I SA/Wa 2415/23

I SA/Wa 2415/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61 a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 października 2023 r. nr DP-III.025.1.67.2023.PM DP-III-025-14-23-PM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 6 października 2023 roku (znak: DP-III.025.1.67.2023.PM) Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako organ/minister) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej datę doręczenia poprzednikom skarżącej orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia 8 października 1958 r. znak: OA2-U- 37-91/58.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ podał, że: 15 września 2023 r. skarżąca [...] zwróciła się o:
1. wydanie decyzji potwierdzającej datę doręczenia lub ogłoszenia decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r. (znak: 0A2-U-37-91/58) wraz z podaniem informacji (oraz z odesłaniem do dokumentu źródłowego): (i) kiedy przedmiotowa decyzja PKDW została doręczona stronom, (ii) kiedy upłynął termin na zaskarżenie w/w decyzji, albowiem jedynie po upływie terminu na zaskarżenie decyzja może stać się ostateczna, ewentualnie
2. doręczenie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r., znak: OA2-U-37-91/58 w sprawie stwierdzenia przejścia przedsiębiorstwa: [...] na własność Państwa.
We wniosku wskazano, że "w związku z koniecznością ustalenia daty, w której decyzja PKDW z 1958 r. została doręczona stronom (przede wszystkim właścicielom nieruchomości), a to wobec treści art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej jako ustawa) wnioskodawczyni domaga się ustalenia w ramach osobnej sprawy administracyjnej daty doręczenia lub ogłoszenia ww. decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia 8 października 1958 r. Podkreśliła, m.in., "(...) że brak dowodu doręczenia decyzji nacjonalizacyjnej skutkuje brakiem możliwości obliczenia 30 letniego terminu przewidzianego w art. 158 § 3 kpa (...). W dalszej kolejności, wnioskodawczyni wskazała, że wprowadzenie w art. 2 ust. 2 ustawy warunku upływu 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji pełni funkcję gwarancyjną dla strony, i ma na celu ustalenie, że decyzja do adresata dotarła. Aby jednak art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy, mógł znaleźć zastosowanie w sprawie, uprzednio powinno zostać potwierdzone przez organ administracji, iż kontrolowana decyzja została prawidłowo i skutecznie doręczona (względnie prawidłowo ogłoszona) stronom - adresatom decyzji (współwłaścicielom wydzierżawionej nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie oraz Spółce, której przedsiębiorstwo zostało znacjonalizowane) (...)“.
Odmawiając wszczęcia postępowania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak podał, celem tej regulacji jest odróżnienie postępowania wstępnego, polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej (...). Gdy chodzi o zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, organ podał, że chodzi o przypadki, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym stanowią przeszkody do wszczęcia postępowania. Przypadek taki zachodzi, m.in. wtedy, gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw lub brak jest podstawy materiałnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W ocenie ministra zakres wniosku wskazuje, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania i zakończenie go decyzją administracyjną, gdyż instytucja doręczenia jest czynnością materialno-techniczną, natomiast potwierdzenie daty doręczenia decyzji administracyjnej wraz z podaniem informacji, kiedy określona decyzja została doręczona stronom i kiedy upłynął termin na zaskarżenie tej decyzji, należy uznać za ustalenie faktyczne, o którym nie rozstrzyga organ administracji publicznej w ramach kreowania praw i obowiązków podmiotów, na podstawie norm prawa administracyjnego materialnego. Skutkowało to zastosowaniem art. 61a kpa – z uwagi na brak sprawy, która podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej;
Odnosząc się do argumentacji wnioskodawczyni związanej z koniecznością ustalenia daty doręczenia ww. orzeczenia z 1958 r. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 roku o zmianie ustany - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) minister podał, że ustalenia z zakresie spełnienia przesłanek określonych w ww. przepisie nastąpiły w sprawie, której przedmiotem był nadzór nad orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r. znak: OA2-U-37-91/58. Sprawa ta zakończyła się wydaniem decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 15 grudnia 2021 r. znak: DP-III.025.1.53.2021.MD/21 (DP-lll-025-4-13) uchylającej w całości decyzję Ministra Gospodarki z 8 października 2014 r. znak: DP-I-461-4-13-MP/14 l.dz. 3078 i umarzającej w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z 1958 r. Jak podał minister Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 469/22 oddalił skargę [...] na ww. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 15 grudnia 2021 r. Aktualnie sprawa ze skarg kasacyjnych od ww. wyroku z 7 listopada 2022 r. [...] oraz wnioskodawczyni jest przedmiotem postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Na marginesie minister podał, że [...], reprezentowana przez r. pr. [...] w dniu 12 października 2022 r. wystąpiła do Ministra Rozwoju i Technologii z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę, w której decyzja Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r. (znak: 0A2-U-37-91/58) stała się ostateczna. W sprawie zostało wydane zaświadczenie z 19 października 2022 r. znak: DP- II 1.025.3.9.2022.MP/22. Strona wystąpiła również z wnioskiem z 12 października 2022 r. o doręczenie ww. decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r., na który organ udzielił odpowiedzi pismem z 19 października 2022 r. znak: DP- 111.025.1.53.2021.MP/22, DP-lll-025-4-13. Następnie wnioskiem z 3 listopada 2022 r. wnioskodawczyni wystąpiła o wydanie informacji będących podstawą wydania zaświadczenia z 19 października 2022 r. dotyczącego daty nabycia waloru ostateczności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r. (znak: OA2-U-37-91/58) w sprawie stwierdzenia przejścia przedsiębiorstwa: [...], na własność Państwa lub o wydanie zaświadczenia, na który to wniosek udzielono odpowiedzi pismem z 16 listopada 2022 r., znak: DP- 111.025.3.10.2022.MP/22. Jednocześnie, postanowieniem z 28 grudnia 2022 r. znak: DP- 111.025.3.11.2022.JW/22 Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy postanowienie własne z 14 listopada 2022 r. znak: DP-III.025.3.10.2022.MP/22, w którym po rozpatrzeniu wniosku z 3 listopada 2022 r., złożonego przez [...] o wydanie zaświadczenia "o dacie doręczenia lub ogłoszenia decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 r. znak: OA2-U-37-91/58 stronom postępowania" - odmówił wydania zaświadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W skardze na ww postanowienie ministra z 6 października 2023r. [...] (dalej jako skarżąca) zarzuciła organowi:
1. naruszenie art. 61a § 1 kpa 124 kpa w zw. z 7 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy organ nie wyjaśnił w sposób wszechstronny sprawy oraz materiału dowodowego w niej zgromadzonego, a także dokonanie ustaleń dotyczących stanu faktycznego w sposób dowolny, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, podczas gdy:
- w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie,
- organ nie przedstawił jakiejkolwiek podstawy prawnej uniemożliwiającej wydanie decyzji z żądaniem strony,
- materiały zebrane w aktach przedmiotowej sprawy przemawiały za przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego,
co w konsekwencji daje asumpt do twierdzenia, że organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania decyzji potwierdzającej datę doręczenia orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z 8 października 1958 roku (znak: OA2- U-3791/58);
2. naruszenie art. 61a § 1 kpa 124 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 79a § 1 kpa poprzez jego błędne, arbitralne zastosowanie w niniejszej sprawie i odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy organ miał obowiązek prowadzenia przedmiotowego postępowania, zaś uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie, i nie poinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysyłania informacji spełnione lub wykazane, co mogłoby skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, jest możliwe tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;
3. naruszenie art. 6 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa w zw. z art. 61a § 1 kpa poprzez niezastosowanie zasady, iż organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę biorąc pod uwagę słuszny interes strony i stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania postanowienia;
4. naruszenie art. 7a kpa poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych na korzyść strony i oparcie postanowienia na dowolnych ustaleniach bez żadnej analizy podstaw prawnych, co skutkowało uznaniem, że żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej;
5. naruszenie art. 7 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie i oparcie postanowienia na dowolnych ustaleniach bez żadnej analizy podstaw prawnych, skutkujących uznaniem, że istnieją przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie,
6. naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 61a § 1 kpa poprzez brak sformułowania prawidłowego i pełnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w szczególności brak stosownego wyjaśnienia przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, poza tą, że zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" lub że "żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej";
7. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z 1997 roku w zw. z art. 7 kpa i art. 8 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 kpa i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz nie uwzględniając słusznego interesu strony (art. 7 kpa) i wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania ze względu na zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn", podczas gdy zasada proporcjonalności nakazuje taką interpretację przepisów, aby w jak najmniejszym stopniu naruszane były podstawowe prawa konstytucyjne obywateli, takie jak prawo własności,
Skarżąca zarzuciła też organowi naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. naruszenie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 roku poprzez doprowadzenie do sytuacji, w której w demokratycznym państwie prawnym organ administracji pozbawia jednostki prawa do potwierdzenia stanu prawnego decyzji, która ma wpływ na chronione Konstytucją prawo własności tej jednostki, bowiem odmawiając wszczęcia postępowania pośrednio odmawia wydania decyzji potwierdzającej datę doręczenia (ogłoszenia) decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia 8 października 1958 r. (znak: OA2-U-37-91/58) pomimo, że organ uprzednio odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego datę upływu terminu na zaskarżenie w/w decyzji opierając się na stwierdzeniu nieposiadania przez ten organ dokumentacji sprawy, a jednocześnie wskazując że zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia jest ograniczony wyłącznie do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w zasobach organu i oceny możliwości przeniesienia tych danych do treści zaświadczenia, stanowiącego czynność materialnotechczną, sugerując tym samym, że do potwierdzenia daty upływu terminu na zaskarżenie w/w decyzji konieczne jest wszczęcie postępowania administracyjnego i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego skutkującym wydaniem decyzji potwierdzającej.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 06 października 2023 roku znak: DP-III.025.1.67.2023.PM oraz o zasądzenie od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga jest oczywiście niezasadna i zmierza do obejścia prawa. Wbrew wszelkim, całkowicie chybionym zarzutom, organ nie prowadził postępowania wyjaśniającego, nie mógł zatem naruszyć art. 7, 77 i im podobnych przepisów kpa. Przedmiotem skargi jest postanowienie ministra o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o ustalenie daty doręczenia orzeczenia, a więc o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu braku sprawy administracyjnej. Kwestie doręczenia czy też daty wejścia w życie orzeczenia podlegającego procedurze nadzorczej organy administracji i sąd administracyjny w sprawie sygn. akt I SA/Wa 469/22 badały w sprawie głównej dotyczącej stwierdzenia nieważności spornego orzeczenia z 1958 r., a postępowanie kasacyjne pozostaje w toku. Inicjując kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie, skarżąca domaga się w istocie zainicjowania kolejnej procedury nadzorczej nad orzeczeniem administracyjnym z połowy ubiegłego wieku, pomimo iż zgodnie z przywołanym przez organ art. 2 ust. 2 ustawy postepowanie uległo umorzeniu z mocy prawa. Ponieważ w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik Sąd jednoznacznie wskazuje, że nadmiernie, sztucznie wręcz rozbudowane zarzuty stanowią w kontrolowanej sprawie nadużycie prawa i zmierzają właśnie do obejścia prawa poprzez ferowanie narracji całkowicie sprzecznej z normami administracyjnego prawa procesowego i z definicją samej sprawy administracyjnej. Przykładowo, całkowicie chybione i niezasadne są zarzuty co do tego, że organ nie przedstawił podstawy prawnej odmowy potwierdzenia w formie decyzji administracyjnej daty doręczenia orzeczenia z 1958r., podczas gdy strona skarżąca nie podaje z kolei podstawy prawnej umożliwiającej organowi procedowanie w ww. zakresie i wydanie decyzji administracyjnej o żądanej treści. Niezasadne i przerysowane są też np. zarzuty skargi co do pozbawienia strony skarżącej prawa do Sądu – skoro sprawa ze skargi skarżącej została poddana kontroli sądowoadministracyjnej po tym jak kwestia nadzoru w oparciu o art. 156 § 1 kpa została załatwiona w trybie administracyjnym, na co wskazuje przywołane przez organ orzeczenie sygn. akt I SA/Wa 469/22. Również zarzuty co do naruszenia art. 107 § 3 kpa – nie znajdują uzasadnienia. Organ tak w zaskarżonym postanowieniu, jak i w odpowiedzi na skargę, przedstawił stan faktyczny sprawy i uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z obowiązującymi wymogami.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).