I SA/Wa 2486/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedroga ekspresowaKodeks postępowania administracyjnegowznowienie postępowaniaoperat szacunkowyrzeczoznawca majątkowydecyzja ostatecznasąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. P. na decyzję Ministra Rozwoju o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Skarżąca E. P. domagała się wznowienia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, powołując się na nową opinię rzeczoznawcy majątkowego kwestionującą pierwotny operat szacunkowy. Minister Rozwoju umorzył postępowanie, uznając, że opinia ta nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra, że wznowienie postępowania wymaga ścisłej wykładni, a ocena istniejącego dowodu nie jest nową okolicznością.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję Ministra Rozwoju, która uchyliła decyzję Wojewody P. o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i umorzyła postępowanie. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Jako podstawę wskazała opinię Komisji Orzekającej P. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, która stwierdziła wadliwość pierwotnego operatu szacunkowego. Minister Rozwoju umorzył postępowanie, uznając, że opinia ta nie jest nową okolicznością ani nowym dowodem, lecz jedynie oceną istniejącego dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną wymagającą ścisłej wykładni przepisów. Stwierdził, że odmienna ocena znanych organowi dowodów lub okoliczności nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie Sądu, skarżąca próbowała obejść prawo poprzez nadużycie terminu "przesłanka wznowienia postępowania", żądając faktycznie ponownego przeprowadzenia całego postępowania merytorycznego. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wysokości odszkodowania dotyczą meritum sprawy o odszkodowanie, a nie kwestii procesowej, która była przedmiotem postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia rzeczoznawcy majątkowego, będąca oceną istniejącego dowodu (operatu szacunkowego), nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli istniała po wydaniu decyzji ostatecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną wymagającą ścisłej wykładni. Opinia rzeczoznawcy jest oceną dowodu, a nie nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem. Odmienna ocena znanych organowi dowodów nie jest podstawą do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Opinia rzeczoznawcy będąca oceną istniejącego dowodu nie jest nową okolicznością ani nowym dowodem.

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W postępowaniu wznowieniowym organ powinien zbadać, czy zaistniała wskazana przesłanka wznowienia. Brak przesłanki skutkuje odmową wznowienia lub umorzeniem postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

specustawa art. 18 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa art. 18 § 1e

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Konstytucja RP art. 21 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ugn art. 153 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ugn art. 155

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ugn art. 135 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 26

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 55

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 56

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia rzeczoznawcy majątkowego, będąca oceną istniejącego dowodu, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odmienna ocena znanych organowi dowodów lub okoliczności nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Brak przesłanek do wznowienia postępowania czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej wykładni i niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca domagała się wznowienia z powodu nowego dowodu, a nie nowych okoliczności. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niewyjaśnienie przyczyn uznania bezprzedmiotowości postępowania. Zarzuty dotyczące dowolnej i niewszechstronnej oceny dowodów (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) w zakresie interpretacji wniosku o wznowienie, pominięcia wpływu opinii Stowarzyszenia i nowego operatu szacunkowego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (Konstytucja RP, specustawa, ugn, rozporządzenia) poprzez umorzenie postępowania mimo braku ustalenia słusznego odszkodowania i pominięcie wpływu nowych okoliczności na przepisy prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych Przepisy regulujące ten tryb weryfikacji decyzji wymagają stosowania wykładni ścieśniającej. Próby przeprowadzenia ponownej oceny materiału dowodowego, nie stanowią żadnej nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu Nowej okoliczności nie stanowi odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności (lub dowodów). narracja narzucona w skardze prowadzi do obejścia prawa poprzez nadużycie terminu "przesłanka wznowienia postępowania"

Skład orzekający

Dorota Apostolidis

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

sprawozdawca

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności rozróżnienie między nową okolicznością faktyczną/nowym dowodem a odmienną oceną istniejącego dowodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście wyceny nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania administracyjnego w celu ponownej oceny odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów od nieruchomości.

Czy nowa opinia rzeczoznawcy może otworzyć drzwi do wznowienia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 2486/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OZ 81/22 - Postanowienie NSA z 2022-03-25
I OSK 81/22 - Wyrok NSA z 2023-03-23
I SA/Wa 224/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-07-27
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1 pkt 5 ust. 138 par. 1 pkt 2, art. 105  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Nieruchomość położona w gminie B., obrębie [...] , oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody P. z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...] od km 5+093,00 do km 11+402,31 odcinek od węzła [...] bez węzła do węzła [...] z węzłem wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi".
Pierwotnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] Wojewoda P. ustalił odszkodowanie za tę nieruchomość w wysokości [...] zł + [...] zł na rzecz E. P. (dalej jako skarżąca). Następnie decyzją Wojewody z [...] marca 2016 r. decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. została uchylona, a odszkodowanie określono na [...] zł + [...]zł.
W dalszej kolejności na wniosek skarżącej postępowanie odszkodowawcze zostało po raz kolejny wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako kpa). Przesłankę wznowienia postępowania stanowiła opinia Komisji Orzekającej P. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w R. z dnia [...] lipca 2016 r. Wskazano w niej, że będący podstawą ostatecznej decyzji wojewody z [...] marca 2016 r. operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K. G. jest wadliwy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...]Wojewoda P. odmówił uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] jednak na skutek odwołania skarżącej Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...]uchylił ww. decyzję z [...] stycznia 2017r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] Wojewoda P. :
- w pkt 1) uchylił decyzję Wojewody P. z [...] marca 2016 r. znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w gminie B., i przyznaniu go na rzecz dotychczasowej właścicielki nieruchomości (i wierzyciela hipotecznego) w kwocie [...] zł + [...] zł;
- w pkt 2) ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za prawo własności ww nieruchomości;
- w pkt 3) powiększył odszkodowanie określone w pkt 2 o 5% tj. o [...] zł z tytułu wydania nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy (...).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z-ca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w R. , działający w imieniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ I instancji wadliwie, a co najmniej przedwcześnie uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniała podstawa do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje odpowiedzi na pytanie, w czym należy upatrywać nowych okoliczności lub dowodów istniejących lecz nieznanych organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołujący się wskazał, że negatywna opinia jednej z wielu organizacji rzeczoznawców majątkowych, sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu, w którym organy obowiązane były ocenić operat szacunkowy, będący następnie przedmiotem oceny z art. 157 ust.1 ugn, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W odwołaniu wskazano ponadto, iż decyzja Wojewody P. z dnia [...] marca 2016 r. nie została zaskarżona w trybie odwoławczym, strona nie wystąpiła także do Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych o weryfikację zakwestionowanego operatu w toku toczącego się postępowania, przed jego zakończeniem ostateczną decyzją.
Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją Minister Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uchylił ww. decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2020 r. i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa zachodzi wówczas gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przedmiotowa podstawa dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznanych organowi, który ją wydał. W nawiązaniu do tego podniósł, że opinia P. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w R. nie jest nową okolicznością w sprawie ani nowym dowodem istniejącym w dacie wydawania weryfikowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji lecz powstałą po wydaniu decyzji oceną dowodu już istniejącego, czyli operatu szacunkowego K. G.. Minister podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej. Zaznaczył, że możliwość takiej weryfikacji istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w kpa i po spełnieniu określonych w niej warunków. Ponadto zarzucił, że skarżąca w postępowaniu wznowieniowym, domaga się dalszej weryfikacji stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2016 r.
W skardze na ww decyzję ministra E. P. zarzuciła mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia:
a) art. 145 § 1 pkt. 5 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie przy przyjęciu, że w sprawie nie istniały nowe okoliczności, istniejące w chwili wydawania decyzji, a nieznane organowi przy czym ustalenie to odbyło się na podstawie błędnej oceny wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie której ustalono, że skarżąca domagała się wznowienia postępowania z uwagi na istnienie nowego dowodu - opinii operatu szacunkowego dokonanej przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców - podczas, gdy skarżąca powoływała się na nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji, które nie były znane organowi, a miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, które zostały potwierdzone przez opinię Stowarzyszenia Rzeczoznawców oraz nowy operat szacunkowy, które to dowody potwierdziły wystąpienie przesłanki wznowieniowej,
b) art. 105 § 1 kpa w z w. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niezastosowanie i niewyjaśnienie przyczyn uznania, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe,
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów albowiem:
- organ błędnie zinterpretował wniosek o wznowienie postępowania i okoliczności w nim wskazane jako występujące przesłanki wznowieniowe (...) podczas gdy skarżąca wskazywała na istnienie nowych okoliczności, istniejących w chwili wydania decyzji, które nie były znane organowi takie jak nieprawidłowo określony przedmiot wyceny, nieprawidłowo opisany stan nieruchomości, w tym stan prawny, błędne założenia co do obszaru analizowanego rynku oraz cech cenotwórczych na rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi, błędnego opisu nieruchomości wycenianej w aspekcie cech rynkowych nieruchomości drogowych, przyjęcie do porównań nieruchomości niepodobnych do szacowanej, a w konsekwencji nową okoliczność w postaci ceny, która była ustalona niezgodnie z wartością rynkową - zaś organ przyjął nieprawidłowo, że wskazaną przesłanką wznowienia był fakt występowania nowego dowodu w postaci opinii Stowarzyszenia Rzeczoznawców, co jest twierdzeniem nieprawdziwym i sprzecznym z treścią wniosku, gdzie powoływano się na nowe okoliczności, a nie nowe dowody, zaś opinia Stowarzyszenia stanowiła dowód potwierdzający istnienie nowych okoliczności, które nie były znane organowi,
- organ całkowicie pominął wpływ wniosków opinii Stowarzyszenia na wynik postępowania oraz rodzaj i wagę uchybień przez nie wskazanych gdyż rzutują one na treść pierwotnej decyzji, skoro wartość nieruchomości ustala się m.in. na podstawie stanu prawnego, a w tym przypadku stan ten był ustalony błędnie, a ponieważ ustalenie wartości odbywa się przy porównaniu nieruchomości podobnych, co w tym przypadku nie miało miejsca, wycena odbywa się w oparciu o prawidłową analizę rynku, co także w tym przypadku nie miało miejsca, a błędy te skutkowały przyjęciem nierynkowej wartości nieruchomości, co powinno być zweryfikowane w ramach wznowienia postępowania,
- organ całkowicie pominął w decyzji treść nowego operatu szacunkowego autorstwa rzeczoznawcy T. S., który ustalił wartość nieruchomości na kwotę [...] zł, gdzie wcześniej ustalono kwotę [...] zł czyli o [...] zł więcej, co stanowi prawie dwa razy więcej niż pierwotnie oszacowano, a różnica ta dowodzi słuszności wniosku o wznowienie w zakresie występowania nowych okoliczności (faktów) nieznanych organowi w postaci rzeczywistej wartości rynkowej, istniejących w chwili decyzji, a mających istotne znaczenie dla sprawy, zaś wskazana różnica nie mieści się w dopuszczalnych granicach błędu oszacowania,
- organ popadł w sprzeczność albowiem uchylając decyzję organu I instancji, która odmówiono uchylenia decyzji pierwotnej, nakazał weryfikację treści zawartych w operacie pod katem poczynionych ustaleń faktycznych, a gdy organ I instancji to wykonał i ustalił nową wartość nieruchomości, wyższą o blisko 50% od pierwotnie ustalonej, wówczas organ, z nieznanych względów uznał, że okoliczność ta nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania.
2. naruszenie prawa materialnego:
a) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) poprzez umorzenie postępowania pomimo wiedzy odnośnie braku ustalenia słusznego odszkodowania, gdzie wykazane nowe okoliczności, istniejące w chwili wydania decyzji i nieznane organowi, miały bezpośredni wpływ na przepisy prawa materialnego, w tym przede wszystkim na przepis mówiący o tym, że jeżeli Państwo pozbawia kogoś własności, to powinno ów fakt zrekompensować przyjmując przynajmniej wartość rynkową wywłaszczonej nieruchomości, a w tym przypadku ustalona wartość jest o wiele wyższa od ustalonej kwoty odszkodowania,
b) art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.2013.687 j.t.), zwanej dalej specustawą, oraz art. 4 pkt 16 i 17, art. 153 ust. 1 i art. 155 ugn w zw. z art. 12 ust. 5 specustawy poprzez pominięcie, że wskazane we wniosku nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji i nieznane organowi, miały bezpośredni wpływ na w/w przepisy prawa materialnego skoro wbrew ich treści organ wydał decyzję pierwotną, w której doszło do uchybienia w zakresie ustalenia rzeczywistej wartości wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na:
- nieprawidłowo określony przedmiot wyceny,
- nieprawidłowo opisany stan nieruchomości, w tym stan prawny,
- błędne założenia co do obszaru analizowanego rynku oraz cech cenotwórczych na rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi,
- błędny opis nieruchomości wycenianej w aspekcie cech rynkowych nieruchomości drogowych,
- przyjęcie do porównań nieruchomości niepodobnych do szacowanej,
c) art. 18 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. le specustawy w zw. z art. 135 ust. 2 ugn poprzez pominięcie, że wskazane we wniosku nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji i nieznane organowi, miały bezpośredni wpływ na w/w przepisy prawa materialnego skoro wbrew ich treści organ wydał decyzję pierwotną z pominięciem prawidłowego stanu nieruchomości,
d) § 26 § 55 i § 56 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez pominięcie, że wskazane we wniosku nowe okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji i nieznane organowi, miały bezpośredni wpływ na w/w przepisy prawa materialnego skoro wykazano, że doszło do wydania decyzji pierwotnej w oparciu o operat sporządzony z naruszeniem zasad określonych w w/w przepisach.
Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie:
Nie budzi wątpliwości, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa. Przepisy regulujące ten tryb weryfikacji decyzji wymagają stosowania wykładni ścieśniającej. Celem postępowania wznowieniowego jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 kpa we wznowionym postępowaniu organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania przesłanka wznowienia. Na wstępnym etapie postępowania brak przywołania przesłanki wznowieniowej skutkuje odmową wznowienia postępowania, a ustalenie braku występowania przesłanki z art. 145 kpa we wznowionym postępowaniu rozpoznawczym skutkuje jego umorzeniem.
W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się weryfikacji ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] z uwagi na wydanie dnia [...] lipca 2016 r. opinii Komisji Orzekającej P. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w R. stwierdzającej, że operat szacunkowy został wykonany niezgodnie z przepisami prawa i obarczony jest istotnymi uchybieniami, mającymi wpływ na poziom określonej wartości nieruchomości. Minister porównał daty opinii tj. 27 lipca 2016 r. i decyzji wojewody tj. [...] marca 2016 r. i wskazując na nadzwyczajny charakter postępowania wznowieniowego, uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Podkreślił, że opinia (inny dowód w sprawie) nie istniała w dniu wydania decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2016 r. i nie może być też uznana za nową okoliczność.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie można dokonać weryfikacji decyzji ostatecznej jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki:
1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe,
2) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją,
3) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej,
4) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję.
W ocenie Sądu zasadnie organ podał zatem, że próby przeprowadzenia ponownej oceny materiału dowodowego, nie stanowią żadnej nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Nowej okoliczności nie stanowi odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności (lub dowodów). Wnioski wypływające z ocen organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych nie są okolicznościami faktycznymi (zdarzeniami obiektywnymi, zaistniałymi w sensie fizycznym), lecz są wynikiem dokonanego przez Zespół Oceniający (ekspertów z zakresu szacowania i wyceny nieruchomości) złożonego procesu myślowego sprowadzającego się do weryfikacji (oceny) operatów szacunkowych m.in. w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, standardy zawodowe uzgodnione z właściwym ministrem oraz pod kątem przydatności operatów dla celu dla jakiego zostały sporządzone. Są więc wynikiem oceny dowodów stanowiących podstawę ustalenia odszkodowania. Czym innym jest, jak zasadnie podkreślił organ, wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, a czym innym jest wiedza o faktach. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, to nie to samo, co odmienna ocena stanu faktycznego sprawy. Błędna ocena dowodów lub okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tym dowodzie lub o danej okoliczności. Dlatego też odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie może stanowić uzasadnienia dla wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (por. wyroki WSA z 26 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 507/19, LEX nr 3013660, z 8 maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 354/19).
W tym kontekście zasadnie organ wskazał, że skarżąca miała możliwość podnoszenia merytorycznych zarzutów w stosunku do operatu szacunkowego w toku postępowania zwykłego, mogła też zlecić przeprowadzenie wyceny innemu rzeczoznawcy majątkowemu, a także skorzystać z przysługującego jej prawa odwołania i skargi do sądu administracyjnego. Skoro więc organ uznał, że opinia Komisji Orzekającej P. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w R. nie stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to bezprzedmiotowe było odnoszenie się do zarzutów odwołania nawiązujących do treści w niej zawartych. W konsekwencji i Sąd przyjął, że uznanie, iż opinia nie stanowi nowego dowodu w sprawie lecz jest oceną dowodu już istniejącego, powoduje bezprzedmiotowym odnoszenie się do jej treści. Innymi słowy przyjęcie, że ww. opinia nie może być uznana za przesłankę warunkującą wznowienie postępowania odszkodowawczego zwalnia Sąd od odnoszenia się do zawartych w niej treści, w szczególności, że zaniechał tego organ, a Sąd może badać jedynie prawidłowość orzekania przez organy administracji w indywidualnych sprawach, a nie orzekać w nich merytorycznie (por. wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 457/08, I OSK 1430/11, I OSK 2793/12, II FSK 1765/13, II FSK 3436/18).
W ocenie Sądu narracja narzucona w skardze prowadzi do obejścia prawa poprzez nadużycie terminu "przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa" i w istocie do żądania przeprowadzenia ponownie całego postępowania merytorycznego. Skarżąca nie powołuje się na nowe obiektywnie zaistniałe okoliczności co do stanu prawnego spornej nieruchomości lecz te wyartykułowane w przedstawionej ocenie operatu szacunkowego, a więc posługuje się jedynie opinią o istniejącym dowodzie. Manipulacyjny charakter zarzutów wskazujący na szereg nowych okoliczności wynikających z nowej opinii o operacie stanowiącym podstawę decyzji z [...] marca 2016r. prowadzi do konieczności ponownego odniesienia się do całokształtu meritum sprawy, co w jej okolicznościach jest niedopuszczalne. Porównywanie wyceny zawartej w dwóch operatach sporządzonych w 5-letnim odstępie czasowym również jest swego rodzaju nadużyciem, bo wymusza merytoryczne porównanie obu operatów w kontekście opinii stowarzyszenia, a to każdorazowo prowadziłoby do analizy całokształtu okoliczności sprawy a więc w istocie do wdrożenia "kolejnej instancji" w jednej i tej samej sprawie. Sporządzenie nowego operatu szacunkowego (przez T. S.) po kilku latach od poprzedniej wyceny, w ramach kolejny raz wznowionego postępowania - w sytuacji gdy organ uznał, że do wznowienia postępowania nie było podstaw ściśle określonych w art. 145 kpa, neguje założenie nadzwyczajności trybu określonego w art. 145 i n kpa. Gros zarzutów skargi, poza zarzutem co do naruszenia art. 145 § 1 pkt. 5 kpa i art. 105 § 1 kpa – pozostaje bez związku z sednem niniejszej sprawy i stanowi polemikę merytoryczną z ustaleniami decyzji wojewody z [...] marca 2016r., podczas gdy jest to decyzja ostateczna, co do której nie stwierdzono podstaw do zainicjowania jej weryfikacji w trybie nadzoru. Wobec tego i zarzuty co do wysokości i słuszności odszkodowania, pozostają całkowicie chybione, bo dotyczą meritum sprawy o odszkodowanie. Tymczasem meritum tej sprawy zasadza się na kwestii stricte procesowej, a mianowicie na tym - czy we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wojewody z 2016 r. została przywołana przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, która mogłaby stanowić o możliwości weryfikacji (pod jej kątem) decyzji ostatecznej z marca 2016 r. Skoro organ uznał, że nowa opinia dotycząca prawidłowości operatu szacunkowego K. G. nie jest ani nową okolicznością w sprawie ani nowym dowodem, to zasadnie uznał, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Błędnie wznowione postępowanie podlegało finalnie umorzeniu jako bezprzedmiotowe, po uprzednim uchyleniu (w oparciu o art. 138 §1 pkt. 2 kpa) merytorycznej decyzji wydanej przez organ I instancji tj. decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2020 r. Niewykazanie zaistnienia przesłanki z art. 145 kpa stanowi o bezzasadności uruchomiania trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji administracyjnej, a więc o bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.
Skoro zatem organ nie naruszył ani art. 145 § 1 pkt. 5 kpa i art. 105 § 1 kpa, to skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę