I SA/Wa 2486/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając, że kluczowe są dane z ewidencji gruntów, a nie faktyczne wykorzystanie budynku.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Organy administracji odmówiły, wskazując na niemieszkalne wykorzystanie budynku (siedziba spółki, działalność gospodarcza). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił te postanowienia, podkreślając, że dla przekształcenia kluczowe są dane z ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych, a nie faktyczne użytkowanie budynku, które wykracza poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wnioskodawczyni powołała się na ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując, że budynek na nieruchomości był w części wykorzystywany na cele niemieszkalne (siedziba spółki, działalność gospodarcza), co wykluczało przekształcenie zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Sąd podkreślił, że podstawą do wydania zaświadczenia są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych, które jednoznacznie wskazywały na mieszkalny charakter budynku. Sąd uznał, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy, opierając się na faktycznym sposobie użytkowania budynku, co wykracza poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia. Zarejestrowanie siedziby spółki czy zmiana stawki opłaty rocznej nie przesądza o utracie charakteru mieszkaniowego nieruchomości. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Dla przekształcenia kluczowe są dane z ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych, które wskazują na mieszkalny charakter budynku. Faktyczne wykorzystanie budynku na cele niemieszkalne, w tym rejestracja siedziby spółki czy prowadzenie działalności gospodarczej, nie wyklucza przekształcenia, jeśli dane ewidencyjne wskazują inaczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter deklaratoryjny i powinno opierać się na danych urzędowych (ewidencja gruntów, księgi wieczyste). Organy administracji nie mogą dokonywać własnych ustaleń faktycznych dotyczących sposobu użytkowania budynku, jeśli są one sprzeczne z danymi ewidencyjnymi. Zmiana sposobu użytkowania wymaga odrębnego postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
ustawa przekształceniowa art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Przekształcenie następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. dla gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe rozumie się nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi (gdzie co najmniej połowa lokali to lokale mieszkalne), lub te budynki wraz z obiektami pomocniczymi. Kluczowe jest przeznaczenie budynku, a nie jego faktyczne użytkowanie.
ustawa przekształceniowa art. 4 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie.
k.p.a. art. 217 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na wniosek strony, gdy chodzi o urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego.
Pomocnicze
ustawa przekształceniowa art. 4 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych.
k.p.a. art. 218 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
k.p.a. art. 218 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w celu realizacji uzasadnionych interesów strony, chyba że stoją temu na przeszkodzie względy, o których mowa w art. 6.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków jest podstawą gospodarki gruntami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe dla przekształcenia są dane z ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych, a nie faktyczne użytkowanie budynku. Organ wydający zaświadczenie nie może dokonywać własnych ustaleń faktycznych wykraczających poza posiadane dane urzędowe. Odmowa wydania zaświadczenia była bezzasadna, gdyż spełnione zostały przesłanki ustawowe.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o niemieszkalnym charakterze budynku opierały się na faktycznym użytkowaniu, a nie na danych ewidencyjnych. Organy błędnie uznały, że zarejestrowanie siedziby spółki lub zmiana stawki opłaty rocznej wyklucza przekształcenie.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. W tego rodzaju postępowaniach organ nie może badać kwestii faktycznego wykorzystywania budynku, czy też ewentualnej samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania, gdyż tego rodzaju ustalenia wykraczają poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dla przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności kluczowe są dane ewidencyjne, a nie faktyczne użytkowanie budynku, zwłaszcza w kontekście postępowań o wydanie zaświadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących postępowania o wydanie zaświadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne dane ewidencyjne w postępowaniach administracyjnych i jak sądy korygują błędne interpretacje organów, które skupiają się na faktycznym użytkowaniu zamiast na przepisach.
“Dane ewidencyjne ważniejsze niż faktyczne użytkowanie? Sąd wyjaśnia zasady przekształcania prawa własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2486/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2040 art. 1 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] kwietnia 2022 r., nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz K.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r., nr KOC/3367/Zs/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu zażalenia K. B. na postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 29 kwietnia 2022 r., nr UD-IV-WNI-G.6826.8902.2021.KMI w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 4 sierpnia 2021 r. K. B. , powołując się na art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu [...] , dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] . Postanowieniem z 29 kwietnia 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Prezydent stwierdził, że zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i budynków obiekt znajdujący się na nieruchomości oznaczony jest jako budynek mieszkalny. Działania użytkownika wieczystego doprowadziły jednak do zmiany funkcji budynku, co znalazło odzwierciedlenie w podatku od nieruchomości oraz stawce procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Zażalenie na postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy złożyła wnioskodawczyni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 2040, dalej jako "ustawa przekształceniowa") z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych (art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej). Kolegium podniosło, że ustawa przekształceniowa nie zawiera definicji poszczególnych kategorii budynków i obiektów budowlanych, o których mowa w art. 1 ust. 2. Dlatego, aby ustalić znaczenie tych pojęć, należy sięgnąć do przepisów ustaw odrębnych. W przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy odnieść się do art. 3 pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne (Dz. U. z 2021, poz. 2351, z późn. zm.), zgodnie z którym budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Organ odwoławczy wskazał, że z zaświadczenia Urzędu Dzielnicy - Gminy [...] z 28 grudnia 1993 r., znak: [...] wynika, że budynek przy ul. [...] w W. użytkowany jest na podstawie zgłoszenia użytkowania z [...] grudnia 1993 r., jako budynek mieszkalny. W piśmie Urzędu m.st. Warszawy Wydziału Nieruchomości dla Dzielnicy [...] z 24 stycznia 2020 r., znak: UD-IV-WN1-D.6843.14586.2019.DWA poinformowano, że 1 stycznia 2019 r. budynek usytuowany w W. przy ul. [...] , dz. nr [...] był użytkowany w całości lub w części w sposób niemieszkalny (siedziba [...] Sp. z o.o.). Z kolei w piśmie Urzędu m.st. Warszawy Centrum Obsługi Podatnika z 14 marca 2022 r., znak: UD-IV-WNI-G.6826.8902.2021.KMI poinformowano, że w systemie podatkowym INFOSYSTEM "Groszek" Dzielnicy [...] za 2019 r. na 1 stycznia 2019 r. w stosunku do budynku usytuowanego w W. przy ul. [...] , dz. nr [...] widnieją następująca powierzchnie: budynki pod działalność medyczną - 134 m2, budynki mieszkalne - 104 m2. Natomiast po złożonej korekcie informacji nieruchomość od 1 lipca 2017 r. jest wyłącznie powierzchnią mieszkalną. Ponadto 1 stycznia 2019 r. obowiązywała stawka 3%, która w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest zarezerwowana dla "pozostałych nieruchomości gruntowych". Użytkownik wieczysty złożył 2 września 2019 r. wniosek o zmianę stawki z 3% na 1% (stawka między innymi dla "nieruchomości gruntowych oddanych na cele mieszkaniowe"). Związane to było, zgodnie z treścią wniosku, z zakończeniem obowiązywania umowy wynajmu budynku przy ul. [...] . Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że 1 stycznia 2019 r. nieruchomość stanowiła siedzibę spółki [...] Sp. z o.o (KRS Nr [...] ), a stan ten utrzymywał się do 2 sierpnia 2019 r., kiedy to w wyżej wymienionym rejestrze dokonano zmiany siedziby spółki. Pod adresem ul. [...] od 6 września 2015 r. do 18 września 2019 r. zarejestrowana była działalność gospodarcza pod nazwą "[...] " (numer NIP [...] ), jak również wskazany adres był adresem siedziby przedsiębiorcy i miejsca wykonywania działalności. W ocenie Kolegium z powyższego wynika, że 1 stycznia 2019 r. ponad 50% budynku wykorzystywane było jako lokal użytkowy, co oznacza, że nie można uznać go za budynek mieszkalny jednorodzinny. Skoro z art. 1 ust. 1 ustawy wynika, że przekształcenie nastąpiło z mocy prawa 1 stycznia 2019 r., to na ten dzień należy badać, czy wystąpiły przesłanki umożliwiające przekształcenie. Kolegium wskazując na orzecznictwo podniosło, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powiązane zostało z charakterem obiektów usytuowanych na gruncie. Zaświadczenie o przekształceniu powinno zostać wydane jeżeli brak jest wątpliwości czy to prawnych czy faktycznych co do tego, że jest to grunt zabudowany na cele mieszkaniowe w rozumieniu przywoływanej ustawy, a więc zabudowany obiektami o przeznaczeniu mieszkaniowym wskazanymi w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu. Dla ustalenia czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, co do zasady punktem wyjścia powinny być zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jednakże należy dopuścić odstępstwo od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji, jeżeli informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 793/21). Organ podkreślił, że celem projektodawców było, aby ustawa dotyczyła gruntów zabudowanych wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne. Przekształcenie będzie następowało również w przypadku, gdy budynki te będą wykorzystywane, zgodnie z przeznaczeniem, w części na cele inne niż mieszkalne. Decydujące znaczenie będzie miała przeważająca funkcja mieszkalna budynku. Ustawa przekształceniowa nie zawiera odwołania do ewidencji gruntów i budynków, jako do wyłącznego źródła, które pozwala na odpowiednie zakwalifikowanie danego obiektu znajdującego się na gruncie objętym przekształceniem. Określa się natomiast, że ewidencja gruntów, jak też księgi wieczyste służą organowi do oznaczenie nieruchomości gruntowej i lokalowej, które to dane powinno zawierać zaświadczenie, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy przekształceniowej (wyrok NSA z 9 września 2020 r., sygn. akt I OSK 181 /20). Kolegium wskazało, że organ wydający zaświadczenie w trybie art. 217 kpa i art. 218 kpa nie może dokonywać ocen prawnych, bowiem taka ocena w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, toczącym się na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 kpa jest niedopuszczalna. Organ nie może dokonywać nowych ustaleń determinujących zakres uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o wydanie zaświadczenia. Nie powinien także rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej. Przepis art. 218 § 1 kpa dopuszcza możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Kolegium podniosło, że z będących w dyspozycji organu danych wynika, że na 1 stycznia 2019 r. budynek mieszkalny był faktycznie w ponad 50 % wykorzystywany na cele niemieszkalne, pomimo, iż nie dokonano zmiany sposobu jego użytkowania zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe uległo przekształceniu w prawo własności tych gruntów, tj. przekształcenie nastąpiło z mocy samego prawa obejmując grunty zabudowane na cele mieszkaniowe, zaś zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny, bowiem potwierdza przekształcenie prawa i jest konieczne do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności w miejsce dotychczasowego użytkownika wieczystego. Kolegium uznało zarzuty zażalenia za niezasadne. Zdaniem tego organu Prezydent rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Kolegium stwierdziło, że zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony nie znajduje zastosowania w postępowaniach administracyjnych, w których przedmiotem jest przyznanie uprawnienia. Kolegium nie podzieliło również zarzutu naruszenia art. 6 w zw. z art. 8 § 1 kpa, poprzez wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia opierając się na wytycznych Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 2 grudnia 2020 r. uzyskanych przez Dzielnicę [...] m.st. Warszawy oraz dowolnie interpretowanych intencjach ustawodawcy zawartych w uzasadnieniu ustawy przekształceniowej. Organ stosując prawo dokonuje jego wykładni systemowej i funkcjonalnej, w ramach, których opiera się m.in. na uzasadnieniu projektu ustawy. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 sierpnia 2022 r. złożyła K. B. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ II instancji całego materiału dowodowego w sprawie, ograniczenie się do powtórzenia argumentacji organu I instancji i oparcie się wyłącznie na dowodach i okolicznościach przemawiających na niekorzyść skarżącej, w szczególności pomijając dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych, które bezspornie wskazują na zabudowę nieruchomości na cele mieszkaniowe, a którymi organy administracji w niniejszej sprawie powinny być związane; b) art. 81a § 1 kpa, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do tego, czy nieruchomość 1 stycznia 2019 r. była zabudowana na cele mieszkalne na niekorzyść skarżącej, pomimo istnienia szeregu dowodów (w tym urzędowych) potwierdzających, że została ona objęta zakresem przedmiotowym ustawy przekształceniowej; c) art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa, poprzez brak zapewnienia skarżącej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia; d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem powołanych zarówno w zażaleniu skarżącej jak i w niniejszej skardze przepisów prawa i tym samym, powinno zostać uchylone; e) art. 217 § 1 kpa oraz art. 218 kpa, poprzez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia, podczas gdy spełnione zostały warunki ustawowe do jego wydania a jednocześnie brak jest przesłanek negatywnych uzasadniających odmowę. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy przekształceniowej poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą wadliwym uznaniem, że nieruchomość nie podlega skutkom przekształcenia regulowanym ustawą, pomimo że została zabudowana na cele mieszkaniowe, ponieważ okoliczności faktyczne świadczą o niemieszkalnym sposobie użytkowania budynku posadowionego na w/w nieruchomości, podczas gdy dla przekształcenia w rozumieniu przepisów ustawy relewantny jest jedynie rodzaj wzniesionego na nieruchomości budynku, czyli jego prawna kwalifikacja zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a nie sposób jego faktycznego stałego wykorzystywania, co w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji; b) art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy przekształceniowej, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wydania żądanego zaświadczenia, chociaż w świetle danych ewidencyjnych dostępnych organom administracji brak było podstaw do kwestionowania spełnienia przez przedmiotową nieruchomość pozytywnych przesłanek przekształcenia, a z akt nie wynika by w stosunku do niej zachodziły okoliczności opisane w art. 3, wyłączające ją spod działania ustawy przekształceniowej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, przy jednoczesnym zobowiązaniu tego organu do uwzględnienia danych rejestrowych wskazujących na mieszkalny charakter budynku przy ul. [...] w W., posadowionego na działce nr [...] z obrębu [...] . Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną postanowień organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Organ przytoczył treść art. 1 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, wobec czego nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zd. 1 ustawy). Tryb wydawania zaświadczeń określony jest natomiast w art. 217-220 kpa. Zgodnie z art. 218 § 1 kpa zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Odnosząc się do stanowiska organów, z którego wynika, że w sytuacji, gdy budynek nie jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe ponieważ, w opinii organów, służy do prowadzenia działalności gospodarczej, a wobec tego brak jest podstaw do przekształcenia z art. 1 ustawy, to zdaniem Sądu uznać należy powyższy pogląd za wadliwy. Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy, każdorazowo przy rozstrzyganiu o przekształceniu niezbędne jest ustalenie czy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi czy wielorodzinnymi. Zdaniem Sądu warunkiem ustawowym dla oceny czy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe jest natomiast ustalenie funkcji znajdujących się na niej budynków. Ustawodawca zdecydował, że wydanie zaświadczenie ma zasadniczo bazować na danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 3 i 6 ustawy), które to dane są podstawą gospodarki gruntami - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm). Wobec tego punktem wyjścia dla ustalenia, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi są dane ujęte w ewidencji gruntów i budynków, a nie jak przyjęły organy obu instancji, ustalenia własne organu, wymiar podatków, czy też dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym. Rejestr ten nie służy - w przeciwieństwie do ewidencji gruntów i budynków - określaniu funkcji budynku. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter dokumentu urzędowego i szczególną moc dowodową w rozumieniu art. 76 kpa (wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Po 435/08). Natomiast zgodnie z poglądami doktryny, przytoczony wyżej przepis wprowadza związanie zapisami ewidencji gruntów i budynków również dla potrzeb stosowania ustawy przekształceniowej (por. Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, Komentarz, W. K.2019). Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji nie dokonały prawidłowej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przede wszystkim informacji z rejestru gruntów i kartoteki budynków oraz księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Podkreślić należy, że z ewidencji gruntów, kartoteki budynku i księgi wieczystej wynika, że znajdujący się na działce nr [...] przy ul. [...] budynek jest mieszkalny, a teren na którym jest on położony jest terenem mieszkalnym. Skoro ewidencja, jak też treść księgi wieczystej wskazują na zabudowę przedmiotowej działki budynkiem mieszkalnym, to brak jest podstaw do kwestionowania tego rodzaju zabudowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. W tego rodzaju postępowaniach organ nie może badać kwestii faktycznego wykorzystywania budynku, czy też ewentualnej samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania, gdyż tego rodzaju ustalenia wykraczają poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia. W tym postępowaniu organ nie rozstrzyga się także żadnych sporów. Z przyczyn wyżej omówionych nie można podzielić stanowiska organów, że w budynku nastąpiła zmiana sposobu użytkowania z mieszkalnej na niemieszkalną bazując na zmianie wysokości stawki opłat z tytułu użytkowania wieczystego i kwoty płaconego podatku. Jak wynika z pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Dzielnicy [...] z 17 listopada 2015 r. w aktach archiwalnych i rejestrach nie odnaleziono dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku. Natomiast organem właściwym do określenia kategorii budynków jest organ administracji budowlanej, a nie organ rozpoznający wniosek o wydanie zaświadczenia. W toku postępowania organ I instancji zawiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. o możliwości samowolnej zmiany przeznaczenia budynku, jednakże z akt sprawy nie wynika, aby organ budowlany podjął działania w tej sprawie. Zważyć należy, że przedmiotowa nieruchomość nie utraciła charakteru mieszkaniowego w związku z zarejestrowaniem w niej siedziby [...] Sp. z oo. Jak wyżej zaznaczono organ administracji wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów oraz danych wynikających z ksiąg wieczystych. Organ nie prowadzi przy tym postępowania wyjaśniającego w celu doprecyzowania (skorygowania) danych w nich zawartych. Odnosząc się do powołanych w postanowieniu Kolegium wyroków NSA wskazać należy, że stan faktyczny ustalony w tamtych sprawach nie jest adekwatny do niniejszej sprawy. Otóż w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 793/21 NSA oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienia organów obydwu instancji o odmowie wydania zaświadczenia w sprawie, w której na nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny i trzy garaże. Natomiast w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 9 września 2020 r., sygn. akt I OSK 181 /20 w kartotece budynków i księdze wieczystej ujawniony był mieszkalno- usługowy charakter budynku posadowionego na działce. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 217 § 1 kpa, art. 218 kpa, art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy przekształceniowej. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa oraz art. 135 ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. [pic]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI