I SA/WA 2500/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy odmawiającą umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 5.500 zł. Skarżąca argumentowała, że jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna, w tym niskie dochody, problemy zdrowotne syna oraz zadłużenie, uzasadniają umorzenie należności. Organy administracji obu instancji uznały, że sytuacja rodziny, choć trudna, nie jest na tyle wyjątkowa, aby zastosować instytucję umorzenia, która jest odstępstwem od zasady zwrotu świadczeń. Podkreślono, że skarżąca pracuje na pół etatu, a jej syn jest studentem, co sugeruje niewykorzystanie potencjału zarobkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że przepis art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zezwalający na umorzenie świadczeń, ma charakter uznaniowy i wymaga wystąpienia „szczególnie uzasadnionych okoliczności”, które uniemożliwiają trwałą spłatę należności. Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna i podwyżki opłat nie stanowią takich wyjątkowych okoliczności, a skarżąca ma możliwość wystąpienia o rozłożenie należności na raty lub odroczenie terminu płatności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki 'szczególnie uzasadnionych okoliczności' w kontekście umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i zastosowania konkretnego przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sytuacja materialna rodziny musi być wyjątkowo trudna, a nie tylko trudna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uzasadnia umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja materialna i zdrowotna sama w sobie nie stanowi podstawy do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, jeśli nie zachodzą „szczególnie uzasadnione okoliczności” uniemożliwiające trwałą spłatę należności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umorzenie jest wyjątkiem od zasady zwrotu świadczeń i wymaga wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, a nie tylko trudnej sytuacji finansowej. Organy prawidłowo oceniły, że sytuacja skarżącej, choć niełatwa, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie.
Jaki jest zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym w przedmiocie umorzenia należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola sądowa nad decyzją uznaniową obejmuje wykładnię prawa materialnego i prawidłowość postępowania dowodowego, ale nie samą zasadność uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie ocenia zasadności samego uznania administracyjnego, lecz bada, czy organ prawidłowo zinterpretował prawo, zebrał i ocenił materiał dowodowy, uwzględniając reguły postępowania.
Przepisy (5)
Główne
u.p.o.a. art. 23 § ust. 8
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uzasadnia umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. • Organy naruszyły art. 7, 77, 80 kpa poprzez zaniechanie ustalenia sytuacji materialnej skarżącej. • Sytuacja skarżącej wypełnia dyspozycję art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Godne uwagi sformułowania
decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy • przesłanką obligatoryjną zastosowania instytucji umorzenia jest wystąpienie po stronie wnioskodawcy 'szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny' • sytuacja finansowa i zdrowotna nie stanowią same w sobie przesłanek, które umożliwiałyby umorzenie w całości świadczeń nienależnie pobranych • przepis ten nie może być stosowany tylko dlatego, że sytuacja rodziny jest trudna • katalog wymienionych wyżej ulg charakteryzuje się swoistą gradacją, przy czym umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń jest środkiem o najdalej idących skutkach, możliwym do zastosowania wtedy, gdy nie ma żadnych i trwałych możliwości spłaty zadłużenia • niska dochody nie stanowią same w sobie przesłanki, która umożliwiłaby umorzenie w całości należności • chodzi o wyjątkowe, szczególne trudności, wykluczające ewentualność spłaty należności także w przyszłości
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki 'szczególnie uzasadnionych okoliczności' w kontekście umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i zastosowania konkretnego przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sytuacja materialna rodziny musi być wyjątkowo trudna, a nie tylko trudna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w uzyskaniu umorzenia należności publicznych mimo trudnej sytuacji życiowej, co jest częstym problemem wielu obywateli. Pokazuje, jak sądy interpretują granice uznania administracyjnego.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze pozwala na umorzenie długu wobec państwa? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 5500 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.