Orzeczenie · 2023-11-14

I SA/Wa 2530/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-11-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
sankcjeagresja na Ukrainębezpieczeństwo narodoweprawo administracyjnepowiązania gospodarczeUErozporządzenie 269/2014ustawa sankcyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. o wpisie skarżącego na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, prawa materialnego, prawa UE oraz Konstytucji, kwestionując m.in. ustalenia faktyczne dotyczące jego roli w spółkach powiązanych z podmiotami objętymi sankcjami UE oraz sposób uzasadnienia decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na wniosek Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, uzasadnił decyzję powołując się na powiązania skarżącego z rosyjskimi podmiotami gospodarczymi, które stanowią istotne źródło dochodów dla rządu Federacji Rosyjskiej. Sąd, oddalając skargę, uznał, że wykazane powiązania organizacyjne, finansowe i gospodarcze skarżącego z podmiotami wspierającymi agresję, w tym możliwość transferu zysków do Rosji, uzasadniają wpis na listę i zastosowanie środków ograniczających, takich jak zamrożenie środków finansowych i zakaz udostępniania zasobów gospodarczych. Sąd podkreślił specyfikę postępowania sankcyjnego, które wyłącza stosowanie niektórych przepisów KPA, w tym wymogu szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, ze względu na bezpieczeństwo państwa. Sąd stwierdził również, że wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, a następnie przekazanie danych do Systemu Informacyjnego Schengen, jest zgodne z prawem i uzasadnia ograniczenia w przemieszczaniu się skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy sankcyjnej dotyczącej wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Rosji na Ukrainę, w tym kwestii powiązań gospodarczych, ograniczenia uzasadnienia decyzji oraz zgodności z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji geopolitycznej i przepisów szczególnych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach prawnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy powiązania kapitałowe i organizacyjne skarżącego z podmiotami gospodarczymi, które generują dochody dla budżetu Federacji Rosyjskiej, stanowią wystarczającą podstawę do wpisu na listę osób wspierających agresję na Ukrainę i zastosowania środków ograniczających?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykazane powiązania skarżącego z rosyjskimi podmiotami gospodarczymi, które stanowią istotne źródło dochodów dla rządu Federacji Rosyjskiej, uzasadniają wpis na listę i zastosowanie środków ograniczających.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powiązania skarżącego z podmiotami generującymi dochody dla budżetu FR, które mogą być wykorzystane na działania wojenne, wypełniają przesłanki art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy sankcyjnej, a możliwość transferu zysków do Rosji stanowi uzasadnienie dla zastosowania środków ograniczających.

Czy ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji administracyjnej w sprawach wpisu na listę sankcyjną, ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji w sprawach wpisu na listę sankcyjną ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny jest zgodne z prawem, zgodnie z art. 3 ust. 9 ustawy sankcyjnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że charakter spraw sankcyjnych, w tym konieczność ochrony informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa, uzasadnia ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji, co jest zgodne z przepisami ustawy.

Czy polskie przepisy dotyczące listy sankcyjnej i środków ograniczających są zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z rozporządzeniami 269/2014 i 765/2006?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy pozwalają na tworzenie na gruncie prawa krajowego list podmiotów odrębnych od wykazów zawartych w załącznikach do rozporządzeń UE, co jest zgodne z art. 291 TFUE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy UE pozwalają państwom członkowskim na ustanowienie wewnętrznych przepisów wprowadzających krajowe rozwiązania sankcyjne, a polska ustawa sankcyjna jest zgodna z tymi regulacjami.

Czy wpis na listę sankcyjną i wynikające z niego ograniczenia w przemieszczaniu się (np. wpis do SIS) naruszają prawo własności i wolność działalności gospodarczej skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, negatywne skutki ekonomiczne dla podmiotu wpisanego na listę sankcyjną nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji, a ograniczenia swobody działalności gospodarczej są dopuszczalne w sytuacji prawdopodobieństwa wspierania agresji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa sankcyjna ma charakter represyjny i jej celem jest przeciwdziałanie wspieraniu agresji, a ewentualne negatywne skutki dla skarżącego są celowym zabiegiem ustawodawcy, zgodnym z ratio legis ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisie T. R. na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.

Przepisy (31)

Główne

ustawa sankcyjna art. 3 § ust. 1, 6, 9

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje minister właściwy do spraw wewnętrznych z urzędu lub na wniosek uprawnionych organów. Minister może ograniczyć zakres uzasadnienia ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.

ustawa sankcyjna art. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Określa środki stosowane wobec osób i podmiotów wpisanych na listę, w tym zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych, zakaz udostępniania środków, zakaz świadomego udziału w omijaniu sankcji oraz wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany.

ustawa sankcyjna art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Lista osób i podmiotów, wobec których stosuje się środki, jest prowadzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej.

ustawa sankcyjna art. 3 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Decyzję o wpisie na listę wydaje się wobec osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami lub zasobami gospodarczymi, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę lub bezpośrednio z nimi związanych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję w każdej sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. Uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

u.o.c. art. 434

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

u.o.c. art. 435 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie, jeżeli został wpisany na listę sankcyjną, a zakres środków obejmuje wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany.

u.o.c. art. 443 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców obligatoryjnie przekazuje dane cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen w celu odmowy wjazdu i pobytu, jeżeli podstawą przechowywania danych jest wpis na listę sankcyjną.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalizmu.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw może nastąpić tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny, albo ze względu na ochronę zdrowia lub moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Konstytucja RP art. 46

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepadek rzeczy może nastąpić tylko w drodze orzeczenia sądu.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

TfUE art. 291

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Państwa Członkowskie przyjmują wszelkie środki prawa krajowego niezbędne do wprowadzenia w życie prawnie wiążących aktów Unii.

TfUE art. 215

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Środki ograniczające (sankcje) wobec państw trzecich, osób lub podmiotów.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii.

TUE art. 29

Traktat o Unii Europejskiej

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa.

TUE art. 24 § ust. 1, 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasady wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym działania sprzeczne z interesami Unii.

rozporządzenie 269/2014 art. 2

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Środki ograniczające w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy.

rozporządzenie 269/2014 art. 9

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Zakaz udostępniania środków finansowych lub zasobów gospodarczych.

rozporządzenie 765/2006 art. 2 § ust. 1-3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006

Środki ograniczające w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy.

rozporządzenie (UE) 2018/1725 art. 16, 17, 19

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725

Ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje UE.

rozporządzenie 833/2014 art. 3i § (3), (4)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Środki ograniczające wobec Rosji.

rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 49, 54

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447

Zarządzanie kontyngentami taryfowymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykazane powiązania skarżącego z podmiotami wspierającymi agresję Rosji na Ukrainę uzasadniają wpis na listę sankcyjną. • Ograniczenie uzasadnienia decyzji w sprawach sankcyjnych jest dopuszczalne ze względu na bezpieczeństwo państwa. • Polskie przepisy sankcyjne są zgodne z prawem UE. • Negatywne skutki ekonomiczne dla skarżącego nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. • Nienależyte uzasadnienie decyzji organu. • Błędna wykładnia i zastosowanie przepisów ustawy sankcyjnej. • Naruszenie przepisów prawa UE i Konstytucji RP, w tym prawa własności i wolności działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Grupa [...] działa w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej odpowiedzialnemu za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy. • Minister wyjaśnił, że w pełni podziela ustalenia oraz argumentację przedstawioną we wniosku Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, uznał ją za własną oraz przyjął, że jej całościowe powielanie jest zbędne. • Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowiska wyrażone m.in. w uzasadnieniach wyroków tutejszego Sądu [...] że powiązania takie mogą mieć m.in. charakter osobisty lub gospodarczy, jednak użycie w analizowanym przepisie zwrotu "w szczególności" oznacza, że podstawą wpisu na listę mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać można im przymiot bezpośredniości. • W ocenie Sądu, wykazane powiązania organizacyjne, finansowe i gospodarcze wskazują, że mamy do czynienia z sytuacją spełnienia przesłanek ustawowych do wydania kwestionowanej decyzji. • Generowanie zysków [...] dla budżetu Federacji Rosyjskiej, które mogą zostać wykorzystane dla potrzeb działań wojennych – może stanowić pośrednią formę wspierania agresji, a bezpośrednie powiązanie z takim podmiotem wypełnia dyspozycję art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. • Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. jest tego wyrazem. I o ile skarżący poddaje w wątpliwość konstytucyjność uregulowań tej ustawy, to jednak nie można zapominać, że powstała ona w absolutnie wyjątkowej sytuacji geopolitycznej.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Łukasz Trochym

członek

Nina Beczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy sankcyjnej dotyczącej wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Rosji na Ukrainę, w tym kwestii powiązań gospodarczych, ograniczenia uzasadnienia decyzji oraz zgodności z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji geopolitycznej i przepisów szczególnych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy sankcji nałożonych w związku z agresją Rosji na Ukrainę, co jest tematem o dużym znaczeniu geopolitycznym i społecznym. Pokazuje, jak powiązania biznesowe mogą prowadzić do sankcji i jakie są prawne mechanizmy ich egzekwowania.

Biznesowe powiązania z Rosją kosztowały go sankcje – sąd potwierdza decyzję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst