I SA/Wa 2493/22

I SA/Wa 2493/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Joanna Skiba, , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr DNI.rn.625.17.2022 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister"), po rozpoznaniu odwołania M. P. (dalej: "Skarżąca"), decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda"), z [...] stycznia 2022 r. nr [...], którą orzekł, że majątek ziemski [...], gmina [...], o powierzchni [...] ha, stanowiący byłą własność A. i J. P. oraz K. P., podpadał pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) dalej: "dekret PKWN".
Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] marca 2015 r. Skarżąca zwróciła się do Wojewody o oddanie gruntów majątku [...].
Wojewoda pismem z [...] marca 2015 r. poinformował ją, że nie ma możliwości zwrotu majątku ziemskiego. Jednocześnie wskazał, że spadkobiercy byłych właścicieli majątków ziemskich przejętych na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) dalej "rozporządzenie MRiRR", mogą wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie, że cały majątek ziemski lub jego część nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
Wnioskiem z [...] maja 2015 r. Skarżąca wystąpiła z żądaniem o stwierdzenie, na podstawie § 5 rozporządzenia MRiRR, jaki obszar majątku nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
W następstwie przeprowadzonego postępowania Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2022 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra z [...] sierpnia 2022 r., stwierdził, że majątek ziemski [...], gmina [...], o powierzchni [...] ha, stanowiący byłą własność A. i J. P. oraz K. P., podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
Z decyzją Wojewody nie zgodziła się Skarżąca, która w odwołaniu podniosła, że majątek [...] nie spełniał przesłanek określonych w dekrecie PKWN. Ponadto podniosła, że protokół przejęcia spisany został bez udziału właściciela i zarzuciła Wojewodzie, że prowadząc postępowanie dowodowe nie uwzględnił fotografii lotniczej z 1952 r.
Rozpoznając sprawę organy stwierdziły, że ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] września 1946 r. w sprawie przepisania prawa własności do nieruchomości ziemskiej [...] na Skarb Państwa wynika, że majątek [...] stanowił własność A. i J. P. oraz K. P.
Wskazały, że zgodnie ze znajdującym się w przekazanych przez Archiwum Państwowe w B. Oddział w [...] "Aktach parcelacji majątku [...], gm. [...]", protokołem przejęcia z [...] lutego 1945 r., majątek [...] obejmował powierzchnię [...] ha. Do wymienionego protokołu przejęcia złożono wyjaśnienie z [...] czerwca 1948 r., w którym komisarz ziemski stwierdził, że wg akt parcelacyjnych i dowodów pomiarowych znajdujących się w referacie rolnictwa i reform rolnych, ogólny obszar majątku ustalono na [...] ha. Organy podały, że powierzchnia ogólna majątku, wynosząca [...] ha, została również zapisana w zaświadczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] lipca 1946 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 24 sierpnia 1945 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Powołały się również na protokół z [...] września 1946 r., którym przekazano majątek [...] w użytkowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], z którego wynika, że powierzchnia majątku obejmowała [...] ha. Zgodnie z ewidencją nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN powierzchnia majątku [...] wynosiła [...] ha.
Na podstawie ww. dokumentów zgromadzonych w postępowaniu organy przyjęły, że nieruchomość ziemska [...] spełniała przesłankę powierzchniową wynikającą z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
W związku z tym, że przedmiotem postępowania odwoławczego objęty był cały majątek ziemski [...] Minister za niezbędne uznał ustalenie jakiego rodzaju nieruchomości wchodziły w jego skład. W tym celu oparł się na dokumentacji, która odnosi się do powierzchni ogólnej majątku oraz wielkości poszczególnych rodzajów użytków wchodzących w jego skład.
Powołał się na znajdujący się w aktach sprawy protokół przejęcia majątku [...] z [...] lutego 1945 r., z którego wynika, że w jego skład wchodziły następuję rodzaje użytków: grunty orne ([...] ha), łąki jednokośne ([...] ha), pastwiska ([...] ha), lasy ([...] ha), nieużytki ([...] ha). Jak również protokół przejęcia z [...] września 1946 r., w sprawie przekazania majątku [...] w użytkowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], w którym zapisano, że składa się on z: siedlisk i ogrodów o pow. [...] ha, gruntów ornych o pow. [...] ha, łąk o pow. [...] ha, pastwisk o pow. [...] ha, lasu liściastego o pow. [...] ha, lasu iglastego o pow. [...] ha, wody o pow. [...] ha, drogi o pow. [...] ha i rowów o pow. [...] ha. Wskazał, że zgodnie z ewidencją nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, stan na dzień 1 stycznia 1949 r., w Lp. [...] wymieniono majątek [...], własność [...], i zapisano, że zajmował powierzchnię [...] ha, na którą składały się następujące rodzaje użytków: grunty orne o pow. [...] ha, łąki o pow. [...] ha, pastwiska o pow. [...] ha, ogrody warzywne o pow. [...] ha, wody o pow. [...] ha, drogi o pow. [...] ha, rowy o pow. [...] ha i lasy o pow. [...] ha. Minister stwierdził, że jak wynika z treści zgromadzonych dokumentów, protokół przejęcia z [...] lutego 1945 r. sporządzony został na dużym poziomie ogólności. Z tego względu, w zakresie określenia charakteru poszczególnych części majątku objętego postępowaniem, zasadnym, jego zdaniem, jest posiłkowanie się protokołem z [...] września 1946 r. oraz ewidencją, przedstawiającą stan nieruchomości na dzień 1 stycznia 1949 r. Jednocześnie dodał, że oba te dokumenty zasadniczo są ze sobą zbieżne. Zatem opierając się na zawartości protokołu z [...] września 1946 r. i ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, stwierdził, że na majątek [...] składały się następujące rodzaje użytków: grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne, wody, drogi, rowy, lasy.
Przywołując treść § 4 rozporządzenia MRiRR, stwierdził, że użytki stanowiące elementy majątku [...] miały charakter rolniczy, tzn. mogły być wykorzystane na cele związane z reformą rolną (grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne) lub pełnić rolę urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności wytwórczej w majątku (drogi, rowy). Oceniając natomiast przydatność lasu, o pow. [...] ha, Minister wskazał, że mając na uwadze cel dekretu PKWN wydaje się oczywiste, że z punktu widzenia realizacji tych celów nie miało istotnego znaczenia, czy w skład przejmowanych nieruchomości ziemskich o powierzchni ponad 100 ha, obok użytków rolnych, wchodziły również lasy. Podkreślił, że obejmowały stosunkowo niewielki kompleks, zatem stanowiły zaplecze dla części stricte rolniczej, które miało dostarczać surowca na potrzeby gospodarstwa.
Jednocześnie stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika brak wyodrębnionej części mieszkalnej oraz odrębnego od nieruchomości rolnych terenu (parku), który mógł służyć właścicielom majątku do celów rekreacyjno - wypoczynkowych, w związku z tym okoliczność ta nie pozwala przyjąć, że wody o powierzchni [...] ha były czymś innym niż zbiornikami, które mogły być używane w ramach prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze rolniczym.
Podkreślił, że dokumenty zgromadzone w sprawie jednoznacznie potwierdzają, że majątek [...] składał się z nieruchomości, które mogły być przeznaczone na cele związane z reformy rolną. W związku z tym, zasadne w ocenie Ministra jest uznanie, że w całości podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że przejście własności na rzecz Państwa nastąpiło z mocy prawa, a co za tym idzie brak ówczesnego właściciela przy sporządzaniu protokołu przejęcia nie miał wpływu na skuteczność tego przejęcia. Zauważył również, że rozbieżność między powierzchnią majątku zapisaną w sentencji kontrolowanej decyzji Wojewody, a niektórymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy - Wojewoda jako podstawę dla określenia powierzchni majątku wziął dane z protokołu przejęcia ([...] ha), bez uwzględnienia wyjaśnienia do tego protokołu ([...] ha), nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, skoro okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają twierdzenie, że cały majątek [...] podpadał pod działanie dekretu PKWN. Wyjaśnił także, że przywołane wielkości są bardzo zbliżone, różnice mieszczą się w przedziale 0,4338 ha, co przy wielkości majątku przekraczającym 100 ha może być efektem niewielkiej choćby niedokładności pomiarów.
Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. P. wnosząc o jej zmianę oraz orzeczenie, że cały majątek [...] nie podlegał pod działanie dekretu PKWN, ewentualnie o uchylenie obu decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Stwierdziła, że przejęty majątek składał się również z nieużytków, które jej zdaniem nie spełniały przesłanek określonych w ww. przepisie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zakwestionowana decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, zgodnie z którym na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych (sporna nieruchomość położna jest na terenie województwa [...]), a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu.
Z treści tego przepisu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone po pierwsze "nieruchomości ziemskie" o powierzchni przekraczającej ustalony w nim normatyw, a po wtóre takie, których charakter, czy też przydatność, odpowiadają celom wskazanym w art. 1, część druga dekretu. Nie chodzi zatem o wszystkie nieruchomości, które mogły by być kwalifikowane jako "ziemskie", ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. I OPS 3/10, należy uwzględnić, że dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem 13 września 1944 r. (z dniem ogłoszenia). Z dniem wejścia w życie dekretu o reformie rolnej przeszły na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, przeznaczone na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu. Dekret nie obejmował jednak (co do zasady) nieruchomości, które nie miały charakteru rolniczego. Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, jak np. przedsiębiorstwa przemysłu rolnego (zob. art. 6 dekretu). Analogiczne wnioski wypływają z wykładni pojęcia "nieruchomości ziemskiej", przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89 (OTK 1990, poz. 26, s. 174), powszechnie akceptowanej w judykaturze, wedle której pod pojęciem tym rozumieć należy nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tj. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.
Okolicznością niebudzącą wątpliwości, należycie udokumentowaną przez organy, której nie kwestionuje również Skarżąca, jest to, że majątek ziemski [...], stanowiący byłą własność A. i J. P. oraz K. P. przekraczał ogólny normatyw powierzchniowy określony art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy:
• protokół przejęcia z [...] lutego 1945 r., z którego wynika, że majątek [...] obejmował powierzchnię [...] ha;
• złożone do ww. protokołu wyjaśnienie z [...] czerwca 1948 r., w którym komisarz ziemski stwierdził, że wg akt parcelacyjnych i dowodów pomiarowych znajdujących się w referacie rolnictwa i reform rolnych, ogólny obszar majątku ustalono na [...] ha;
• zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] lipca 1946 r., Nr [...], wydane na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 24 sierpnia 1945 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, w którym zapisano, że powierzchnia ogólna majątku wynosi [...] ha;
• protokół z [...] września 1946 r., którym przekazano majątek [...] w użytkowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], z którego wynika, że powierzchnia majątku obejmowała [...] ha.
Wobec tego - pomimo niewielkich rozbieżności w dokumentach - zasadne jest przyjęcie, że powierzchnia ogólna majątku, przekraczała [...] ha. Spełniona zatem została przesłanka obszarowa, warunkująca przejęcie majątku na cele reformy rolnej.
Stanowisko Ministra o braku podstaw do uchylenia decyzji Wojewody z powodu istniejącej rozbieżności między powierzchnią majątku zapisaną w sentencji decyzji z [...] stycznia 2022 r. ([...] ha – czyli wynikającą z protokołu przejęcia), a niektórymi dokumentami znajdującymi się aktach sprawy (np. bez uwzględnienia wyjaśnienia do tego protokołu – tj. wskazującego na pow. [...] ha), skład orzekający przyjmuje jako własne. Trafnie zatem Minister wskazał, że przywołane wielkości są bardzo zbliżone, a różnice mieszczą się w przedziale 0,4338 ha, co przy wielkości majątku przekraczającym 100 ha może być efektem niedokładności pomiarów.
Kluczowe dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, wydawanej w ramach procedury przewidzianej w § 5 rozporządzenia MRiRR było ustalenie, czy majątek [...] spełniał przesłankę powierzchniową, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, zważywszy na charakter użytków wchodzących w jego skład.
Ocena, czy część określonej nieruchomości podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN wymaga zbadania, czy nieruchomości lub ich części były lub mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej, a następnie, czy między tą częścią a pozostałą - rolniczą - częścią majątku zachodzi tzw. związek funkcjonalny. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przez związek funkcjonalny należy rozumieć stan swoistej interakcji między poszczególnymi częściami majątku polegający na tym, że część poddana badaniu nie może prawidłowo funkcjonować bez części stricte rolniczej i na odwrót. (wyrok NSA z 27 maja 2021 r., I OSK 3289/19).
Minister i w tej kwestii odniósł się szczegółowo do każdego z dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wskazał na:
• protokół przejęcia majątku [...] z [...] lutego 1945 r., z którego wynika, że w jego skład wchodziły następujące rodzaje użytków: grunty orne ([...] ha), łąki jednokośne ([...] ha), pastwiska ([...] ha), lasy ([...] ha), nieużytki ([...] ha).;
• protokół przejęcia z [...] września 1946 r., w sprawie przekazania majątku [...] w użytkowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], w którym zapisano, że składa się on z: siedlisk i ogrodów o pow. [...] ha, gruntów ornych o pow. [...] ha, łąk o pow. [...] ha, pastwisk o pow. [...] ha, lasu liściastego o pow. [...] ha, lasu iglastego o pow. [...] ha, wody o pow. [...] ha, drogi o pow. [...] ha i rowów o pow. [...] ha;
• ewidencja nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, stan na dzień 1 stycznia 1949 r., w Lp. [...] wymieniono majątek [...], własność [...], i zapisano, że zajmował powierzchnię [...] ha, na którą składały się następujące rodzaje użytków: grunty orne o pow. [...] ha, łąki o pow. [...] ha, pastwiska o pow. [...] ha, ogrody warzywne o pow. [...] ha, wody o pow. [...] ha, drogi o pow. [...] ha, rowy o pow. [...] ha i lasy o pow. [...] ha.
Dokonując oceny charakteru poszczególnych części majątku Minister posiłkował się protokołem z [...] września 1946 r. oraz ewidencją nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, przedstawiającą stan nieruchomości na dzień 1 stycznia 1949 r., i na tej podstawie stwierdził, że na majątek [...] składały się następujące rodzaje użytków: grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne, wody, drogi, rowy, lasy.
Zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia MRiRR za użytki rolne uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe.
Prawidłowe i nie budzące wątpliwości Sądu, jest zatem stanowisko organu, że z zestawienia treści ww. przepisu z użytkami stanowiącymi elementy majątku [...] wynika, że miały one charakter rolniczy, tzn. mogły być wykorzystane na cele związane z reformą rolną (grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne) lub pełnić rolę urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności wytwórczej w majątku (drogi, rowy).
Prawidłowe jest również stanowisko organu, że wchodzący w skład majątku las, o pow. [...] ha, obejmował stosunkowo niewielki kompleks, zatem stanowił zaplecze dla części stricte rolniczej, które miało dostarczać surowca na potrzeby gospodarstwa. Za prawidłowe uznać należy też stwierdzenie, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika brak wyodrębnionej części mieszkalnej oraz odrębnego od nieruchomości rolnych terenu (parku), który mógł służyć właścicielom majątku do celów rekreacyjno - wypoczynkowych, w związku z tym okoliczność ta nie pozwala przyjąć, że wody o powierzchni [...] ha były czymś innym niż zbiornikami, które mogły być używane w ramach prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze rolniczym. Skarżąca podniosła, że brak ten był wynikiem działań wojennych, jednakże zarzut ten nie może odnieść skutku w ocenie legalności zaskarżonej decyzji
Spełnione zatem zostały przesłanki zawarte w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Prawidłowo organy orzekające stwierdziły, że wnioskowana nieruchomość podpadała pod przepisy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie nie został naruszony także § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRR.
Prawidłowo więc organ wskazał, w odniesieniu do pozostałych terenów należących do przedmiotowej nieruchomości niebędących użytkami rolnymi sensu stricte, że nieużytki, wody ([...] ha), lasy ([...] ha), drogi ([...] ha) i rowy [...] h) mogły mieścić i w niniejszej sprawie mieściły się w pojęciu nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Z pewnością nie ma podstaw do uznania, że grunty te nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, lecz innej funkcjonalnej całości, takiej jak zakład przemysłowy, teren przeznaczony pod parcelację budowlaną czy gospodarstwo leśne. Co ważne Skarżąca również takich okoliczności nie wskazała.
Skarżąca podnosiła, że w skład nieruchomości wchodziły działki zalesione, które nie powinny być wliczane do powierzchni ogólnej nieruchomości. Sąd jednak podzielił stanowisko organu, że lasy i grunty leśne miały znaczenie dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tu jako przykład można wskazać źródło budulca i opału oraz zabezpieczenie przed erozją gleb. Brak jest podstaw do uznania, że mogły być one oddzielone funkcjonalnie od pozostałej części prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Ponadto mając na uwadze cel dekretu o reformie rolnej wydaje się oczywiste, że z punktu widzenia realizacji tych celów nie miało istotnego znaczenia, czy w skład przejmowanych nieruchomości ziemskich o powierzchni ponad 100 ha, obok użytków rolnych, wchodziły również lasy. Wyżej już wskazano, że w przypadku nieruchomości wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, również w jego pierwotnej wersji, wyraźnie wskazano, że w przypadku nieruchomości o powierzchni ponad 100 ha rozstrzygającą rolę odgrywała wyłącznie powierzchnia ogólna tej nieruchomości, a nie powierzchnia użytków rolnych. Warto zauważyć, że z postanowień ustawy z 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej również wynikało, iż w skład nieruchomości ziemskich mogły wchodzić również lasy. Ponadto, także w aktualnym stanie prawnym, w skład gospodarstwa rolnego mogą wchodzić, obok gruntów rolnych, również grunty leśne (zob. art. 553 kc). Innymi słowy, to że w skład przedmiotowej nieruchomości ziemskiej wchodziłyby również, obok m.in. gruntów ornych oraz pastwisk i łąk oraz nieużytków, lasy o powierzchni ponad [...] ha, nie przekreślałoby per se tego, że mamy do czynienia z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1481/19).
Skarżąca nie udowodniła w żaden sposób, aby użytki leśne stanowiły odrębne przedsiębiorstwo, służące działalności produkcyjnej lub handlowej, która nie byłaby działalnością rolniczą. Prawidłowa jest argumentacja organu, że stosunkowo niewielki kompleks lasu stanowił zaplecze dla części stricte rolniczej, dostarczając np. surowca na potrzeby gospodarstwa. Rzeczywiście trudno wyobrazić sobie, by w tak dużej nieruchomości, właściciel nie posiadał choćby kilkuhektarowego zalesienia, które służyłoby potrzebom pozostałych gruntów. Pozwalał bowiem właścicielowi na pewną niezależność w pozyskiwaniu drewna bez konieczności jego odpłatnego nabywania.
Zwrócić należy również uwagę, że Skarżąca nie kwestionuje ustaleń odnośnie użytków wchodzących w skład nieruchomości.
Zdaniem Sadu nie budzi wątpliwości, że została spełniona przesłanka normy obszarowej określona w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, łączna powierzchnia nieruchomości przekraczała bowiem 100 ha.
Organ wykazał niezbędną dbałość o dokładne wyjaśnienie sprawy, a wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone. Motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy zaznaczyć, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Nieruchomości wymienione m.in. w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa niezwłocznie, co oznacza powstanie skutku prawnego z dniem wejścia tego dekretu w życie.
Wbrew temu co twierdzi Skarżąca stan faktyczny w kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia elementach został ustalony w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach, których ocena dokonana przez organy nie nosi znamion dowolności.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), orzekł jak w sentencji wyroku.