II SA/Łd 1817/01

II SA/Łd 1817/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rosińska
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Dnia 29 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska p.o. Sędziego WSA Renata Kubot - Szustowska Protokolant : Arkadiusz Widawski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale – sprawy ze skargi Gminy D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...], Nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, organ decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku J. M. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej we wsi O. oznaczonej w rejestrach ewidencji gruntów jako działka 181/7 o powierzchni ogólnej 14,55 ha stanowiącej własność K. i J. M. na działki zgodnie z mapą projektu podziału zaewidencjonowaną w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w S. Filia Terenowa w Ł. za nr [...]. Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), z dniem w którym decyzja o podziale stała się ostateczna działki nr 795, 796 i 797 o pow. ogólnej 1,7397 ha przechodzą jako drogi na rzecz Gminy D. za odszkodowaniem wypłaconym przez Wójta Gimny w odrębnym postępowaniu.
W dniu 8 września 2000 r. Wójt Gminy D. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu wywodził, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa z powodu istotnej niezgodności zatwierdzonego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. oraz poprzez objęcie swoim zakresem gruntu rolnego, przeznaczonego na planie wyłącznie na cele rolne. A ponieważ tereny, której dotyczy decyzja o podziale przeznaczone są pod uprawy polowe, brak było podstawy prawnej do wydzielenia nowych dróg bez zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł.. Organ stwierdził nieprawidłowości w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji, jednakże od momentu orzeczenia upłynął czas, który uniemożliwia stwierdzenie nieważności tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie zasadności wydanej decyzji, Wójt Gminy D. stwierdził, iż trudno uznać stanowisko organu orzekającego za słuszne, gdyż rodzi ono powstanie po stronie gminy zobowiązania do zapłaty odszkodowania za wydzielone drogi. Tereny rolne, których dotyczyła decyzja z 1993 r. nie podlegały unormowaniom ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję, gdyż w jego ocenie rozstrzygnięcie to nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ podał, iż nie każde naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności. Ewentualne nieprawidłowości mogą dotyczyć wcześniejszej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny działki nr 181/7, jednakże jest to odrębna kwestia, która nie podlega ocenie w przedmiotowym postępowaniu.
W skardze na powyższą decyzję Wójt Gminy D. wskazał, że decyzja z dnia [...] honoruje podział niezgodny z ustaleniami miejscowego planu przestrzennego, a tym samym narusza normę określoną w art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości. W stanie faktycznym sprawy brak jest określenia w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy D. przebiegu wydzielonych dróg oraz oczywistym jest, iż działka nr ewid. 795 przeznaczona pod drogę leży na terenach rolnych, a więc nie mogła przejść na własność gminy z mocy prawa za odszkodowaniem.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z regulacją art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o wpisie i innych kosztach sądowych.
Stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych).
W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W ocenie składu orzekającego, organ prowadzący postępowanie nie naruszył unormowania prawa materialnego ani reguł procedury administracyjnej, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kontestowanego aktu.
W przedmiotowej sprawie, Wójt Gminy D. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...], gdyż decyzja została wydana z naruszeniem prawa z powodu istotnej niezgodności zatwierdzonego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego gminy oraz poprzez objęcie swoim zakresem gruntu przeznaczonego wyłącznie na cele rolne. A ponieważ tereny, której dotyczy decyzja o podziale przeznaczone są pod uprawy polowe, brak było podstawy prawnej do wydzielenia nowych dróg bez zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawca powołał się więc na naruszenie unormowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli uznał, iż decyzja z [...] została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie uwzględniło powyższych argumentów. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji badanym jest wyłącznie, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie. W tym stanie organ nie dopatrzył się w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. żadnej z okoliczności określonych w art. 156 § 1 kpa.
Skład orzekający rozpatrując powyższą sprawę zgodził się ze stanowiskiem reprezentowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł..
Zgodnie z unormowaniem art. 156 § 1 kpa, organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Oczywistym jest, że decyzja z [...]. została wydana na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Wynika z tego, iż wykluczona jest ta podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. W dacie wydawania decyzji ustawa ta obowiązywała i stanowiła cześć porządku prawnego.
Druga okoliczność, która mogłaby stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji mówi o tym, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Gmina D. wskazywała, iż taka sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie, gdyż zachodzi niezgodność z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem część gruntu nie podlegała unormowaniom ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. stanowił przepis art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 i 3 w/w ustawy, podział nieruchomości, na mocy decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, zatwierdzającej projekt podziału, może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (art. 10 ust. 5 w/w ustawy). Zawarte w art. 10 ust. 5 odesłanie do "zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości" oznacza odesłanie do regulacji odnoszących się do kwestii normowanych przez rozdział 6 tej ustawy.
Podział nieruchomości możliwy jest, gdy jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gruntu. Gmina D. przede wszystkim wskazuje, iż projekt podziału jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem Kierownik Urzędu Rejonowego w decyzji z [...] wyraźnie podał, iż "projektu jest zgodny z planem realizacyjnym zagospodarowania działki 181/7 zatwierdzonym decyzją z dnia [...], Nr [...]". Nawet gdyby przyjąć, iż rzeczywiście nie było zgodności między projektem a planem to taka okoliczność stanowiłaby wyłącznie błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, co nie stanowi podstawy określonej w art. 156 § 1 kpa. Bez znaczenia pozostaje więc ten argument, bowiem gmina D. miała możliwość kwestionowania tej decyzji w drodze odwołania, a więc w postępowaniu administracyjnym, prawidłowości zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, w tym i - pośrednio - jej skutku powstającego z mocy prawa.
Kolejny argument, który miałby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji z [...] dotyczy przeznaczenia terenu, na którym miała być wybudowana droga, również nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z poglądem reprezentowanym w orzecznictwie, w takiej sytuacji grunt traci charakter gruntu rolnego (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 1995 r., IV SA 2085/93, nie publikowany).
A ponieważ wszystkim wyższej określonym zasadom czyni zadość rozstrzygnięcie sprawy przez organ, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 132 i 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.