I SA/Wa 245/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjamienie państwowewznowienie postępowaniatermink.p.a.WSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorstwa na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania komunalizacyjnego z powodu uchybienia miesięcznego terminu do złożenia wniosku.

Przedsiębiorstwo [...] złożyło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiającą wznowienia postępowania komunalizacyjnego. Skarżący dowiedział się o decyzji komunalizacyjnej z 2005 r. w czerwcu 2005 r., jednak wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w sierpniu 2007 r. Sąd uznał, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi. Sąd podkreślił, że nawet pouczenie o możliwości wznowienia postępowania przez sąd w poprzednim wyroku nie usprawiedliwiało zwłoki.

Przedsiębiorstwo [...] złożyło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. Skarżące przedsiębiorstwo dowiedziało się o decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] maja 2005 r. w dniu 9 czerwca 2005 r. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wpłynął do organu dopiero w dniu 29 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym dokonała oceny prawnej faktów. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący został pouczony o możliwości wznowienia postępowania w wyroku WSA z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1854/05, jednakże nie złożył wniosku w wymaganym terminie. Sąd wskazał, że przepisy o wznowieniu postępowania nie podlegają wykładni rozszerzającej, a uchybienie terminu jest podstawą do odmowy wznowienia postępowania. Kwestia posiadania przez przedsiębiorstwo przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym została uznana za bezprzedmiotową z uwagi na uchybienie terminowi. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania złożony po upływie ustawowego terminu nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona została pouczona o możliwości wznowienia postępowania w późniejszym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 2 k.p.a.) biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji. Uchybienie temu terminowi, nawet przy braku winy strony, skutkuje odmową wznowienia postępowania. Pouczenie sądu o możliwości wznowienia postępowania nie zwalnia strony z obowiązku dochowania terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 148 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji może wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, gdy podanie nie spełnia ustawowych przesłanek lub nie zostało wniesione w terminie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1

Podstawa prawna stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji (w kontekście wadliwości decyzji odmawiającej wznowienia).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o decyzji. Pouczenie sądu o możliwości wznowienia postępowania nie zwalnia z obowiązku dochowania terminu. Kwestia posiadania przymiotu strony jest bezprzedmiotowa w przypadku uchybienia terminowi.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorstwo miało interes prawny w sprawie i powinno być uznane za stronę postępowania komunalizacyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania było uzasadnione wcześniejszymi działaniami prawnymi i pouczeniem sądu. Stan prawny nieruchomości w dniu komunalizacji nie uprawniał do jej nabycia z mocy prawa w całości.

Godne uwagi sformułowania

termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. niepotrzebne były rozważania przez organ, czy skarżący miał przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też nie - bowiem i tak nie przysługiwało mu prawo złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. przepisy o wznowieniu postępowania - regulujące nadzwyczajny tryb uchylania decyzji ostatecznych - nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Skład orzekający

Maria Tarnowska

przewodniczący

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, znaczenie pouczeń sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminowi w postępowaniu o wznowienie, gdzie strona dowiedziała się o decyzji, ale nie złożyła wniosku w terminie, mimo pouczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak nawet pouczenie sądu nie zwalnia z obowiązku pilnowania terminów.

Termin to klucz! Nawet pouczenie sądu nie pomoże, gdy przegapisz datę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 245/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I OSK 1513/09 - Wyrok NSA z 2010-09-16
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7,8,9 58  par. 1, 145  par. 1, 148, 149  par. 3 ;  art. 156  par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. Sp. z o. o. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r.
Zaskarżoną decyzje wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] przekazał część nieruchomości - stanowiącą obecnie działki ewidencyjne nr [...], nr [...] oraz nr [...] - nieodpłatnie w użytkowanie na rzecz [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. Nieruchomości te oznaczone były odpowiednio numerami [...],[...] i [...]. Działka ewidencyjna nr [...] na dzień wydania tego orzeczenia nie posiadała uregulowanego stanu prawnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000 r., sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy w K. stwierdził zasiedzenie tej nieruchomości przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1990 r. Działki ewidencyjne nr [...] i [...], uregulowane w KW [...], nie były przekazane w użytkowanie na rzecz [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. - w związku z czym należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności mienia państwowego należącego do Przedsiębiorstwa [...] w K.. W jego skład wchodził udział w wysokości [...] części do nieruchomości zabudowanej o powierzchni [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów m. K., obręb [...] ark. [...] numerami działek: [...] (dawny [...]), [...] (dawny [...]),[...] (dawny [...]), [...] (dawny [...]), uregulowanych w KW [...], oraz [...] (dawny [...]), stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz orzekł, że Gmina K. nie nabyła z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własności udziału w wysokości [...] części ww. nieruchomości zabudowanej, stanowiącego własność Skarbu Państwa i należącego do Państwowej Inspekcji Handlowej w K. - organu rządowej administracji specjalnej. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 7 czerwca 2005 r.
[...] Przedsiębiorstwo [...] w K., w piśmie z dnia [...]czerwca 2005 r. wystąpiło do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o uznanie go za stronę postępowania komunalizacyjnego zakończonego w I instancji wydaniem ww. decyzji, przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji oraz uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w I instancji.
W uzasadnieniu wniosku [...] stwierdziła, że wiadomość o wydaniu decyzji powzięła w dniu 9 czerwca 2005 r. Dodała, że z uwagi na fakt, iż część nieruchomości objętej ww. decyzją Wojewody [...] stanowi przedmiot użytkowania wieczystego nabytego z mocy prawa przez [...] Przedsiębiorstwo [...] - zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] - zatem posiada ona interes prawny w tej sprawie.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...]lipca 2005 r. nr [...] stwierdziła niedopuszczalność odwołania.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. sp. z o.o. na powyższe postanowienie - wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1854/05 uchylił to orzeczenie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Natomiast stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - o wznowienie postępowania. Nie przysługuje natomiast wniosek, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. - o przywrócenie terminu. Z tego przepisu może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. Sąd dodał, iż niepotrzebne były rozważania przez organ, czy skarżący miał przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też nie. Niezależnie bowiem od tego i tak nie przysługiwało mu prawo złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. -ponieważ nie został dla niego otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania.
W następstwie tego orzeczenia Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmówiła [...] Przedsiębiorstwu [...] w K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2000/07 oddalił skargę [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. sp. z o.o. - uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe pod względem merytorycznym oraz zgodne z przepisami prawa.
W dniu 29 sierpnia 2007 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa, skierowany do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu tego wniosku [...] wskazała, że z dniem 5 grudnia 1990 r. stała się z mocy prawa wieczystym użytkownikiem znacznej części gruntów objętych decyzją komunalizacyjną i właścicielem części budynku znajdującego się na tym gruncie. Przeprowadzona komunalizacja narusza zatem jej interes prawny, a okoliczności te nadają jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto z uwagi na fakt, iż z treści wniosku wynikało, że postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie zostało [...] doręczone, wniosek ten wraz z aktami sprawy został przesłany do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...]listopada 2007 r. nr [...] - przekazała ponownie wg właściwości Wojewodzie [...] wniosek o wznowienie postępowania komunalizacyjnego.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego - w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia organ wojewódzki stwierdził, że w niniejszym przypadku, w myśl art. 148 § 2 k.p.a., uprawnienie do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania obwarowane jest miesięcznym terminem, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji - gdy nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia w którym oceniła znaczenie dowodów, faktów, czy też przepisów prawa.
W niniejszej sprawie [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. o wydanej decyzji komunalizacyjnej z dnia [...]maja 2005 r. powzięło wiadomość w dniu 9 czerwca 2005 r. Wskazało na to w piśmie z dnia 10 czerwca 2005 r., zawierającym m. in. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu dopiero w dniu 29 sierpnia 2007 r. Wobec tego podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. - co skutkuje odmową jego wznowienia.
Ponadto organ stwierdził, że w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Przedsiębiorstwo traktowane było jako strona postępowania komunalizacyjnego, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny - w wytycznych zawartych w wyroku z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt I SA 44/95, wydanym w niniejszej sprawie - stwierdził m. in., że w tym postępowaniu [...] Przedsiębiorstwo [...] nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Organ dodał, że w dniu komunalizacji [...] Przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się decyzją administracyjną oddającą mu nieruchomość w użytkowanie, czy zarząd. Przedsiębiorstwo to posiada umowę z dnia 4 września 1990 r. wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym do tej umowy spisanym w dniu 29 lipca 1992 r., zawartymi przez: Przedsiębiorstwo [...] w K., [...] Przedsiębiorstwo [...] w K., Państwową Inspekcję Handlową w K. oraz Spółdzielnię [...] w K., z których wynika, że Przedsiębiorstwo [...] przekazuje [...] Przedsiębiorstwu [...][...] części powierzchni użytkowej budynku, oraz [...] części gruntu, będących w jego zarządzie. Umowy te zostały zawarte po dniu 27 maja 1990 r., dlatego też nie mają wpływu na wynik komunalizacji i nie dają [...] przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu komunalizacyjnym. Skoro zatem [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. nie posiada przymiotu strony - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - w związku z tym nie jest legitymowane do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania komunalizacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] w K..
W uzasadnieniu odwołujący uznał za prawidłowe metody postępowania przyjęte przez Przedsiębiorstwo, mające na celu wzruszenie decyzji komunalizacyjnej. Ponadto podtrzymał twierdzenie o przysługiwaniu mu legitymacji strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Po rozpoznaniu odwołania, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. nr [...].
W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący sam przyznaje, iż wiadomość o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. powziął w dniu 9 czerwca 2005 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, złożył dopiero w dniu 29 sierpnia 2007 r. (data prezentaty). W ocenie Komisji odwołujący przekroczył zatem miesięczny termin określony w § 2 art. 148 k.p.a., bowiem termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji zapadłej w sprawie, w której nie brała udziału -tj. od dnia 9 czerwca 2005 r.
Organ dodał, że w tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe jest rozważanie posiadania legitymacji strony przez Przedsiębiorstwo w postępowaniu komunalizacyjnym, ponieważ - niezależnie od jego wyniku - podanie o wznowienie postępowania nie może być uwzględnione.
Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosło [...] Przedsiębiorstwo [...] w K.
W uzasadnieniu skargi Przedsiębiorstwo potwierdziło, że wiadomość o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. powzięło w dniu 9 czerwca 2005 r. Niezwłocznie jednak - bo już 10 czerwca 2005 r. - wystąpiło do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o wzruszenie powołanej wyżej decyzji uznając, że najwłaściwszą drogą do wzruszenia tej decyzji jest złożenie odwołania.
Skarżący dodał, że pouczenie o możliwości skorzystania przez [...] z instytucji wznowienia postępowania udzielone zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1854/05 - już po terminie zakreślonym w k.p.a. Oczekując więc na powtórne rozpatrzenie uchylonego tym wyrokiem postanowienia, [...] nie miała powodu do składania nowego wniosku o wznowienie postępowania. Do czasu bowiem zakończenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową postępowania, kwestionowana decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2005 r. nie mogła mieć nadanej klauzuli wykonalności. Niezwłocznie po uzyskaniu wiadomości o wydaniu przez KKU postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r. [...] złożyła wniosek o wznowienie postępowania komunalizacyjnego.
Ponadto skarżący podniósł, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości w dniu
27 maja 1990 r. nie uprawniał do jej skomunalizowania z mocy prawa w takiej części, jaka objęta została decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Stanowisko takie zajął zresztą Wojewoda [...] w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], co zgodne było z ustaleniami dokonanymi wcześniej przez Wojewodę w postępowaniach w sprawie uwłaszczenia częściami tej nieruchomości Przedsiębiorstwa [...] w K. oraz [...]. Skarżący podniósł, że ww. decyzje nie zostały unieważnione, dlatego też zarówno [...] jak i P., mają podstawy by uważać się za strony postępowania dotyczącego przekazania mienia ogólnonarodowego służącego wykonywaniu zadań własnych gminy, a nie podlegającemu komunalizacji z mocy prawa.
Przedsiębiorstwo nie zgodziło się też z twierdzeniem organu, iż organem założycielskim P. w K. stał się Prezydent Miasta K. - w dniu wejścia w życie Uchwały Nr [...] WRN w K. z dnia 2 kwietnia 1990 r. Z ww. aktu nie wynika by z dniem jego podjęcia nastąpiła zmiana organów założycielskich, a jedynie ustalone zostało zobowiązanie Wojewody [...] do przekazania przedsiębiorstw odpowiednim prezydentom - naczelnikom. Jego zdaniem w taki też sposób rozumiana była treść Uchwały przez Wojewodę [...], czego dowodem jest fakt, że dopiero odrębnym pismem z 27 lipca 1990 r. przekazał Prezydentowi Miasta K. uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego w stosunku do Przedsiębiorstwa [...] w K. Jednakże Statut Przedsiębiorstwa [...] w K, uchwalony w czerwcu 1990 r. - zgodnie z § 3 ust. 1 - stanowi, że nadzór nad Przedsiębiorstwem sprawuje Wojewoda K. zwany dalej organem założycielskim. Skarżące Przedsiębiorstwo podniosło, że gdyby Statut P. nie był znany Wojewodzie [...]lub Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej - okoliczność ta stanowiłaby przesłankę do wznowienia postępowania komunalizacyjnego z urzędu na podstawie art. 145 § 1 ust. 5.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2009 r., nadesłanym do Sądu, Gmina K. wniosła o oddalenie skargi stwierdzając, że skarżącemu nie służył nigdy przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Roszczenie o nabycie prawa użytkowania wieczystego nie daje bowiem legitymacji do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Uczestnik postępowania na poparcie swoich tez powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyrok z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 3261/01 wskazujący, że żądając wznowienia postępowania podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, winien wykazać, iż przysługuje mu prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości. Ponadto wyrok z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2595/09 konstatujący, że uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym, samo przez się nie czyni z niej strony.
W piśmie z dnia 16 czerwca 2009 r. [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. podtrzymało zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]października 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego - w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r.
Komisja wskazała, że w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania organ administracji - przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania - bada, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k. p. a. oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 tej ustawy, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 § 1 k. p. a. - organ administracji może, na podstawie art. 149 § 3 k. p. a., wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k. p. a.
W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został oparty na ustawowej przesłance wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., tj. okoliczności, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Sąd uznał, że organ prawidłowo stwierdził, iż nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Stosownie bowiem do treści art. 148 § 2 k. p. a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Istotnym jest więc to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zatem to data, kiedy skarżący dowiedział się o decyzji (dotarła do niego wiadomość o wydanej decyzji), ma znaczenie zasadnicze, gdyż w tym dniu rozpoczyna bieg miesięczny termin określony w ww. art. 148 k. p. a.
Pogląd taki utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku z dnia 14 października 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie IV SA 1662/97 stwierdził, że zgodnie z art. 148 § 2 k. p. a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość (LEX nr 48730).
Również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 389/07 (LEX nr 439031) jasno wynika, iż ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.
W ocenie Sądu dniem tym nie może być dzień, w którym strona dokonała prawidłowej oceny prawnej faktów - co słusznie zauważył organ, gdyż byłoby to działanie wbrew jasno wyrażonej w przepisie normie prawnej.
Datę 9 czerwca 2005 r. skarżący konsekwentnie podaje w swoich pismach, a także w skardze. Ponadto potwierdza fakt, że wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu 29 sierpnia 2007 r. Na usprawiedliwienie swoich działań podnosi okoliczność, iż wybrał inną drogę prawną i konsekwentnie ja realizował.
Ten ostatni fakt, zdaniem Sądu, pozostaje jednak poza rozważaniami w niniejszej sprawie. Tym bardziej, iż strona - co sama zresztą przyznaje - została wręcz pouczona w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o konieczności wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
W tym przypadku Sąd niejako zastąpił organy - w wykonaniu ich obowiązków wynikających z art. 7, 8 i 9 k.p.a. - informując skarżącego o koniecznych sposobach działania.
Sąd wyraźnie wskazał, że decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Dodał, że stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje tylko wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - o wznowienie postępowania, nie przysługuje natomiast wniosek, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. - o przywrócenie terminu, gdyż z tego przepisu może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. Sąd stwierdził również, iż niepotrzebne były rozważania przez organ, czy skarżący miał przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też nie - bowiem i tak nie przysługiwało mu prawo złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. - ponieważ nie został dla niego otwarty bieg terminu do wniesienia odwołania.
Należy zatem stwierdzić, iż skarżący uchybił ustawowemu miesięcznemu terminowi i mimo, że został pouczony przez Sąd, dalej konsekwentnie tkwił w swoim błędzie. Przecież nic nie stało na przeszkodzie, aby wówczas skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania oraz o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku -powołując się na treść uzasadnienia Sądu.
Ponadto przyczyna nieterminowego złożenia wniosku nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd także z uwagi na okoliczność, że przepisy o wznowieniu postępowania - regulujące nadzwyczajny tryb uchylania decyzji ostatecznych - nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Prowadzenie więc postępowania, bez przeprowadzenia postępowania w zakresie zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. rażąco narusza zasadę trwałości decyzji oraz przepisy regulujące ten tryb postępowania, co prowadzi do wady takiej decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 22/07, LEX nr 389707J.
Zatem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia odnośnego terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie
wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1114/07, LEX nr 420121).
Sąd pragnie zwrócić uwagę na fakt, że od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może się bronić jeszcze teraz - wnosząc o przywrócenie terminu. Jednakże w postępowaniu takim będzie musiała udowodnić brak swojej winy w niedochowaniu terminu.
Odnosząc się do kwestii, czy [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. jest stroną postępowania komunalizacyjnego, należy zauważyć, że z uwagi na stan faktyczny sprawy rozważanie tej okoliczności jest bezprzedmiotowe. Tylko bowiem w przypadku terminowego złożenia podania o wznowienie postępowania, bądź przywrócenia terminu do jego wniesienia, organ mógłby rozważyć legitymację skarżącego Przedsiębiorstwa - jako strony postępowania komunalizacyjnego.
Reasumując, skoro skarżący dowiedział się o treści decyzji w dniu 9 czerwca 2005 r., a podanie o wznowienie tego postępowania zostało wniesione dopiero w dniu 29 sierpnia 2007 r., tj. ponad 2 lata od momentu, w którym strona dowiedziała się o decyzji (a nawet około roku od kiedy Sąd pouczył Przedsiębiorstwo o możliwości wznowienia postępowania) - to słusznie orzekające w sprawie organy stwierdziły uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 k. p. a. w związku z art. 148 § 2 k. p. a.
Podsumowując, stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadniły przekonująco swoje decyzje.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI