I SA/Wa 2459/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Województwa [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Zaskarżona decyzja Ministra utrzymała w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r., która ustalała odszkodowanie w wysokości [...] zł i zobowiązywała Zarząd Województwa [...] do jego wypłaty. Województwo wniosło skargę, zarzucając naruszenie art. 20 ust. 1 specustawy przeciwpowodziowej, wskazując, że podmiotem właściwym do wypłaty odszkodowania jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGWP), a nie Województwo. Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczową kwestią była zmiana stanu prawnego wprowadzona ustawą Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., która weszła w życie 1 stycznia 2018 r. Zgodnie z nowymi przepisami, PGWP przejęło zadania marszałków województw związane z gospodarką wodną i inwestycjami w tym zakresie, a także zaczęło reprezentować Skarb Państwa w stosunku do nieruchomości związanych z budowlami przeciwpowodziowymi. Sąd stwierdził, że organy administracji błędnie uznały Województwo za podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, podczas gdy po 1 stycznia 2018 r. obowiązek ten spoczywał na PGWP. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania Województwa do wypłaty odszkodowania, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy i prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie podmiotu właściwego do wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod inwestycje przeciwpowodziowe po zmianach w Prawie wodnym.
Dotyczy spraw związanych z inwestycjami przeciwpowodziowymi i przejęciem nieruchomości na cele publiczne, ze szczególnym uwzględnieniem momentu wejścia w życie nowelizacji Prawa wodnego w 2018 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję przeciwpowodziową po zmianie przepisów Prawa wodnego w 2018 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po wejściu w życie ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (1 stycznia 2018 r.), podmiotem właściwym do wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod inwestycje przeciwpowodziowe stało się Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, a nie samorząd województwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nowelizacja Prawa wodnego z 2018 roku spowodowała przejęcie przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zadań marszałków województw związanych z gospodarką wodną i inwestycjami przeciwpowodziowymi, w tym reprezentowanie Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości pod wałami. W związku z tym, obowiązek wypłaty odszkodowania przeniósł się z województwa na PGWP.
Czy Województwo, będąc inwestorem w rozumieniu specustawy przeciwpowodziowej, jest jednocześnie zobowiązane do wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo że Województwo było inwestorem, po zmianie przepisów Prawa wodnego, obowiązek wypłaty odszkodowania spoczywa na Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć Województwo działało jako inwestor, to po 1 stycznia 2018 r. nastąpiło przejęcie kompetencji i obowiązków przez PGWP, które stało się podmiotem reprezentującym Skarb Państwa w zakresie nieruchomości związanych z inwestycjami przeciwpowodziowymi.
Przepisy (21)
Główne
specustawa przeciwpowodziowa art. 20 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Określa prawo do odszkodowania za przejęcie nieruchomości i sposób jego ustalenia, wskazując na inwestora jako stronę do uzgodnień.
specustawa przeciwpowodziowa art. 20 § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Reguluje ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej, gdy nie dojdzie do porozumienia.
Prawo wodne art. 526
Ustawa Prawo wodne
Stanowi o przejęciu przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zadań marszałków województw związanych z gospodarką wodną i inwestycjami.
Prawo wodne art. 528 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo wodne
Określa, że PGWP reprezentuje Skarb Państwa i wykonuje uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości związanych z budowlami przeciwpowodziowymi.
Prawo wodne art. 534 § ust. 5
Ustawa Prawo wodne
Reguluje przystąpienie PGWP do toczących się postępowań sądowych i administracyjnych, w których stronami byli marszałkowie województw.
Dz.U. 2010 nr 143 poz 963 art. 20
Ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Pomocnicze
specustawa przeciwpowodziowa art. 20 § ust. 8
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Odsyła do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania.
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.
u.s.w. art. 14 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o samorządzie województwa
Przed nowelizacją nakładała na samorząd województwa obowiązek realizacji zadań rządowych w zakresie gospodarki wodnej i ochrony przeciwpowodziowej.
Prawo wodne art. 75 § ust. 1
Ustawa Prawo wodne
Określała kompetencje marszałka województwa w zakresie urządzeń melioracji wodnych podstawowych.
Prawo wodne art. 75 § ust. 2
Ustawa Prawo wodne
Wskazywała, że zadania z art. 75 ust. 1 były realizowane przez marszałka jako zadania z zakresu administracji rządowej.
specustawa przeciwpowodziowa art. 2 § pkt 2 lit. c
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Definiuje inwestora jako województwo w kontekście realizacji inwestycji przeciwpowodziowych.
specustawa przeciwpowodziowa art. 9 § pkt 5 lit. a
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Określa nieruchomości, których dotyczy przejęcie własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
specustawa przeciwpowodziowa art. 19 § ust. 4
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Określa moment przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
specustawa przeciwpowodziowa art. 21
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
Stanowi o ustaleniu wysokości odszkodowania według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji oraz wartości z dnia ustalenia odszkodowania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po zmianie przepisów Prawa wodnego z 2018 roku, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie stało się podmiotem właściwym do wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod inwestycje przeciwpowodziowe, a nie samorząd województwa. • Województwo, mimo że było inwestorem, nie powinno być zobowiązane do wypłaty odszkodowania po 1 stycznia 2018 r., ponieważ kompetencje w tym zakresie przeszły na PGWP.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że Województwo jest właściwe do wypłaty odszkodowania, oparta na przepisach sprzed nowelizacji Prawa wodnego lub błędnej interpretacji przepisów przejściowych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stoi na stanowisku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. • Po zmianie stanu prawnego, tj. po wejściu w życie Prawa wodnego, od dnia 1 stycznia 2018 r. samorząd województwa utracił jakąkolwiek kompetencję do wykonywania wskazanych powyżej zadań. • W aktualnej sytuacji prawnej brak jest zatem podstawy prawnej uzasadniającej zapłatę odszkodowania przez Województwo [...]. • To właśnie PGWP reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu odszkodowawczym oraz wykonuje uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości przejętej na cele budowy urządzenia wodnego.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Anna Falkiewicz-Kluj
członek
Elżbieta Lenart
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie podmiotu właściwego do wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod inwestycje przeciwpowodziowe po zmianach w Prawie wodnym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z inwestycjami przeciwpowodziowymi i przejęciem nieruchomości na cele publiczne, ze szczególnym uwzględnieniem momentu wejścia w życie nowelizacji Prawa wodnego w 2018 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za odszkodowania w kontekście inwestycji infrastrukturalnych i zmian legislacyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Kto płaci za wały przeciwpowodziowe? Sąd rozstrzyga spór o odszkodowanie między Województwem a Wodami Polskimi.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.