I SA/Wa 2467/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-07-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
najem lokaluuchwałazarząd dzielnicyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnenaruszenie prawazamieszkiwaniezaległości czynszowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą ponownego nawiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego, stwierdzając naruszenie prawa przez organ.

Skarżący L. i J. B. zaskarżyli uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo uregulowania zaległości czynszowych. Zarzucili organowi naruszenie prawa materialnego i błędy w ustaleniach faktycznych, w tym dotyczące ich faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii zamieszkiwania skarżących, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.

Skarga została wniesiona przez L. i J. małżonków B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo że skarżący uregulowali zaległości czynszowe. Skarżący zarzucili organowi naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie § 39 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy zawarcia umowy najmu. Podniesiono również błędy w ustaleniach faktycznych, takie jak pominięcie faktu braku zaległości czynszowych na określony dzień oraz błędne przyjęcie, że skarżący nie mieszkali w spornym lokalu. Sytuacja materialna skarżących, mimo trudności, nie była zdaniem organu podstawą do zawarcia umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że naruszenie interesu prawnego skarżącego musi być bezpośrednie i realne. W ocenie Sądu, organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący faktycznie zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu, co jest kluczowym warunkiem do ponownego zawarcia umowy najmu. Brak takiego ustalenia stanowił naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości, naruszając zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób jednoznaczny braku zamieszkiwania skarżących w lokalu, opierając się na niepotwierdzonych informacjach i sprzecznych zeznaniach świadków, co stanowiło naruszenie zasad k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o Samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p.l. art. 11 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Uchwała Rady m.st. Warszawy art. 39 § 1 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący faktycznie zamieszkiwali w lokalu mieszkalnym. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Uchwała została wydana z naruszeniem prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarżący nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Organ podniósł, że skarżący nie spełnili przesłanek do ponownego zawarcia umowy najmu. Organ twierdził, że przyczyna zaległości czynszowych nie powstała na skutek niezawinionych zdarzeń losowych.

Godne uwagi sformułowania

Zamieszkiwanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonym miejscu (korpus) oraz wola zamiar stałego pobytu (animus). Organ w żaden sposób nie sprawdził tej informacji... nie wyjaśniając w sposób niebudzący żadnych wątpliwości stanu faktycznego sprawy naruszył zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Dariusz Chaciński

przewodniczący

Elżbieta Lenart

członek

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach dotyczących najmu lokali, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych, stosowanie przepisów dotyczących ponownego zawarcia umowy najmu po uregulowaniu zaległości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu obywateli prawa do lokalu mieszkalnego i sposobu, w jaki organy powinny prowadzić postępowanie wyjaśniające. Pokazuje, jak istotne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego.

Czy organ może odmówić najmu lokalu, nie sprawdzając, czy lokatorzy faktycznie tam mieszkają?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2467/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Chaciński /przewodniczący/
Elżbieta Lenart
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Zarząd Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011 r. sprawy ze skargi L. B. i J. B. na uchwałę Zarządu [..] W. z dnia [..] października 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na ponowne nawiązanie umowy najmu lokalu mieszkalnego 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Zarządu [..] W. na rzecz skarżących L. B. i J. B. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
L. i J. małżonkowie B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wezwania z dnia [...] sierpnia 2010 r. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą powyższego Zarządu [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ponownego nawiązania umowy najmu lokalu nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...].
Na wezwanie Sądu o sprecyzowanie skargi w zakresie przedmiotowym tj. którą z powyższych uchwał skarżący zaskarżają, w piśmie z dnia 16 maja 2011 r. oświadczyli, iż skarga dotyczy jedynie uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].
Powyższej uchwale skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. § 39 ust. 1 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło zdaniem skarżących do nieuzasadnionej odmowy zawarcia z nimi umowy najmu wskazanego wyżej lokalu mieszkalnego, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez: pominięcie przez Zarząd Dzielnicy przy ponownym rozpoznaniu sprawy tego, iż na dzień [...] kwietnia 2010 r. nie ciążyły na spornym lokalu jakiekolwiek zaległości czynszowe, oraz błędne przyjęcie, że skarżący nie mieszkali w spornym lokalu. Zdaniem skarżących organ także błędnie przyjął, że ich sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu, ponieważ stać ich było na sfinansowanie wyjazdu do [...] ich syna. Tymczasem na powyższy cel wydali wszystkie posiadane środki finansowe, ponieważ wyjazd ich syna do [...] stanowił jedyną możliwość poratowania budżetu rodziny, która znalazła się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej między innymi z powodu sprawowania opieki nad ciężko chorymi rodzicami. Błędne jest też zdaniem skarżących uzasadnienie prawne zaskarżonej uchwały stwierdzające, że nie spełnili oni przesłanek § 39 ust. 1 pkt 1 Uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Rady m.st. Warszawy i wnieśli o stwierdzenie jej nieważności.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. L. B. złożyła w Wydziale Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu w W. przy ul. [...] zajmowanego bez tytułu prawnego (wieloletnia umowa najmu została rozwiązana z powodu zaległości czynszowych, które zostały uregulowane przed złożeniem powyższego wniosku). Wśród osób ubiegających się o najem oprócz wnioskodawczyni wskazano J. B. (męża) oraz L. B. i M. B. (synów).
Uchwałą z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] (zaskarżoną) Zarząd Dzielnicy [...] odmówił wyrażenia zgody na najem powyższego lokalu wnioskodawczyni uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z § 39 ust. 1 pkt 2 Uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 wobec niezamieszkiwania małż. B. i M. B. w powyższym lokalu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ podtrzymał swoje stanowisko dodatkowo podnosząc, że możliwość ponownego zawarcia umowy najmu istnieje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia dwóch warunków określonych w powyższym przepisie (tj. uregulowania zaległości i nieprzerwanego zamieszkiwania).
Pismem z dnia 5.08.2010 r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa uznając, że organ ponownie rozpatrując sprawę nie przeanalizował wnikliwie zarówno wniosku jak i akt sprawy. Podjęcie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy kroków mogłoby w sposób istotny zaważyć na rozstrzygnięciu sprawy na korzyść skarżących.
Zdaniem skarżących okazjonalne (czasowe) pobyty na działce rekreacyjnej nie mogą być przyczyną odmowy ponownego zawarcia umowy najmu lokalu będącego ich miejscem stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę dotyczącą uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] (złożoną przed doprecyzowaniem skargi przez skarżących) organ wniósł o jej odrzucenie, ponieważ w przedmiotowej sprawie uchwała nr [...] jest jedynie aktem formalnym, a jej zaskarżenie nie daje podstaw do uchylenia aktu merytorycznego jakim jest uchwała nr [...] o odmowie zawarcia ponownej umowy najmu, która nadal jest w obrocie prawnym, podnosząc między innymi, że skarżący nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, ponieważ sąsiedzi widują tam jedynie młode osoby, a podana przyczyna zaległości czynszowych (sponsorowanie wyjazdu syna do [...]) nie powstała zdaniem organu na skutek niezawinionych zdarzeń losowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o Samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) przyznaje każdemu czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminny w sprawie z zakresu administracji publicznej, prawo do zaskarżenia takiej uchwały do sądu administracyjnego po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący wezwali Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia ich praw zaskarżoną uchwałą i we wskazanym prawem terminie wnieśli skargę do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim, że naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienie musi naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Takie rozumienie legitymacji skarżącego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02-OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) i od dawna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 872/99 – Lex nr 48 223, postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r. sygn. akt II SA 1933/95 – ONSA 1996/4/170, wyrok NSA z 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 455/10 – nie publ.). Mając na uwadze takie rozumienie legitymacji skarżącego należy uznać, że skarżący w niniejszej sprawie legitymację taką posiadali, a wynika ona z naruszenia interesu prawnego skarżących polegającego na odmowie zawarcia z nimi umowy najmu lokalu, który zamieszkują, po uzupełnieniu przez nich zaległości czynszowych.
Realność naruszenia interesu prawnego wynika z tego, że zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy [...] odmówił skarżącym zawarcia z nimi ponownie umowy najmu, pomimo uregulowania należności czynszowych argumentując to brakiem rzeczywistego zamieszkiwania ich w przedmiotowym lokalu, a tym samym niespełnieniu przesłanek wynikających z § 39 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, możliwe jest ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal jeżeli osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu i ustała przyczyna z powodu której rozwiązana została umowa najmu.
Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie było ustalenie w sposób niebudzący żadnych wątpliwości (czego zdaniem Sądu organ nie uczynił) czy skarżący zamieszkiwali czy też nie zamieszkiwali w lokalu położonym w W. przy ul. [...].
Zamieszkiwanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonym miejscu (korpus) oraz wola zamiar stałego pobytu (animus). Obydwa te elementy muszą występować łącznie.
Z materiału dokumentacyjnego przedmiotowej sprawy zdaniem Sądu wcale nie wynika w sposób bezsporny, że skarżący nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Z notatki służbowej z dnia [...].09.2009 r. można wyczytać jedynie, że skarżący z synem wyprowadzili się i podobno mają dom. Organ w żaden sposób nie sprawdził tej informacji, natomiast zawarte w protokole przesłuchania świadków różnią się (jedni twierdzą, że skarżący nie zamieszkują inni natomiast widują ich ale nie wiedzą czy mieszkają na stałe) i zawierają takie informacje, których nie potwierdzają żadne inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Nie ulega wątpliwości, że skarżący J. B. jest właścicielem zabudowanej domkiem drewnianym działki rekreacyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 znajdującej się w miejscowości L. Potwierdza to zdaniem Sądu oświadczenie skarżących, że w związku z tym iż są emerytami spędzają tam cały wolny czas od wiosny do jesieni. Z powyższego nie można zdaniem Sądu bezspornie wywieźć, że skarżący nie zamieszkują w mieszkaniu przy ul. [...] m [...]. Natomiast z informacji z ewidencji gruntów i budynków Dzielnicy [...] wynika, że skarżący J. B. jest właścicielem działki rolnej nr [...] o powierzchni [...]m2 .
Z informacji powyższej nie wynika w żaden sposób, że jest to działka zabudowana i znajduje się na niej dom mieszkalny.
W ocenie Sądu organ przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy (poprzez nie ustalenie czy skarżący mają, czy też nie inne miejsce zamieszkania) nie wyjaśniając w sposób niebudzący żadnych wątpliwości stanu faktycznego sprawy naruszył zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona uchwała zapadła z naruszeniem prawa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasad procedury administracyjnej uwzględniając powyższą ocenę Sądu, oraz całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zbada, czy skarżący spełniają obecnie warunki do najmu lokalu zgodnie z zapisami ustawy z dnia 9 lipca 2009 r. Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 r..
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI