykorzystać nawozy jako broń wspierającą jego działania wojenne przeciwko Ukrainie. Odnosząc się do zastosowania przez organ art. 3 ust. 2 ustawy skarżąca wskazała, że jak można wnioskować z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, została ona wydana ze względu na powiązania gospodarcze skarżącej z A. M. (z uwagi na błędne domniemanie, że skarżąca pozostaje w 90% własnością ww. osoby) oraz prawdopodobieństwo wykorzystania dysponowanych przez nie środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w celu wsparcia agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Choć Minister uznał jednocześnie, że beneficjent funduszu powierniczego, który posiada udziały w [...], a mianowicie A. M., sprawuje również w jakiś sposób kontrolę nad [...], a zatem kontroluje również [...], to i tak nałożenie sankcji na skarżącą uzasadnił sankcjami nałożonymi na A. M. przez Unię Europejską, co prowadzi do wniosku, że organ nadal zakłada, że A. M. posiada, jest właścicielem lub kontroluje [...]. Tymczasem A. M. odciął się od Spółki w dniu 8 marca 2022 r. i nie ma bezpośrednich ani pośrednich praw właścicielskich w stosunku do skarżącej spółki ani też wpływu na nią. Jest on bowiem wyraźnie wymieniony jako osoba objęta sankcjami zgodnie z decyzją Rady 2014/145/WPZiB i rozporządzeniem 269/2014 obowiązującym od 9 marca 2022 r. Minister powinien natomiast mieć na względzie, że w chwili obecnej skarżąca jest w całości własnością [...], która z kolei w 90% należy do [...], która w 99,91% należy do [...], której 100% należy do [...], działającego w imieniu [...]. Od 8 marca 2022 r. beneficjentem [...] jest A. M., ponieważ A. M. nieodwołalnie zrezygnował z [...] jako beneficjent w dniu 8 marca 2022 r., czyli jeszcze przed nałożeniem na niego europejskich sankcji. Z kolei A. M. nie jest osobą objętą sankcjami na mocy obowiązującego prawa europejskiego. Zatem żaden europejski podmiot ani osoba fizyczna podlegająca sankcjom ani też żaden podmiot będący własnością lub kontrolowany przez europejski podmiot lub osobę fizyczną podlegającą sankcjom nie posiada (bezpośrednio lub pośrednio) więcej niż 50% w skarżącej spółce. Co więcej, choć A. M. stała się w dniu 8 marca 2022 r. beneficjentem [...] i figuruje w odpowiednim rejestrze jako Beneficjent Rzeczywisty polskich podmiotów, to jednak bycie beneficjentem trustu nie prowadzi do automatycznego wniosku, że beneficjent posiada, włada lub kontroluje podmioty prawne. Kontrola nad trustem jest sprawowana głównie przez powiernika. Inne strony, takie jak założyciel lub opiekun, mogą w pewnym stopniu sprawować kontrolę nad trustem lub wywierać na niego wpływ. Pani M. nie ma żadnych korzyści, praw własności ani udziałów w ramach [...]. W konsekwencji nie można powiedzieć, że aktywa tego trustu "należą" do niej. Pani M. nie ma do nich żadnych praw, chyba że i dopóki powiernicy nie zdecydują się dokonać na jej rzecz wypłaty. Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem organu, że okoliczności, że [...] przekazuje 30% swoich przychodów z 2020 r. do swojej spółki dominującej [...], a co w konsekwencji dzięki zamrożeniu aktywów [...] A. M. otrzyma pośrednio mniejsze zyski od [...]. Po pierwszej A. M. od 8 marca 2022 r. zrezygnował z pełnienia funkcji beneficjenta funduszu powierniczego [...], po drugie zaś zyski wypłacane w formie dywidendy płyną w przypadku [...] nie do rosyjskiej spółki dominującej, ale do szwajcarskiej spółki dominującej, a mianowicie [...]. [...] wypełnia bowiem swoje zobowiązanie, że żadne środki nie zostaną udostępnione osobom objętym sankcjami. W konsekwencji podział 30% przychodów za rok 2020 w żaden sposób nie oznacza, że zyski te ostatecznie wesprą rosyjski wysiłek wojenny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odnosząc się szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów. Zauważył również, że skarżąca potwierdziła, jaka jest jej struktura własnościowa, a której rzeczywistym beneficjentem jest A. M. Choć zatem po objęciu A. M. sankcjami Unii Europejskiej przestał być on beneficjentem rzeczywistym oraz pełnić funkcje w spółce, to poza sporem jest, że beneficjentem rzeczywistym stała się jego żona. Artykuł 3 pkt 2 ustawy wskazuje natomiast, m.in. na powiązania o charakterze osobistym, jako jedną z przesłanek do objęcia sankcjami, a do takich należy zaliczyć pozostawanie w związku małżeńskim. Przepisy rozporządzenia 269/2014 nie precyzują zaś ram czasowych powiązania osoby z podmiotem. Istotne jest również to, że [...] Sp. z o.o. w 100% należy do [...], która z kolei może zatem w każdej chwili podjąć decyzję o przekazaniu wypracowanego zysku do [...], która w 90% należy do [...], która z kolei jest 100% właścicielem [...] z siedzibą w [...]. To powiązanie kapitałowe w wysokim stopniu uprawdopodabnia możliwość wytransferowania zysku [...] Sp. z o.o. do podmiotu z siedzibą w [...]. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest informacja Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o wytransferowaniu ponad 30% jej dochodu osiągniętego w 2020 r. Organ zwrócił również uwagę na możliwość opodatkowania dochodów uzyskanych przez spółkę [...] z siedzibą w [...], które mogą pochodzić od [...] Sp. z o.o. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 269/2014, wobec których istnieje wysokie prawdopodobieństwo wykorzystania do bezpośredniego lub pośredniego wsparcia agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Prawdopodobieństwo to zachodzi z uwagi na powiązania o charakterze osobistym beneficjenta rzeczywistego [...] Sp. z o.o. – A. M. z mężem A. M., który objęty jest sankcjami na podstawie rozporządzenia 269/2014. Minister dodał także, że na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/878 z 3 czerwca 2022 r. wykonującego rozporządzenie 269/2014 A. M. z dniem 3 czerwca 2022 r. została wpisana do wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów, objętych sankcjami unijnymi.
W piśmie procesowym z 15 września 2022 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów do pisma tego załączonych na okoliczność, że od daty wniesienia skargi zmianie uległ stan faktyczny sprawy, bowiem A. M. została udziałowcem mniejszościowym w dwóch podmiotach o strukturze korporacyjnej i została wpisana przez Unię Europejską do Załącznika I do rozporządzenia 269/2014 w dniu 3 czerwca 2022 r. Ponadto struktura korporacyjna została zmieniona w taki sposób, aby zapewnić zgodność z sankcjami, tj. np. poprzez powołanie nowego niezależnego dyrektora zarządzającego na najwyższym szczeblu korporacyjnym oraz wprowadzenie klauzuli zgodności na poziomie funduszu powierniczego, która zabrania powiernikom dokonywania jakichkolwiek wypłat na rzecz beneficjenta A. M., dopóki jest ona osobą wyznaczoną jako beneficjent. Zdaniem skarżącej, przedłożone dokumenty korporacyjne potwierdzają, że A. M. nie jest właścicielem ani nie kontroluje skarżącej. W dniu 7 maja 2022 r. stała się ona bowiem akcjonariuszem mniejszościowym [...]. [...], jako powiernik funduszu powierniczego [...], przyznał A. M. [...] akcji zwykłych po 1,00 USD, stanowiących 24,9% kapitału zakładowego [...]. W dniu 7 maja 2022 r. A. M. stała się akcjonariuszem mniejszościowym w [...]. [...] przyznał jej [...] akcji uprzywilejowanych podlegających umorzeniu po 1,00 USD. Akcjom [...] nie przysługują żadne prawa głosu ani prawa własności, a podział wypłat dywidend przypisanych do akcji [...] leży w gestii [...]. Ponadto [...] nadal posiada 99,91% akcji zwykłych.
Minister w piśmie procesowym z 24 października 2022 r., ustosunkowując się do wniosku dowodowego skarżącej zawartego w piśmie z 15 września 2022 r. wskazał, że w jego ocenie brak jest wystarczających podstaw do wykreślenia skarżącej z listy osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, a tym samym zaprzestania stosowania wobec niej środków wskazanych w zaskarżonej decyzji. Dane Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (na 24 października 2022 r.) wskazują, że A. M. wciąż pozostaje beneficjentem rzeczywistym [...] sp. z o,o., co wypełnia ustawową przesłankę, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy.
Organ w piśmie procesowym z 26 lipca 2023 r. podtrzymał wniosek o oddalenie skargi i wskazał, że na przywoływane przez skarżącą w piśmie z 15 września 2022 r. zmiany w strukturze właścicielskiej, w zarządzaniu oraz w kwestii beneficjentów rzeczywistych podmiotów [...] należy spojrzeć z perspektywy czasu, w jakim zmiany te zachodziły. Przede wszystkim widoczna jest korelacja czasowa z umieszczeniem w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 najpierw A. M. w dniu 9 marca 2022 r., a następnie jego żony A. M. w dniu 3 czerwca 2022 r. Jednocześnie, mimo umniejszenia przez skarżącą roli A. M. poprzez wymieniane w ww. piśmie zmiany w strukturze właścicielskiej i korporacyjnej, w ocenie Ministra, z uwagi na istniejące nadal i potwierdzane przez skarżącą powiązania o charakterze osobistym, zachodzi co najmniej prawdopodobieństwo pośredniego wykorzystania dysponowanych przez skarżącą środków finansowych lub zasobów gospodarczych w celu bezpośredniego lub pośredniego wspierania agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę lub poważnych naruszeń praw człowieka lub represji wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub stanowiących inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności w Federacji Rosyjskiej lub na Białorusi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 1 ustawy, w celu przeciwdziałania wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r., wobec osób i podmiotów wpisanych na listę, o której mowa w art. 2, stosuje się:
1) odpowiednio środki określone w art. 2 ust. 1-3 rozporządzenia 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 765/2006", na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. 1fb, art. 1fc i art. 7;
2) odpowiednio środki określone w art. 2 i art. 9 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 269/2014", na zasadach określonych w tym rozporządzeniu, z wyłączeniem art. 8, art. 12 i art. 16;
3) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1710, 1812, 1933 i 2185);
4) wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r. poz. 2354, z późn. zm.).
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy, decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje Minister właściwy do spraw wewnętrznych; decyzję wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 lub rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że ustawodawca przewidział, że wpisowi na listę podlegać będą nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami wspierającymi. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniach wyroków tutejszego Sądu z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2527/22 oraz z 18 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2524/22 (https://cbois.nsa.gov.pl), że powiązania takie mogą mieć, m.in. charakter osobisty lub gospodarczy, jednak użycie w analizowanym przepisie zwrotu "w szczególności", oznacza, że podstawą wpisu na listę mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać można im przymiot bezpośredniości.
Sąd podziela także pogląd zaprezentowany w ww. wyrokach, że postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, bowiem zgodnie z art. 4 ustawy, do tego rodzaju postępowań stosuje się, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, jedynie niektóre, szczegółowo wymienione, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród nich nie znalazł się m.in. art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wskutek powyższego, w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy organ nie jest zobowiązany oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś uzasadnienie decyzji nie musi zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższa konstatacja koresponduje również z treścią art. 3 ust. 9 ustawy, który stanowi, że Minister może ograniczyć zakres uzasadnienia decyzji w sprawie wpisu na listę ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. Ustawodawca uznał zatem, że charakter tego rodzaju spraw, a w szczególności okoliczność, że wykazanie powiązań z podmiotami wspierającymi agresję wiązać się może z koniecznością ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa państwa, wymagać może ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji.
Ostatni z cytowanych wyżej przepisów (art. 3 ust. 9 ustawy) został zastosowany w niniejszej sprawie, wobec uzyskania przez Ministra dokumentów niejawnych (zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w toku postępowania sądowego). Choć ograniczenie dostępu dla dokumentów objętych ochroną informacji niejawnych stanowi ograniczenie czynnego udziału strony w postępowaniu, to jednak zostało ono przewidziane ustawą w warunkach wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wynika to z potrzeby ochrony wartości nadrzędnej jaką jest bezpieczeństwo państwa. Co istotne, choć skarżąca nie zna treści ww. dokumentów, to jednak może skorzystać z kilku środków zaskarżenia decyzji, w której zastosowano art. 3 ust. 9 ustawy - skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które to sądy mają wgląd w akta niejawne. W każdej takiej sprawie wgląd w dokumenty niejawne mają sędziowie rozpatrujący sprawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2020 r. sygn. akt II OSK 1637/20; LEX nr 3074552). W niniejszej sprawie każdy z członków składu orzekającego miał nieograniczone prawo do zapoznania się z aktami niejawnymi, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, z którego to prawa skorzystał. W tej sytuacji za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu art. 3 ust. 9 ustawy, a tym samym ze względów bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego z pominięciem wskazania w uzasadnieniu decyzji najistotniejszych motywów rozstrzygnięcia, co uniemożliwia zrozumienie przez skarżącą podstaw wydania decyzji.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, jakie fakty legły u podstaw rozstrzygnięcia organu. Minister wyjaśnił bowiem, że w całości podziela ustalenia i argumentację zawartą we wniosku Szefa ABW z 22 kwietnia 2022 r. i przyjmuje je za własne bez konieczności ich powielania.
Również w ocenie Sądu, trafnie uznał organ, że okoliczności wskazane we wniosku Szefa ABW z 22 kwietnia 2022 r. uzasadniają objęcie skarżącej sankcjami jako podmiotu spełniającego przesłanki z art. 3 ust. 2 ustawy. Zauważyć należy, że [...] Sp. z o.o. w 100% należy do [...], która z kolei może, jak słusznie zauważył organ, w każdej chwili podjąć decyzję o przekazaniu wypracowanego zysku do [...], która w 90% należy do [...], która z kolei jest 100% właścicielem [...] z siedzibą w [...]. To powiązanie kapitałowe w wysokim stopniu uprawdopodabnia możliwość wytransferowania zysku [...] Sp. z o.o. do podmiotu z siedzibą w [...]. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest informacja Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o wytransferowaniu ponad 30% jej dochodu osiągniętego w 2020 r. Powyższe wskazuje, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 269/2014, wobec których istnieje wysokie prawdopodobieństwo wykorzystania do bezpośredniego lub pośredniego wsparcia agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Prawdopodobieństwo to zachodzi również z uwagi na powiązania o charakterze osobistym beneficjenta rzeczywistego [...] sp. z o.o. – A. M. z mężem A. M., który objęty jest sankcjami na podstawie rozporządzenia 269/2014. Jak bowiem ustalono, co potwierdziła skarżąca, A. M. zrezygnował z działalności w skarżącej spółce w dniu 8 marca 2022 r. (na dzień przed objęciem go ww. sankcjami unijnymi w dniu 9 marca 2022 r.), czyniąc w tym dniu beneficjentem rzeczywistym [...] żonę A. M. (powołana wyżej spółka [...] w 99,91% należy do [...], której 100% należy do [...], działającego w imieniu [...]). Z powyższego bezspornie wynika, że beneficjent rzeczywisty skarżącej – A. M. jest "osobiście powiązana" z osobą wpisaną na unijną listę sankcyjną (tj. z mężem). Tymczasem, jak już wskazano powyżej, z przepisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. jasno wynika, że wpisowi na listę podlegać mają nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję na Ukrainę, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty, o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami tę agresję wspierającymi. Słusznie Minister wskazał, że generowanie zysków (dowolnymi metodami w tym także uiszczanie należności publicznoprawnych – w tym podatków) dla budżetu Federacji Rosyjskiej, które mogą zostać wykorzystane dla potrzeb działań wojennych – może stanowić pośrednią formę wspierania agresji, a bezpośrednie powiązanie z takim podmiotem wypełnia dyspozycją art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. Podkreślić przy tym należy, że powołany przepis wskazuje na "istnienie prawdopodobieństwa" wykorzystania dysponowanych środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych a nie przekazywania środków.
W konsekwencji bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji pozostawały dokumenty, o których dopuszczenie jako dowodów w sprawie wnosiła skarżąca (zarówno w piśmie procesowym z 15 września 2022 r., jak i na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2023 r.), a wskazujące, że A. M. została w dniu 7 maja 2022 r. (a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji) udziałowcem mniejszościowym w dwóch podmiotach o strukturze korporacyjnej (w dniu 7 maja 2022 r. [...]. [...] - jako powiernik funduszu powierniczego [....] - przyznał A. M. [...] akcji zwykłych po 1,00 USD, stanowiących 24,9% kapitału zakładowego [...], jak też stała się ona akcjonariuszem mniejszościowym w [...]. [...], który przyznał jej [...] akcji uprzywilejowanych podlegających umorzeniu po 1,00 USD), a która to struktura została zmieniona w taki sposób, aby zapewnić zgodność z sankcjami, poprzez m.in. powołanie nowego niezależnego dyrektora zarządzającego na najwyższym szczeblu korporacyjnym oraz wprowadzenie klauzuli zgodności na poziomie funduszu powierniczego, która zabrania powiernikom dokonywania jakichkolwiek wypłat na rzecz beneficjenta A. M. Sąd kontroluje bowiem zaskarżoną decyzję uwzględniając stan faktyczny i prawny w dacie jej wydania, zaś zmiany w strukturze właścicielskiej, w zarządzaniu oraz w kwestii beneficjentów rzeczywistych podmiotów [...] zaistniały już po wydaniu tej decyzji i mogły co najwyżej stanowić podstawę wniosku skarżącej o wykreślenie jej z listy osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy.
Co więcej, w ocenie Sądu, wykazane przy tym wcześniej powiązania organizacyjne, finansowe, gospodarcze skarżącej spółki (z [...] z siedzibą w [...] poprzez [...]), ale również osobiste beneficjenta rzeczywistego [...] sp. z o.o. – A. M. z mężem A. M., który w dacie wydania zaskarżonej decyzji objęty był sankcjami na podstawie rozporządzenia 269/2014, wskazują, w ocenie Sądu, że mamy do czynienia z sytuacją spełnienia przesłanek ustawowych do wydania kwestionowanej decyzji, bowiem istnieje realne prawdopodobieństwo wykorzystania wypracowanych przez skarżącą środków finansowych dla potrzeb działań wojennych. Bez znaczenia przy tym jest, jaką liczbę akcji A. M. posiada i czy dokonywane są na jej rzecz jakiekolwiek wypłaty. Przywoływane we wnioskach dowodowych przez skarżącą ograniczenia są bowiem wyłącznie działaniami mającymi na celu uniknięcie negatywnych skutków związanych z wpisywaniem poszczególnych podmiotów na listy sankcyjne nie zaś w celu uniezależnienia się od podmiotu rosyjskiego, czy też od działalności męża. Uzupełniająco wskazać trzeba, że powyższa ocena znalazła potwierdzenie w treści rozstrzygnięcia Rady (UE), która w dniu 3 czerwca 2022 r. dodała A. M. do wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi zamieszczonego w załączniku I do rozporządzenia nr 269/2014 pod poz. [...].
W tej sytuacji bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają również przedłożone na rozprawie dokumenty podatkowe skarżącej spółki celem wykazania, że spółka ta nie płaci podatków w Federacji Rosyjskiej co najmniej od kilku lat. Dla wydania zaskarżonej decyzji istotne było bowiem istnienie prawdopodobieństwa przekazania takich środków, zaś prawdopodobieństwo to istnieje poprzez powiązania organizacyjne, finansowe, gospodarcze skarżącej spółki, jak tez osobiste jej beneficjenta rzeczywistego. Również złożone przez skarżącą na rozprawie pismo z Ministerstwa Finansów z 15 lutego 2023 r. nie mogło mieć wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, wskazuje, że "wydaje się, że udostępnienie przez polski podmiot środków finansowych (...) o ile posiadane przez Ministerstwo Finansów informacje są aktualne, nie będzie stanowiło pośredniego udostępnienia tych środków finansowych lub zasobów gospodarczych dla A. M. i A. M. znajdujących się na liście sankcyjnej UE", a zatem odnosi się jedynie do powiązań z ww. osobami na listę sankcyjną wpisanymi, pomijając powiązania gospodarcze i finansowe skarżącej. Po drugie zaś wskazano w nim, co zauważono powyżej, że informacja ta jest udzielana na podstawie informacji, odnośnie do których Ministerstwo to nie ma pewności, czy są aktualne.
Wobec powyższego nie można uznać, że orzekając o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, a także zastosowaniu wobec skarżącej środków, o których mowa w art. 1 ustawy, Minister naruszył wskazane w skardze przepisy prawa unijnego i krajowego. Zaznaczyć trzeba, że wybór wskazanych środków należy do organu administracji publicznej i o ile mieszczą się one w katalogu prawem przewidzianym, to brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącą na zasadę naruszenia równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji nie mogło odnieść oczekiwanego skutku. Sąd nie stwierdził bowiem dyskryminującego charakteru zaskarżonej decyzji w zakresie środków zastosowanych w odniesieniu do skarżącej. Po analizie wniosku Szefa ABW oraz wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz jej uwarunkowań faktycznych i prawnych podzielić trzeba ocenę organu, że w sprawie zachodziły podstawy do zastosowania wobec skarżącej wskazanych środków.
Odnosząc się do takich kwestii jak skutki ekonomiczne dla skarżącej, czy zagrożenie interesu społecznego poprzez pozbawienie dostaw nawozów sztucznych, a co w konsekwencji spowodowuje, że żywność i produkty pomocnicze staną się coraz bardziej niedostępne dla milionów ludzi na całym świecie, jak też wzrośnie inflacja, Sąd podziela wyrażone już w uzasadnieniu tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2524/22 stanowisko, że zakres oceny Sądu (oceny legalności zaskarżonej decyzji) ogranicza się do zbadania, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z ustawy do wydania decyzji o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r., jest szczególnym aktem prawnym gdyż reguluje wyjątkowo ważną kwestię, a mianowicie ma przeciwdziałać wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służyć ochronie bezpieczeństwa narodowego. Te dwa główne cele stały się priorytetem dla ustawodawcy, i przez ich pryzmat należy odczytywać zapisy ustawy. Ewentualne negatywne skutki dla określonego podmiotu wpisanego na listę, nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji gdyż byłoby to sprzeczne z ratio legis tej ustawy i nie służyło głównym jej celom. Oczywistym przy tym jest, że ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. ma charakter represyjny, sankcyjny i trudno oczekiwać aby zastosowanie jej zapisów do określonego podmiotu nie miało wywoływać negatywnych dla tego podmiotu skutków. W postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją nieskuteczna musiała okazać się więc argumentacja skarżącej nakierowana na wykazanie szkody jaką Spółka ponosi w wyniku wykonania decyzji z 25 kwietnia 2022 r.
Ani Sąd ani organ administracji publicznej nie kwestionuje również, że skarżąca Spółka prowadziła działalność gospodarczą w Polsce zgodnie z obowiązującym prawem. Postępowanie przed Ministrem, zakończone zaskarżoną decyzją nie miało na celu zbadania legalności działania Spółki w kontekście obowiązującego prawa w ogóle, a miało na celu zbadanie zgodności z prawem decyzji o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy. Aby przy tym zastosowane w tej decyzji środki mogły służyć przeciwdziałaniu wspierania agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę przez podmiot w niej wskazany muszą być wykonane natychmiast. Interes społeczny polegający na przeciwdziałaniu agresji przeważa w tej konkretnej sytuacji nad interesem podmiotu wpisanego na taką listę. Zatem wskazywane przez Spółkę przesłanki uchylenia decyzji nie mogą być brane pod uwagę ze względu na cel ustawy, tym bardziej, że zostały oparte na typowych racjach odnoszących się do kwestii ekonomicznych. Okoliczności te stanowią oczywiste następstwa wykonania takiego typu decyzji, jak zaskarżona w sprawie niniejszej.
Sąd nie podzielił również zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem dyspozycji przewidzianej w rozporządzeniach UE, co miałoby, w ocenie skarżącej, prowadzić do nieważności postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Przy ocenie regulacji zawartej w ustawie z 13 kwietnia 2022 r. nie można bowiem pomijać, że jej wdrożenie jest konsekwencją szeregu daleko idących zmian w przepisach wprowadzających sankcje, które pojawiły się w unijnym porządku prawnym po 24 lutego 2022 r. w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz zaangażowaniem Białorusi w działania stanowiące wsparcie dla Federacji Rosyjskiej (por. uzasadnienie do projektu ustawy z 13 kwietnia 2022 r., druk sejmowy nr 2131). W prawie UE przyjęto wówczas, obok już istniejących rozporządzeń, o których mowa w skardze (tj. rozporządzenia 765/2006, rozporządzenia 269/2014 oraz rozporządzenia 833/2014) szereg kolejnych aktów prawnych zmieniających powyższe rozporządzenia. Wskazane zmiany, które były spowodowane wyłącznie agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz zaangażowaniem Białorusi w działania stanowiące wsparcie dla tej agresji, mają kluczowe znaczenie dla oceny zakresu obowiązujących zakazów oraz obowiązków w zakresie zamrażania środków finansowych oraz zasobów gospodarczych. Nie można przy tym zapominać, że rozpoczęta w dniu 24 lutego 2022 r. agresja wywołała liczne zmiany na świecie, w Unii Europejskiej, a także w Polsce, związane z bezpieczeństwem narodowym. Skutkiem powyższego było również podjęcie kroków prawnych w celu przeciwdziałania wspieraniu tej agresji.
Na koniec zauważyć należy, że w skardze zawarto wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 TFUE, w zakresie zgodności zapisów ustawy krajowej z 13 kwietnia 2022 r. z podstawowym prawem skarżącej do własności zagwarantowanym w art. 17 Karty Praw Podstawowych (w skardze błędnie wskazano TFUE), które to ograniczenia zostały nałożone na skarżącą, mimo że nie jest ona osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że ww. pytanie powinno brzmieć: "Czy przepisy krajowe, które stosują wobec spółki utworzonej na podstawie prawa państwa członkowskiego, środki ograniczające takie jak zaskarżone w postępowaniu przed sądem krajowym, przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014 i decyzji Rady 2014/145/WPZiB, w szczególności zamrożenie aktywów, pomimo tego, że spółka ta nie jest wymieniona w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 ze zmianami ani w załączniku do decyzji 2014/145, są zgodne z prawem Unii, w szczególności z podstawowym prawem własności tej spółki przyznanym w art. 17 Karty?".
Sąd w składzie orzekającym nie uwzględnił wniosku skarżącej o skierowanie do TSUE powyższego pytania prejudycjalnego. Zdaniem Sądu, zgłaszane przez stronę skarżącą wątpliwości nie stanowią zagadnienia prejudycjalnego wymagającego rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 TFUE, który to przepis reguluje instytucję odesłania prejudycjalnego. Zgodnie z powołaną normą Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów, b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Z powyższego wynika, że Trybunał nie dokonuje interpretacji prawa wewnętrznego sądu kierującego pytanie, ani zgodności tego prawa z prawem wspólnotowym. Trybunał jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym jedynie o wykładni Traktatów oraz ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Tymczasem treść sformułowanego przez skarżącą pytania wskazuje, że skarżąca oczekuje od Trybunału zajęcia stanowiska co do wykładni zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. w kontekście zastosowanych wobec niej środków ograniczających pomimo niewymienienia skarżącej w załączniku do stosownych aktów unijnych. Zdaniem Sądu, tego rodzaju rozstrzygnięcie wykraczałoby poza ramy kognicji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej realizowanej w ramach procedury określonej w art. 267 TFUE.
Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2634), orzekł jak w sentencji.