I SA/Wa 2422/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-02-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyzasiłek okresowyuznanie administracyjneprawo administracyjnesąd administracyjnydecyzja odmownapotrzeby socjalnebezrobocie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup mebli, uznając, że odmowa była uzasadniona postawą skarżącego i ograniczonymi środkami finansowymi organu.

Skarżący J.D. domagał się przyznania zasiłku celowego na zakup mebli, kwestionując decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę organu I instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a odmowa była uzasadniona postawą skarżącego (odmowa podjęcia prac społecznie użytecznych) oraz ograniczonymi możliwościami finansowymi organu.

Sprawa dotyczyła skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup mebli (szafy, łóżka, krzeseł). Skarżący domagał się również przyznania zasiłku okresowego z powodu bezrobocia i zobowiązania MOPS do realizacji jego wcześniejszych wniosków. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a jego przyznanie zależy od oceny potrzeb, możliwości finansowych organu oraz postawy wnioskodawcy. W przypadku J.D. odmowa przyznania zasiłku na meble była uzasadniona tym, że zakup mebli nie był pierwszą potrzebą, a skarżący odmówił podjęcia prac społecznie użytecznych, co skutkowało wstrzymaniem zasiłku okresowego. Sąd wskazał również na ograniczone środki finansowe organu i konieczność równomiernego rozdzielania pomocy między potrzebujących, zgodnie z konstytucyjną zasadą równości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem.

Uzasadnienie

Przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb oraz brać pod uwagę postawę wnioskodawcy, w tym jego gotowość do podjęcia pracy. Odmowa współpracy może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, zwłaszcza gdy organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup mebli była uzasadniona postawą skarżącego (odmowa podjęcia prac społecznie użytecznych). Przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ ma prawo ocenić priorytet potrzeb i możliwości finansowe. Organ dysponował ograniczonymi środkami finansowymi i musiał zapewnić równość w rozdzielaniu pomocy.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że decyzja organu była wadliwa i powinna zostać uchylona, a zasiłek przyznany.

Godne uwagi sformułowania

zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd [...] ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego.

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sprawozdawca

Dorota Apostolidis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznaniowości zasiłków celowych w pomocy społecznej, znaczenie postawy wnioskodawcy i możliwości finansowych organu przy rozpatrywaniu wniosków o świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i zasad przyznawania zasiłków celowych w ramach pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady działania pomocy społecznej, w tym uznaniowość świadczeń i znaczenie współpracy z pracownikiem socjalnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Czy odmowa pomocy socjalnej z powodu braku chęci do pracy jest zawsze uzasadniona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2422/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Dorota Apostolidis
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OZ 441/11 - Postanowienie NSA z 2011-06-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skargą z dnia 10.11.2010r. J.D. wniósł przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. o uchylenie decyzji z dnia [...].10.2010r., nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup mebli, spowodowanie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia, zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. do zrealizowania wniosków zawartych w jego piśmie z dnia [...].08.2010 r. i [...] oraz o uznanie, że wszystkie decyzje wymienionego Ośrodka zostały podjęte
z pominięciem istoty sprawy.
W uzasadnieniu zaprzeczył okolicznościom w oparciu o które decyzja zapadła
i wskazał , że gdyby sprawa była należycie załatwiona , skargi by nie było.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazano, że zakup wnioskowanych przez J.D. mebli nie jest pierwszą potrzebą, która powinna ulec zaspokojeniu , zaś skarżący uzyskał
już zasiłki celowe na zakup żywności i odzieży. Ponadto nie współpracuje z pracownikiem socjalnym – w szczególności odmówił podjęcia prac społecznie użytecznych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej
w P. , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. , z dnia [...].09.2010 r., odmawiającą J.D. zasiłku celowego na zakup szafy, łóżka i krzeseł.
Organ I instancji wskazał, że zakup mebli nie jest pierwszą potrzebą, która podlega zaspokojeniu a ponadto zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, które nie polega na obowiązku zaspokojenia wszystkich zgłaszanych przez zainteresowanych potrzeb, szczególnie gdy J.D. odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym
w ramach podjęcia prac społecznie użytecznych.
W wyniku odwołania skarżącego zapadła decyzja wskazana na wstępie.
W jej uzasadnieniu SKO podkreśliło, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika , że J.D. ma [...] lata, nie choruje, jest rozwiedziony, zamieszkuje samotnie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...].06.2010r. utracił status osoby bezrobotnej na 120 dni, ponieważ odmówił, bez uzasadnienia, wykonania prac społecznie użytecznych pomimo, że zaproponowano
mu kilka stanowisk m.in. robotnika fizycznego , konserwatora terenów zielonych, malarza
i osoby przeprowadzającej dzieci przez ulicę. Nie podejmuje się także wykonywania jakichkolwiek prac dorywczych. W wyniku powyższego został mu wstrzymany zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie [...] zł.
Wobec wniosku J.D. dotyczącego zakupu żywności, odzieży, obuwia
i mebli został mu przyznany zasiłek celowy na żywność i dofinansowanie zakupu ubrania a pozostałe potrzeby nie zostały ocenione jako pierwszoplanowe, zwłaszcza w kontekście postawy skarżącego.
Organ podał jakimi środkami dysponuje i ilość osób uprawnionych zgłaszających
się o wsparcie. Zwrócił uwagę na swoje ograniczone możliwości finansowe i konieczność udzielania wsparcia ogromnej ilości osób uprawnionych i dostosowania wysokości zasiłku do posiadanych środków. Średnia wysokość zasiłków celowych, dla osób w sytuacji podobnej do sytuacji skarżącego, w okresie gdy zapadła sporna decyzja wynosiła [...]zł. Organ dysponował kwotą [...] zł, wnioski o przyznanie tej formy pomocy złożyły [...] osoby a J.D. otrzymał łącznie [...] zł.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga J.D. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa.
Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w ocenie prawnej, w świetle mających zastosowanie przepisów.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728). Zgodnie
z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany
w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.
Natomiast art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest
to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno
w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości.
Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.
Organ zajmujący się dystrybucją świadczeń w ramach opieki społecznej musi nimi tak dysponować, aby nie dopuścić do rażących dysproporcji w rozmiarze świadczeń przyznawanych osobom uprawnionym. Podział środków, którymi dysponuje dany ośrodek pomocy społecznej na świadczenia o charakterze uznaniowym, jakim jest zasiłek celowy, musi uwzględniać konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Oznacza
to, że osobom znajdującym się w podobnej sytuacji życiowej i osiągającym porównywalne dochody, winny być przyznane świadczenia w takiej samej wysokości.
Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, ze istnieje
po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia , skoro organ rozpoznający wniosek musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej ale także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
Odmowa przyznania J.D. zasiłku na zakup mebli nie nosi cech dowolności, gdyż organ bardzo szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, a Kolegium
je w pełni podzieliło.
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi,
Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej,
ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających
z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymał wsparcie na zakup żywności
i ubrań, co oznacza, iż nie pozostał on bez pomocy finansowej udzielanej ze strony organu do tego zobowiązanego.
Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności
od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu ,między innymi ilość przeznaczonych
na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej. Naświetliły ponadto sytuację osobistą skarżącego a szczególnie jego młody wiek , dobry stan zdrowia i negatywną postawę wobec rozlicznych propozycji podjęcia jakiejkolwiek pracy społecznie użytecznej.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził także żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Mając na uwadze omówione okoliczności, z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI