Orzeczenie · 2023-01-20

I SA/WA 2492/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2023-01-20

NSAnieruchomościWysokawsa

uwłaszczenieprawo użytkowania wieczystegozarząd nieruchomościąnieruchomości Skarbu Państwagospodarka nieruchomościamiustawa o gospodarce nieruchomościamistan faktycznydowodyksięgi wieczysteorzecznictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi Spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy poprzednik prawny skarżącej spółki posiadał sporny grunt w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r., co było warunkiem uwłaszczenia na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji uznały, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na istnienie prawa zarządu w tej dacie. Spółka powoływała się na umowę sprzedaży z 1970 r. oraz wpis w księdze wieczystej, twierdząc, że potwierdzają one prawo zarządu. Minister Rozwoju i Technologii argumentował, że umowa sprzedaży z 1970 r. dotyczyła nabycia własności przez Skarb Państwa, a nie ustanowienia zarządu dla jednostki organizacyjnej, a przepisy obowiązujące w tamtym okresie nie przewidywały takiego mechanizmu. Wpis w księdze wieczystej, zdaniem organu, miał charakter informacyjny i nie stanowił samodzielnego dowodu prawa zarządu, zwłaszcza gdy nie opierał się na indywidualnym akcie prawnym kreującym takie prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa kluczowe jest istnienie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., a sam fakt korzystania z nieruchomości nie kreuje takiego prawa. Sąd analizował przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. oraz rozporządzenia wykonawczego z 1998 r., wskazując, że umowa sprzedaży z 1970 r. nie mogła stanowić dowodu prawa zarządu w rozumieniu przepisów obowiązujących w 1990 r. Wpis w księdze wieczystej również nie był wystarczający, ponieważ nie opierał się na indywidualnym akcie prawnym ustanawiającym zarząd. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo i nie stwierdzono istnienia wymaganych dowodów, co skutkowało oddaleniem skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia nieruchomości państwowych, wymogów dowodowych dla stwierdzenia prawa zarządu, znaczenia wpisów w księgach wieczystych w kontekście uwłaszczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uwłaszczeniem na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz interpretacji przepisów z tamtego okresu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa sprzedaży nieruchomości z 1970 r. oraz wpis do księgi wieczystej mogą stanowić dowód na istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest warunkiem stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama umowa sprzedaży z 1970 r. nie dowodzi istnienia prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., a wpis w księdze wieczystej nie jest wystarczający, jeśli nie opiera się na indywidualnym akcie prawnym kreującym prawo zarządu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa sprzedaży z 1970 r. dotyczyła nabycia własności przez Skarb Państwa, a nie ustanowienia zarządu dla jednostki organizacyjnej. Przepisy obowiązujące w 1990 r. wymagały konkretnych dokumentów (np. decyzji administracyjnej) do potwierdzenia prawa zarządu, a sam wpis w księdze wieczystej, oparty na umowie sprzedaży z 1970 r., nie spełniał tych wymogów.

Czy przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz rozporządzenia wykonawczego z 1998 r. pozwalają na stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie umowy sprzedaży z 1970 r. i wpisu w księdze wieczystej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te przepisy, w kontekście stanu faktycznego i prawnego z 1990 r., wymagały odrębnych dowodów na istnienie prawa zarządu, których skarżąca nie przedstawiła.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że umowa sprzedaży z 1970 r. została zawarta przed wejściem w życie przepisów umożliwiających nabycie zarządu na podstawie samej umowy sprzedaży. Wpis w księdze wieczystej, oparty na tej umowie, nie mógł zastąpić indywidualnego aktu prawnego ustanawiającego zarząd, wymaganego przez przepisy wykonawcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę Spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 lipca 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia 12 maja 2022 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 200

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Warunkiem stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów z dniem 5 grudnia 1990 r. jest posiadanie tych gruntów w dniu tej daty w zarządzie przez państwowe lub komunalne osoby prawne.

Pomocnicze

rozp. RM z 10.02.1998 art. § 4 § ust. 1 pkt 4 i 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

Określa dokumenty, które mogą stanowić dowód istnienia prawa zarządu, w tym umowę zawartą przed 1.02.1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa oraz odpis księgi wieczystej stwierdzający prawo zarządu lub użytkowania.

u.g.g.w.n. art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Określa dowody potwierdzające istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej (decyzja o oddaniu w zarząd, umowa o przekazaniu nieruchomości, umowa o nabyciu nieruchomości).

u.g.g.w.n. art. 87

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.t.m.i.o. art. 10

Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

u.z.t.t.w.n. art. 6

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

k.p.a. art. 7