I SA/WA 2489/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
reprywatyzacjanieruchomości warszawskieumorzenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawnepostępowanie spadkowesądy administracyjnedekret warszawski

WSA w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie reprywatyzacyjnej po upływie pięciu lat od jego zawieszenia z powodu śmierci strony, gdy nie ustalono spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie skargi na decyzję Komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Postępowanie zostało zawieszone w 2019 r. z powodu śmierci jednej ze stron, B. S. Po upływie pięciu lat, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umorzył postępowanie, ponieważ nie ustalono spadkobierców zmarłej strony ani nie ustanowiono kuratora spadku. Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie oddalił zażalenia skarżących, potwierdzając zasadność umorzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi W. B., M. B., E. B. i B. S. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie zostało pierwotnie zawieszone postanowieniem z 20 września 2019 r. z powodu śmierci skarżącej B. S. Następnie, postanowieniem z 25 września 2024 r., sąd umorzył zawieszone postępowanie na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na przedwczesne umorzenie. Po ponownym rozpoznaniu, WSA odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, uznając, że przyczyna zawieszenia nadal trwa, a następstwo prawne nie zostało wykazane. NSA w postanowieniu z 20 marca 2025 r. oddalił zażalenie skarżących, potwierdzając, że ustalenie spadkobierców jest warunkiem koniecznym do kontynuowania postępowania. Ostatecznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie, ponieważ upłynął pięcioletni termin od zawieszenia, a następcy prawni zmarłej strony nie zostali ustaleni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek umorzyć postępowanie w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu, jeśli nie ustalono następcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 130 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny, wobec braku ustalenia następcy prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ pięcioletniego terminu od zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony, przy braku ustalenia następcy prawnego, obliguje sąd do jego umorzenia na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wniosek pełnomocnika o podjęcie zawieszonego postępowania i wskazanie potencjalnych następców prawnych bez formalnego wykazania następstwa prawnego.

Godne uwagi sformułowania

z upływem dnia 20 września 2024 r. spełniona została przesłanka obligująca Sąd do umorzenia zawieszonego postępowania. Bez znaczenia jest natomiast okoliczność złożenia przez skarżących wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, skoro okazał się on bezzasadny.

Skład orzekający

Łukasz Trochym

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty umarzania postępowań w sądach administracyjnych po śmierci strony i upływie terminu, a także wymogi dotyczące wykazywania następstwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pięcioletniego okresu od zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony i braku ustalenia spadkobierców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne aspekty postępowań sądowych, w szczególności dotyczące śmierci strony i konieczności ustalenia następców prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Umorzenie postępowania reprywatyzacyjnego po 5 latach: kluczowe znaczenie ustalenia spadkobierców.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2489/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Trochym /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I OZ 144/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-20
I OZ 490/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Umorzono zawieszone postępowanie z art.130 par. 1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 130 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B., M. B., E. B. i B. S na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 września 2019 r., I SA/Wa 1504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie ze skargi W. B., M. B., E. B. oraz B. S., którzy pismem z 11 czerwca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji do spraw nieruchomości warszawskich z 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływana dalej jako "p.p.s.a."), z uwagi na śmierć skarżącej B. S.
Postanowieniem z 25 września 2024 r., I SA/Wa 1504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył zawieszone postępowanie.
W tym samym dniu, tj. 25 września 2024 r. (data prezentaty) do Sądu wpłynęły dwa pisma pełnomocnika skarżących, reprezentowanych przez r. pr. K. W. W pierwszym z nich (datowanym na 20 września 2024 r.) pełnomocnik wskazał, że postępowanie spadkowe po B. S. nie zostało dotychczas zakończone, podobnie jak po zmarłym E. B. W drugim z pism, również z 20 września 2024 r., pełnomocnik skarżących sformułował wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania (punkt 2 pisma) oraz zgłosił i wskazał jako następców prawnych po zmarłej B. S. wszystkich znanych mu obecnych i dotychczasowych uczestników postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (obecna sygnatura akt [...]), szczegółowo wymienionych w punkcie 1 lit. a-o pisma z 20 września 2024 r. W punkcie 3 pisma pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o dalsze zawieszenie postępowania sądowego (po jego ewentualnym podjęciu) z uwagi na śmierć E. B.
Postanowieniem z 4 grudnia 2024 r., I OZ 751/24, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 25 września 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia z 4 grudnia 2024 r. NSA wskazał, że Sąd I instancji przedwcześnie umorzył postępowanie przed rozważeniem przesłanek do jego podjęcia wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżących z 20 września 2024 r.
Postanowieniem z 31 grudnia 2024 r., I SA/Wa 2489/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego w sprawie ze skargi W. B., M. B., E. B. i B. S., na decyzję Komisji do spraw nieruchomości warszawskich z 7 maja 2019 r. nr KR III R 15/18, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wojewódzki uznał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przyczyna zawieszenia postępowania trwa nadal, bowiem postępowanie spadkowe po B. S. nie zostało dotychczas zakończone; zmarł także uczestnik E. B. Sąd ustalił ponadto, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (sygnatura akt [...]), postanowieniem z 9 lipca 2024 r. zostało zawieszone z uwagi na śmierć jednego z jego uczestników. Natomiast następstwo prawne powinno być wykazane stosownym dokumentem, a w przypadku śmierci osoby fizycznej powinno to być prawomocne postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (o ile spadkobiercy są znani), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pełnomocnik skarżących nie przedstawił Sądowi dotychczas takowych dokumentów, tym bardziej dotyczących osób wymienionych w punkcie 1 lit. a-o pisma z 20 września 2024 r., które zgłosił jako następców prawnych po zmarłej B. S. Nie sposób zatem uznać w chwili obecnej tychże osób za następców prawnych B. S.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 grudnia 2024 r. złożyli W. B., E. B. i L. B., reprezentowani przez r. pr. K. W., zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Postanowieniem z 20 marca 2025 r., I OZ 144/25, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia W. B., L. B. i E. B., na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 grudnia 2024 r., I SA/Wa 2489/24 – oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Sąd I instancji trafnie postanowieniem z 31 grudnia 2024 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Przyczyna zawieszenia postępowania trwa nadal bowiem postępowanie spadkowe po zmarłej [...] lipca 2019 r. w [...] B. S. nie zostało zakończone, zaś następstwo prawne nie zostało wykazane stosownym dokumentem urzędowym. Ustalenie spadkobierców po zmarłej wymaga dodatkowych czynności w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku i póki nie są ustaleni spadkobiercy, póty istnieje przeszkoda do kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że wskazanie przez pełnomocnika skarżących w piśmie procesowym z 20 września 2024 r. następców prawnych B. S., wobec braku prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. S., nie mogło skutkować podjęciem postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza zawieszone postępowanie
w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia
o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Zatem sąd orzekający ma obowiązek zastosować wskazany przepis po upływie wskazanego w nim terminu, wobec braku ustalenia następcy prawnego zmarłej strony postępowania.
W realiach niniejszej sprawy, przez pięć lat od dnia zawieszenia postępowania (co miało miejsce [...] września 2019 r.) nie zostało ono podjęte, gdyż nie zgłosili się i nie zostali wskazani następcy prawni zmarłej B. S., nie ustanowiono również kuratora spadku.
Wobec tak ustalonych okoliczności sprawy, z upływem dnia 20 września 2024 r. spełniona została przesłanka obligująca Sąd do umorzenia zawieszonego postępowania.
Bez znaczenia jest natomiast okoliczność złożenia przez skarżących wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, skoro okazał się on bezzasadny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r., I OZ 144/25).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI