I SA/Wa 2527/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
sankcjeUkrainaBiałoruśbezpieczeństwo narodoweprawo administracyjnespółka z o.o.postępowanie administracyjneprawo UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisie na listę sankcyjną w związku z powiązaniami z Białorusią wspierającą agresję na Ukrainę.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisaniu jej na listę sankcyjną, argumentując brak bezpośredniego wspierania agresji Rosji na Ukrainę i sprzedaż udziałów przed wejściem w życie ustawy. Sąd uznał jednak, że powiązania właścicielskie spółki z podmiotem powiązanym z państwem białoruskim, które wspiera agresję, uzasadniają wpis na listę i zastosowanie środków sankcyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. o wpisaniu spółki na listę osób i podmiotów, wobec których stosowane są środki w związku z agresją Rosji na Ukrainę. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie wspierała agresji, a jej powiązania z podmiotem objętym sankcjami ustały przed wejściem w życie ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadnił decyzję wnioskiem Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wskazując na powiązania spółki z podmiotem wspierającym agresję. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że powiązania właścicielskie spółki z podmiotem powiązanym z państwem białoruskim, które wspiera agresję, uzasadniają wpis na listę sankcyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie w tej sprawie nie jest typowym postępowaniem administracyjnym i nie stosuje się do niego wszystkich przepisów K.p.a., w tym art. 80 i art. 107 § 3, a uzasadnienie decyzji może być ograniczone ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, powiązania właścicielskie spółki z podmiotem wspierającym agresję Rosji na Ukrainę, nawet jeśli ustały przed wejściem w życie ustawy, uzasadniają wpis na listę sankcyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powiązania właścicielskie spółki z podmiotem powiązanym z państwem białoruskim, które wspiera agresję, uzasadniają wpis na listę sankcyjną, nawet jeśli te powiązania ustały przed wejściem w życie ustawy. Sąd podkreślił, że postępowanie w tej sprawie nie jest typowym postępowaniem administracyjnym i nie stosuje się do niego wszystkich przepisów K.p.a., a uzasadnienie decyzji może być ograniczone ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. art. 3 § 1, 2 pkt 1, 3, 4, 9

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami. Minister może ograniczyć zakres uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.

ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. art. 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Określa środki stosowane wobec osób i podmiotów wpisanych na listę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego

Do postępowań w sprawach wpisu na listę oraz wykreślenia z niej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, mają zastosowanie przepisy m.in. art. 107 § 1, art. 112, art. 113 § 1 k.p.a.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzje na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka nie była podmiotem wspierającym agresję Rosji na Ukrainę. Powiązania z podmiotem objętym sankcjami ustały przed wejściem w życie ustawy. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Minister jest uprawniony do wydania decyzji z urzędu, to oznacza, że w przypadku gdy prowadzi postępowanie na skutek wniosku właściwego organu, nie jest związany granicami tego wniosku, a w szczególności podstawą dokonania wpisu, czy też proponowanymi do zastosowania środkami. Postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Ustawodawca uznał zatem, że charakter tego rodzaju spraw, a w szczególności okoliczność, iż wykazanie powiązań z podmiotami wspierającymi agresję wiązać się może z koniecznością ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa państwa, wymagać może ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji.

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

członek

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę, w szczególności w zakresie powiązań właścicielskich i stosowania środków sankcyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z sankcjami nałożonymi w związku z agresją Rosji na Ukrainę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy sankcji nałożonych na firmę w związku z wojną na Ukrainie, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak powiązania kapitałowe mogą prowadzić do objęcia sankcjami.

Firma objęta sankcjami przez powiązania z Białorusią. Sąd potwierdza decyzję Ministra.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2527/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 484/24 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska,, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DPP-PP-0272-4/2022 w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów, wobec których stosowane są środki określone w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, oraz zastosowania środków określonych w tej ustawie oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DPP-PP-0272-4/2022 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 3 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 835, powoływanej dalej jako ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, postanowił w pkt 1 wpisać [...] Sp. z o.o. na listę osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., zaś w pkt 2 zastosować wobec spółki:
a) zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1 ze zm.), należących do, będących własnością, znajdujących się w posiadaniu lub pod kontrolą [...] Sp. z o.o., w pełnym zakresie,
b) zakaz udostępniania [...] Sp. z o.o. lub na rzecz tego podmiotu - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek funduszy lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006,
c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest bezpośrednie lub pośrednie ominięcie środków wskazanych w lit. a i b,
d) wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że we wniosku z dnia 21 kwietnia 2022 r. o zastosowanie wobec [...] Sp. z o.o. środków przewidzianych w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego podał, iż spółka ta była do 25 marca 2022 r. kontrolowana (50% udziałów) przez [...], tj. podmiot objęty sankcjami UE od dnia 2 grudnia 2021 r. Kolejne 50% udziałów należało do Zamkniętej Spółki Akcyjnej "[...]", która od 25 marca
2022 r. jest właścicielem 100% udziałów w spółce. [...] jest przedsiębiorstwem państwowym działającym w sektorze petrochemicznym. Ze względu na zwolnienia pracowników, którzy strajkowali, brali udział w protestach przeciwko reżimowi lub publicznie popierali takie protesty, Komisja Europejska wpisała firmę na listę sankcyjną - Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) 2021/2124 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi. Przedsiębiorstwo to jest zatem odpowiedzialne za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego.
Minister wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia
2022 r., do postępowań w sprawach wpisu na listę oraz wykreślenia z niej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, mają zastosowanie przepisy m.in. art. 107 § 1, art. 112, art. 113 § 1 k.p.a. Przepis ten nie odsyła natomiast do art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przy tym zgodnie z art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., minister właściwy do spraw wewnętrznych może ograniczyć zakres uzasadnienia m.in. ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. W ocenie organu, taka sytuacja, w sposób oczywisty, występuje w sprawach tego rodzaju. Ponadto wymóg uzasadnienia ustawodawca odnosi już do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie wpisu na listę, który jest kierowany przez właściwy, w tym wyspecjalizowany w dziedzinie bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, organ lub podmiot.
Minister wyjaśnił, że w pełni podziela ustalenia oraz argumentację przedstawioną w we wniosku Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r., uznał ją za własną oraz przyjął, że jej całościowe powielanie jest zbędne.
Organ przytoczył następnie przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. i stwierdził, po całościowym rozważeniu przedstawionych we wniosku uwarunkowań, odnoszących się do spółki [...], że zachodzą wymienione w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. przesłanki do zastosowania wskazanych w sentencji decyzji środków wobec tego podmiotu. Jak bowiem wynika z opisanych we wniosku okoliczności faktycznych, spółka jest podmiotem dysponującym funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006, bezpośrednio lub pośrednio wspierającym Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy.
Organ podniósł, że wskazany w sentencji zakres zastosowanych środków został określony stosownie do art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., przy uwzględnieniu definicji zawartych odpowiednio w art. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia nr 765/2006. Określając katalog środków, organ wziął także pod uwagę art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia
2022 r., zgodnie z którym uwzględnia się w szczególności charakter i zakres działalności prowadzonej przez adresata decyzji, jego strukturę kapitałową oraz względy bezpieczeństwa narodowego.
[...] Sp. z o.o. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. mające kluczowy wpływ na wynik sprawy, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że spółka jest podmiotem bezpośrednio lub pośrednio wspierającym poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub której działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi lub podmiotem bezpośrednio związanym z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych/dysponującym funduszami oraz zasobami gospodarczymi, bezpośrednio lub pośrednio wspierającym Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy podczas gdy:
- spółka zarówno w chwili wejścia w życie zaskarżonej decyzji, ustawy czy nawet projektu ustawy, jak również w okresie poprzedzającym wejście w życie powyższym aktów prawnych nie była podmiotem bezpośrednio lub pośrednio wspierającym poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub której działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi lub podmiotem bezpośrednio związanym z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych/nie dysponowała funduszami oraz zasobami gospodarczymi, bezpośrednio lub pośrednio wspierającymi Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy;
- Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wnosił o wpis spółki na listę w związku z jej, w ocenie organu, odpowiedzialnością za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego, a nie bezpośrednie lub pośrednie wspieranie Białorusi w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy.
Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczym i uznaniowym zebraniu, rozpatrzeniu i dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powyższych przepisów skutkującym ustaleniem, że:
- spółka była podmiotem bezpośrednio lub pośrednio wspierającym poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub której działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi lub podmiotem bezpośrednio związanym z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych;
- spółka dysponowała funduszami oraz zasobami gospodarczymi, bezpośrednio lub pośrednio wspierającymi Białoruś w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy;
podczas gdy wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz swobodna jego ocena powinna prowadzić do ustalenia, że spółka nie spełniała przesłanek art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu 3 marca 2022 r. została powiadomiona o sprzedaży przez [...] w dniu 28 lutego 2022 r. wszystkich udziałów w spółce. Na podstawie tej informacji spółka złożyła do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o zmianę danych, który został rozpatrzony pozytywnie. Sprzedaż udziałów jest przykładem wpisu deklaratoryjnego, skutecznego z dniem dokonania sprzedaży. Powyższe miało miejsce nie tylko przed wejściem w życie ustawy w dniu 16 kwietnia 2022 r., lecz nawet przed wpłynięciem jej projektu do Sejmu.
Skarżąca podkreśliła, że [...] z chwilą sprzedaży udziałów przestała być w jakikolwiek sposób powiązana ze spółką [...], m.in. nie miała prawa do udziału w zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego za 2021 r. i przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, bowiem sprzedaż udziałów miała miejsce przed Zwyczajnym Zgromadzeniem Wspólników Spółki zatwierdzającym roczne sprawozdanie finansowe za 2021 r., które odbyło się w dniu 14 kwietnia 2022 r. Sama umowa sprzedaży udziałów nie przewidywała prawa [...] do udziału w przyszłości w zysku spółki. Zatem [...] nie miała prawa i w konsekwencji nie otrzymała od Spółki żadnych środków finansowych, funduszy oraz zasobów gospodarczych.
Dodatkowo skarżąca podała, że jej jedyny wspólnik, tj. Zamknięta Spółka Akcyjna "[...]" również nie jest powiązany z [...].
Ponadto spółka jako posiadacz koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, jest zobowiązana do przekazywania m.in. Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE) miesięcznego sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu. Skarżąca załączyła do skargi sprawozdania za miesiące luty - kwiecień 2022 r. z których wynika, że spółka we wskazanym okresie nie dokonywała żadnego przywozu i wywozu paliw ciekłych, w tym nie dokonywała przywozu i wywozu paliw ciekłych z/do Republiki Białorusi, zatem również na rzecz [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 22 lipca 2022 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie z dnia 1 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2023 r. organ uzupełnił dotychczas podnoszoną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wpisania spółki [...] na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Zaskarżona decyzja zawierała również rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowania środków wymienionych w art. 1 tej ustawy.
Wydanie decyzji w omawianym przedmiocie należy, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., do kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wymaga przy tym podkreślenia, że w myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy, decyzję w sprawie wpisu na listę minister wydaje z urzędu lub na uzasadniony wniosek wymienionych w tym przepisie podmiotów (w tym m.in. – jak w niniejszej sprawie – Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego). Skoro Minister jest uprawniony do wydania decyzji z urzędu, to oznacza, że w przypadku gdy prowadzi postępowanie na skutek wniosku właściwego organu, nie jest związany granicami tego wniosku, a w szczególności podstawą dokonania wpisu, czy też proponowanymi do zastosowania środkami. Nie może z tej przyczyny zostać uwzględniony zarzut spółki, że organ orzekł o wpisie na listę w związku z bezpośrednim lub pośrednim wspieraniem Białorusi w jej udziale w agresji Rosji wobec Ukrainy, podczas gdy wniosek Szefa CBA dotyczył odpowiedzialności za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego.
Ponadto, należy zauważyć, że Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. podniósł wprawdzie, że kontrolujący skarżącą spółkę do dnia 25 marca 2022 r. [...] jest podmiotem odpowiedzialnym za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego, jednak wyjaśnił również, że wniosek został złożony w związku z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystania środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006 lub rozporządzenia nr 269/2014, pozostających w dyspozycji skarżącej w celu bezpośredniego lub pośredniego wsparcia agresji Rosji na Ukrainę oraz powiązaniem podmiotu o charakterze organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym z osobą dysponującą środkami finansowymi, funduszami lub zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006 lub rozporządzenia nr 269/2014, wobec której istnieje uzasadnione przypuszczenie bezpośredniego lub pośredniego wspierania agresji Rosji na Ukrainę. Wobec tego, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że postępowanie w tej sprawie od momentu złożenia wniosku dotyczyło wpisu skarżącej na listę na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., tj. spełnienia przesłanki wspierania rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.
Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/2006 lub rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ustawodawca przewidział, iż wpisowi na listę podlegać będą nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami wspierającymi. Powiązania takie mogą mieć m.in. charakter osobisty lub gospodarczy, jednak użycie w analizowanym przepisie zwrotu "w szczególności", oznacza, że podstawą wpisu na listę mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać można im przymiot bezpośredniości. W ocenie Sądu, z takimi powiązaniami mamy miejsce w rozpoznawanej sprawie, co prawidłowo ustalił organ w toku postępowania.
Wypada w tym miejscu zauważyć, na co również zwracał uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, bowiem zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. do tego rodzaju postępowań stosuje się, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, jedynie niektóre, szczegółowo wymienione, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród nich nie znalazł się m.in. powoływany w skardze art. 80 k.p.a., a także 107 § 3 k.p.a. Wskutek powyższego, w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. organ nie jest zobowiązany oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś uzasadnienie decyzji nie musi zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższa konstatacja koresponduje również z treścią art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., który stanowi, że Minister może ograniczyć zakres uzasadnienia decyzji w sprawie wpisu na listę ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.
Ustawodawca uznał zatem, że charakter tego rodzaju spraw, a w szczególności okoliczność, iż wykazanie powiązań z podmiotami wspierającymi agresję wiązać się może z koniecznością ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa państwa, wymagać może ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji. Ponadto trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego dotyczącego podmiotów znajdujących się na terenie Białorusi lub Rosji niejednokrotnie będą powodowały, że wydając decyzję w sprawie wpisu na listę, organ będzie miał do dyspozycji jednie ograniczony materiał dowodowy, na podstawie którego dokonywać będzie oceny spełnienia przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r.
W niniejszej sprawie, skarżąca, negując swój związek z podmiotami bezpośrednio lub pośrednio wspierającymi agresję Rosji na Ukrainę, skupiła się na okoliczności zbycia udziałów w spółce [...] przez przed dniem wydania decyzji, a nawet przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoływał się do działalności [...] oraz faktu jego wpisania na unijną listę sankcyjną, jednak powyższe, wbrew stanowisku skarżącej, nie miało decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Zdaniem Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jasno, jakie fakty legły u podstaw rozstrzygnięcia organu. Minister wyjaśnił bowiem, że w całości podziela ustalenia i argumentację zawartą we wniosku Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. Jak natomiast wynika z treści tego wniosku, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, Szef CBA stwierdził, że aktualny właściciel [...] Sp. z o.o., tj. [...], jest wiodącym eksporterem białoruskich produktów naftowych. W styczniu 2021 r. [...] wstrzymała długoterminowy kontrakt z [...], przewoźnikiem towarowym [...], który obsługiwał transport [...] do portu w [...]. Niedługo po tym doszło do podpisania umowy ministerialnej między Białorusią a Federacją Rosyjską, dotyczącej wysyłania przez porty rosyjskie białoruskich produktów naftowych.
Minister w toku postępowania opisał również strukturę własnościową [...] (a więc aktualnego właściciela skarżącej spółki), wskazując, że 52% udziału w [...] posiada [...], a po 24% udziału posiadają: [...] i [...] (tj. [...]). Organ wyjaśnił, że wszystkie podmioty będące udziałowcami [...] są ściśle powiązane z białoruskim aparatem państwowym, który z kolei wspiera agresję Rosji na Ukrainę.
Co istotne, te okoliczności związane ze strukturą własnościową podmiotu [...], będącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji jedynym udziałowcem [...] Sp. z o.o., nie były w istocie kwestionowane przez skarżącą, która nie odniosła się do nich, skupiając się jedynie – jak wspomniano – na fakcie sprzedaży udziałów przez [...].
W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie naruszył opisywanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, bowiem zasadnie przyjął, wobec ustalonych w toku postępowania i niezakwestionowanych skutecznie przez skarżącą powiązań właścicielskich pomiędzy skarżącą spółką a państwem białoruskim (za pośrednictwem podmiotu [...]), iż istnieją bezpośrednie powiązania, w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., pomiędzy [...] Sp. z o.o. a podmiotem bezpośrednio lub pośrednio wspierającym agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, tzn. Republiką Białorusi. Powyższe obligowało z kolei organ do wpisania skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. oraz do zastosowania środków wymienionych w art. 1 tej ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI