I SA/Wa 2415/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, uznając, że granica nieruchomości została już prawomocnie ustalona.
Skarga dotyczyła postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że granica między działkami została już prawomocnie ustalona decyzją administracyjną z 2007 r. Podkreślono, że ponowne postępowanie rozgraniczeniowe jest niedopuszczalne, jeśli nie zaszły nowe okoliczności podważające ustalony przebieg granicy, a skarżący nie wykazali takich zdarzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. L. i Z. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Skarżący domagali się ponownego ustalenia granicy między działkami nr [...] i [...] , twierdząc, że pierwotne ustalenia były wadliwe i nie odpowiadają stanowi faktycznemu ani prawu. Sąd oddalił skargę, opierając się na art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślono, że granica nieruchomości może być ustalona tylko raz. Ponieważ decyzja Burmistrza z 2007 r. prawomocnie ustaliła granicę między działkami nr [...] i [...] , a skarżący nie wykazali nowych okoliczności faktycznych podważających ten stan, ponowne postępowanie rozgraniczeniowe było niedopuszczalne. Sąd wskazał, że wszelkie zarzuty dotyczące wadliwości wcześniejszych dokumentów czy postępowań nie mogły stanowić podstawy do wszczęcia nowego postępowania, dopóki pierwotna decyzja rozgraniczeniowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, uznając, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne postępowanie rozgraniczeniowe jest niedopuszczalne, jeżeli nie zaszły nowe okoliczności faktyczne podważające ustalony przebieg granicy, a skarżący nie wykazali takich zdarzeń.
Uzasadnienie
Decyzja administracyjna ustalająca granicę nieruchomości tworzy stan sprawy rozstrzygniętej (res iudicata). Ponowne postępowanie jest bezprzedmiotowe, chyba że nastąpiły istotne zmiany stanu faktycznego od czasu wydania pierwotnej decyzji, co musi wykazać inicjator nowego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja rozgraniczenia nieruchomości jako ustalenia przebiegu granic, określenia położenia punktów i linii granicznych, utrwalenia ich znakami i sporządzenia dokumentów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 30 § 4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek organu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.
p.g.k. art. 33 § 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Możliwość przekazania sprawy sądowi powszechnemu w postępowaniu rozgraniczeniowym.
p.g.k. art. 33 § 4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Granica nieruchomości została już prawomocnie ustalona decyzją administracyjną. Nie zaszły nowe okoliczności faktyczne uzasadniające ponowne rozgraniczenie. Skarżący nie wykazali przesłanek do wszczęcia nowego postępowania rozgraniczeniowego.
Odrzucone argumenty
Wady dokumentacji geodezyjnej i wcześniejszych postępowań uzasadniają ponowne rozgraniczenie. Przebieg granicy przez środek budynku jest niedopuszczalny. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez organ. Naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie. Naruszenie art. 30 ust. 4 p.g.k. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 154 i 155 k.p.a. oraz art. 30 ust. 1 i 2 p.g.k. poprzez niezastosowanie trybów nadzwyczajnych lub wszczęcia postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja taka tworzy wszak stan sprawy rozstrzygniętej, odpowiadający występującemu w procedurach sądowych pojęciu res iudicata (stanu powagi rzeczy osądzonej). Kolejne więc postępowanie w tej samej sprawie byłoby bezprzedmiotowe, jeśli zaś zostało by wszczęte na skutek wniosku strony, powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. To na inicjatorze postępowania o ponowne ustalenie granic ukształtowanych już prawomocną decyzją, a nie organie administracji publicznej, ciąży obowiązek wykazania przesłanek do wszczęcia w tym przedmiocie postępowania.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
sprawozdawca
Monika Sawa
członek
Przemysław Żmich
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ponowne postępowanie rozgraniczeniowe jest niedopuszczalne, gdy granica została już prawomocnie ustalona, a nie zaszły nowe okoliczności faktyczne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy granica nieruchomości została prawomocnie ustalona decyzją administracyjną lub orzeczeniem sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego prawomocności decyzji administracyjnych i możliwości ponownego wszczęcia postępowania. Jest to typowa, ale istotna kwestia dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można ustalić granicę działki na nowo, gdy została już prawomocnie ustalona?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2415/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/ Monika Sawa Przemysław Żmich /przewodniczący/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 61, art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. L. i Z. L. na postanowienie S.[...] w [...] z dnia [...]sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Uzasadnienie [...] w S. postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w N. , gm. L. , oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] . Postanowienie [...] w S. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego sprawy. Granica pomiędzy nieruchomościami położonymi w N. , oznaczonymi w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] , stanowiąca własność A. i A. małż. S. (KW nr [...] ) oraz działka nr [...] , stanowiąca własność Z. i T. małż. L. (KW nr [...] ) wyznaczona została wydaną w postępowaniu rozgraniczeniowym prawomocną decyzją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2007 r. nr [...] . Decyzją tą dokonano także rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] . Przy czym w części odnoszącej do działek nr [...] i [...] [...] w S. decyzją z [...] stycznia 2014 r., utrzymaną w mocy własną decyzją z [...] marca 2014 r., stwierdziło nieważność decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Miasta i Gminy [...]. W pozostałej zaś części odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Skarga na ww. decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 września 2017 r. IV SA/Wa 1138/14. Wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna oddalona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2016 r. I OSK 3224/14. Wnioskiem z 18 grudnia 2018 r. Z. L. i T. L. oraz A. S. i A. S. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] . W ich ocenie bowiem zapisy w ewidencji gruntów w odniesieniu do ww. działek w toku kolejnych czynności podejmowanych z inicjatywy organu, w szczególności w latach 1982-1983, bez udziału stron oraz w latach 2006-2007, doprowadziły do sytuacji, w której obecnie naniesiona w tej ewidencji granica ani nie pokrywa się ze stanem posiadania na gruncie, ani też nie odpowiada w żadnym zakresie przepisom prawa, w tym w szczególności jest ona "narysowana" przez środek budynku mieszkalnego, nie przebiegając jednocześnie po żadnej faktycznie istniejącej w tym budynku ścianie, nie mówiąc już o ścianie spełniającej wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Pismem z 13 lutego 2019 r A. i A. małż. S. wycofali wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, oświadczając, że nie godzą się na kolejne pomiary i rozgraniczenie działek, ponieważ to już nastąpiło i dlatego nie widzą celowości ponownego mierzenia działek na gruncie. Ich zdaniem granica na gruncie jest ostateczna, na co posiadają prawomocny wyrok sądu powszechnego sygn. akt [...] . W odpowiedzi na wezwanie organu do wskazania okoliczności, które spowodowały, że stan władania nieruchomościami różni się od tytułu prawnego do nich, co spowodowało że przebieg granicy między działkami stał się sporny, małżonkowie L. w piśmie z 8 lipca 2019 r. podnieśli, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2007 r. orzekała o rozgraniczeniu działki nr [...] i [...] i nie odnosi się do przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] . Dotyczy to również protokołu rozgraniczenia. Nie ma zatem granicy działki [...] z działką nr [...] oraz wskazania od jakiego punktu przebiega. Nie było także wskazania granicy działki nr [...] z działką nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...] . Ich zdaniem, stan władania nieruchomościami różni się od tytułu prawnego, ponieważ w 2006 r. z wniosku starosty przeprowadzono rozgraniczenie na podstawie dokumentacji podziału działki [...] . Dokumentacja ta z mocy prawa jest nieważna, ponieważ została zrobiona na podstawie uchylonego już Aktu Własności Ziemi A. S., bez obecności stron i zza biurka. Zostało złamane prawo geodezyjne, a granica przechodzi przez środek mieszkania. Zatem powinien zostać zastosowany art. 61 i 61a k.p.a., ponieważ Starosta nie miał tytułu prawnego, ani zgody właścicieli do przeprowadzenia rozgraniczenia. Również od 2018 r. toczy się pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości sprawa o naruszenie posiadania przed Sądem Rejonowym w S. Wydział Cywilny sygn. akt [...], która dotyczy kwestii związanej z przebiegiem granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] , która tym samym jest sporna. Aktualnie zaś na potrzeby tej sprawy sporządzona będzie mapka przez biegłego sądowego. Fakt ten jest znany organowi pierwszej instancji z uwagi na korespondencję z Sądem Rejonowym w S. . Zwracali również uwagę, że potrzeba rozgraniczenia działek nr [...] i [...] wynika z problemu jaki pojawił się przy sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej dla potrzeb toczącego się postępowania rozgraniczeniowego między działkami nr [...] i [...] bezpośrednio graniczącymi ze wskazanymi wyżej działkami. Biegły sądowy w sprawie o sygn. akt [...] nie jest w stanie ustalić wspólnego punktu granicznego dla wszystkich tych działek. Wnioskowali przy tym o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w S. o szczegółowe wyjaśnienia na ten temat. W następstwie rozpoznania powyższego podania, Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r., utrzymanym w mocy postanowieniem [...] w S. z [...] sierpnia 2009 r., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] i [...] , oceniając że nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne uzasadniające ponowne ich rozgraniczenie. Odwołując się do definicji technicznej rozgraniczenia, ujętej w 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.g.k.", organy zauważały, że ustalenie granic nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego następuje wówczas, gdy granice nieruchomości nie zostały wcześniej ustalone; były ustalone, ale stały się sporne lub brak jest dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych. W konsekwencji ustalając w postępowaniu rozgraniczeniowym granice nieruchomości, określa się do jakiego miejsca w terenie sięga prawo własności przysługujące właścicielom gruntów sąsiednich. Ponieważ zaś ustawodawca w art. 30 ust. 4 ww. ustawy, ustanowił wymóg wydania postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, nałożył tym samym na organ obowiązek przeprowadzenia przed wydaniem tego postanowienia postępowania wyjaśniającego, obejmującego m.in. badanie czy zachodzą do tego podstawy, a w szczególności czy osobie składającej wniosek przysługuje przymiot strony oraz czy postępowanie może toczyć się z uwagi na brak wcześniejszego ustalenia granic nieruchomości ostateczną decyzją organu administracji lub prawomocnym postanowieniem sądu. Ponieważ zaś przed złożeniem wniosku wydana została prawomocna decyzja w postępowaniu rozgraniczeniowym w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości, organy dokonały zbadały czy po prawnym ustaleniu granicy nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które spowodowały, że granice te stały się sporne. Oceniając, że tego rodzaju zdarzenia w sprawie nie zaistniały, Kolegium zwracało uwagę, iż wbrew twierdzeniu inicjatorów postępowania decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2007 r. orzekała o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...] . Podano w niej mianowicie, że granica pomiędzy działkami przebiega zgodnie z opisem granic i szkicem granicznym wykazanymi w protokole granicznym z [...] grudnia 2006 r. sporządzonym przez geodetę uprawnionego Z. M. Zgodnie zaś z powołanym szkicem granicznym granica pomiędzy tymi działkami przebiega od punktu [...] do punktu [...]. Zwracało jednocześnie uwagę na poddanie tej decyzji kontroli w ramach postępowania nadzorczego prowadzonego przez Samorządowe kolegium Odwoławcze w S. , które nie potwierdziło, by w odniesieniu do ww. działek była ona obarczona była wadą nieważności. Tego rodzaju wadę stwierdzono jedynie w odniesieniu do tej części decyzji, która dotyczyła granic ustalonych pomiędzy działkami nr [...] i [...] . Wskazywało jednocześnie na poddanie decyzji nadzorczej Kolegium kontroli sądowej, gdzie skarga małż. L. została prawomocnie oddalona. Wynika z tego, że zarówno Kolegium jak i sądy administracyjne obu instancji nie zakwestionowały prawidłowości rozgraniczenia działek [...] i [...] . Z. L. i T. L. (jak zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 listopada 2016 r.) zgodzili się zaś z granicami wskazanymi przez geodetę, co potwierdzili własnoręcznymi podpisami, jak również nie skorzystali z możliwości zgłoszenia żądania przekazania sprawy sadowi powszechnemu. Zdaniem Kolegium, nie jest również prawdą że obecnie właściciele obu nieruchomości wnieśli o rozgraniczenie, gdyż ostatecznie A. i A. małż S. wniosek swój wycofali. Podnoszone z kolei przez Z. i T. małż. L. zastrzeżenia do przeprowadzonego w latach 1982/1983 podziału działki nr [...] były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym nie można uznać, że wydana, zdaniem żalących się, z rażącym naruszeniem prawa decyzja podziałowa stanowi nową okoliczność świadczącą o zmianach w zakresie władania przedmiotowymi gruntami, w sytuacji gdy - jak podał Naczelny Sąd Administracyjny (na str. 14 wyroku) - skarżący zaprzeczyli aby inicjowali postępowanie mające na celu wzruszenie decyzji podziałowej wydzielającej działki, których granice były wyznaczone kwestionowaną decyzją rozgraniczeniową. Wymienione natomiast w piśmie z 31 lipca 2019 r. postępowania sądowe i administracyjne, dotyczące: wydania działki, rozgraniczenia działek nr [...] i [...] ; przywrócenia posiadania oraz wydanie pasa gruntu; dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków; czy naprawy komina w budynku mieszkalnym, nie mają związku z dokonanym administracyjnie i ocenionym w postępowaniu sądowym rozgraniczeniu działek nr [...] i [...] . Nie mogą więc stanowić podstawy do ponownego wszczęcia w tym przedmiocie postępowania. Krańcowo Kolegium podkreśliło, że w przypadku żądania przez właścicieli nieruchomości ponownego ustalenia granic, już ustalonych prawomocną decyzją administracyjną, to na wnioskodawcach ciąży obowiązek wykazania przesłanek do wszczęcia takiego postępowania, a nie domaganie się ich ustalenia od organu poprzez występowanie do innych organów i sądów w celu ich udokumentowania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. L. i Z. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. art. 29, 30 i 31 p.g.k., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez odmowę wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy wniosek w sprawie został złożony przez wszystkich zainteresowanych, a faktyczne ustalenie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami oraz jej wytyczenie w terenie jest nie tylko uzasadnione, ale wręcz konieczne, co winno obligować organ do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego (nawet z urzędu), a nie do odmowy jego wszczęcia. Ponadto naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: - wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności, stanowiącej odzwierciedlenie art. 7 Konstytucji RP, jak również wyrażonych w art. 8 k.p.a. zasad: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz oddziaływania Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli; -wyrażonych w art. 7 k.p.a. zasad: kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w związku z art. 77 i nast. k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, jak również zaniechanie przeprowadzenia koniecznych czynności wyjaśniających (dowodowych) zawnioskowanych przez skarżących, polegających na zapoznaniu się przez organ i analizie akt toczących się pomiędzy stronami postępowań sądowych cywilnych przed Sądem Rejonowym w S. (o rozgraniczenie sygn. akt [...] i o naruszenie posiadania sygn. akt [...]), co doprowadziło w konsekwencji do wadliwego przyjęcia przez organ, iż w sprawie nie istnieją podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr [...] i [...] wobec uprzedniego ustalenia tej granicy decyzją administracyjną ostateczną; - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie i odmowę wszczęcia oraz przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego działania organu; - art. 30 ust. 4 p.g.k. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy istniały podstawy do jego przeprowadzenia; - art. 154 i 155 k.p.a., jak również art. 30 ust. 1 i 2 p.g.k. w zakresie, w jakim dopuszczają one prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w tym przebieg "granicy" pomiędzy działkami nr [...] i [...] rzekomo wyznaczony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2007 r. jest z punktu widzenia prawa niedopuszczalny (biegnie przez środek budynku, nawet nie po jego ścianach) i opiera się na budzącej bardzo poważne wątpliwości wcześniejszej dokumentacji geodezyjnej, zaś ponowny wniosek o rozgraniczenie złożyły obie zainteresowane strony, co w pełni uzasadniało przyjęcie, iż za zmianą tej decyzji przemawia ważny interes społeczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest niezasadna. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach o wszczęcie postepowania rozgraniczeniowego, jeżeli w efekcie analizy zgłoszonego w tym względzie żądania, organ dojdzie do przekonania, że zachodzi przeszkoda o charakterze podmiotowym, lub przedmiotowym uniemożliwiająca skuteczne jego zainicjowanie. Przyczyną o charakterze przedmiotowym może być fakt uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia o prawnym przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami (w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej - w sytuacji gdy nie zgłoszono żądania przekazania sprawy sądowi na zasadzie art. 33 ust. 3 p.g.k., bądź orzeczenia sądu), przy jednoczesnym stwierdzeniu, że od tego czasu nie zaszły zdarzenia, które powodują, że stan faktyczny co do przebiegu granic uległ istotnej zmianie. Ponowne bowiem przeprowadzenie postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia działek, co do których dokonano już rozgraniczenia ostateczną decyzją administracyjną, co do zasady nie może się toczyć. Decyzja taka tworzy wszak stan sprawy rozstrzygniętej, odpowiadający występującemu w procedurach sądowych pojęciu res iudicata (stanu powagi rzeczy osądzonej). Kolejne więc postępowanie w tej samej sprawie byłoby bezprzedmiotowe, jeśli zaś zostało by wszczęte na skutek wniosku strony, powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W przeciwnym razie wydana jeszcze raz w tej samej sprawie decyzja obarczona byłaby kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., prowadzącą do jej nieważności. Godzi się jednocześnie zauważyć, że granice nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym ustala się co do zasady tylko raz, a zainteresowane strony są związane zapadłym w tym przedmiocie rozstrzygnięciem do czasu, gdy nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego. Jest to o tyle uzasadnione, że w świetle definicji rozgraniczenia nieruchomości ustalonej w art. 29 ust. 1 p.g.k., ma ono na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Jeżeli więc orzeczenie zatwierdzające przebieg granic działki zapadło i nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, to dopóki taki stan prawny istnieje, dopóty postępowanie administracyjne odnośnie do rozgraniczenia nieruchomości jest bezprzedmiotowe. Poglądy powyższe można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (tytułem przykładu można tu przywołać. Wyroki: NSA z 19.06.2000 r., sygn. I SA/Ka 2247/98, wyrok NSA z 20.03.2013 r. sygn. I OSK 1764/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z 28.07.2010 r. sygn. II SA/Bd 425/10, wyrok WSA w Krakowie z 12.02.2014 r. sygn. III SA/Kr 956/13, wyrok WSA w Lublinie z 28.04.2015 r. sygn. III SA/Lu 1155/14, wyrok WSA w Rzeszowie z 09.03.2018 r. sygn. II SA/Rz 197/18 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest natomiast, że decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2007 r. doszło do rozgraniczenia nieruchomości położonych w N. , gm. L. , oznaczonych numerami [...] i [...] (vide), a decyzja ta - wobec niezażądania przekazania sprawy sądowi (w trybie art. 33 ust. 4 p.g.k.) - w sposób ostateczny rozstrzygała spór co do przebiegu granicy między nimi. Od strony północnej granicę tę wyznacza punkt [...], a od południowej punkt [...] . Stabilizacja punktów granicznych (punkt [...] - rurą żelazną, a punktu [...] - betonowym granicznikiem) była wykonywana w obecności stron postępowania rozgraniczeniowego (w tym skarżących), co znajduje odzwierciedlenie w treści podpisanego przez strony protokołu granicznego z [...] grudnia 2006 r. Protokół ów załączony jest do operatu pomiarowego z rozgraniczenia przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] stycznia 2007 r. za nr [...] i stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Decyzja ustalająca w sposób odzwierciedlony w protokole granice pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami była jednocześnie kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, gdzie w odniesieniu do tej jej części, która dotyczyła działek nr [...] i [...] nie dopatrzono się kwalifikowanych wad prawnych. Co istotne, tego rodzaju wad nie dopatrzył się także sąd administracyjny kontrolujący wydaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i oddalił wniesioną na nią skargę T. L. i Z. L. (vide wyrok z 4 września 2014 r. IV SA/Wa 1138/14). Powyższa decyzja pozostaje zatem nadal w obrocie prawnym i wywołuje określone w niej skutki. Pomiędzy sprawą nią rozstrzygniętą, a zainicjowaną wnioskiem małżonków L. z 2018 r. zachodzi także bez wątpienia tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Wnioskując zaś o ponowne przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego skarżący nie wskazali na żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że w obszarze rozgraniczonych nieruchomości po wydaniu ww. decyzji doszło do tego rodzaju zdarzeń, które podważają ustalony w niej przebiegu granicy. Co zresztą znamienne, nie przedstawiają oni także alternatywnego w stosunku do pierwotnego jej przebiegu. Kwestionują jedynie legalność dokumentów, które posłużyły do jej ustalenia z postępowania podziałowego przeprowadzonego w latach 1982/83, jak i sam podział nieruchomości wówczas zrealizowany Podważają również legalność przeprowadzenia granicy poprzez zlokalizowany w obszarze obu działek budynek (która to wadliwość była skądinąd podnoszona nieskutecznie w postępowaniu nieważnościowym). Te jednak okoliczności, o ile nie doszło do uprzedniej eliminacji z obrotu prawnego decyzji podziałowej czy decyzji rozgraniczeniowej (a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), nie świadczą, że w obszarze mających podlegać rozgraniczeniu nieruchomości, po wydaniu pierwotnej decyzji, doszło do tak istotnej zmiany stanu faktycznego, że ponowne przeprowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 29 i n p.g.k. byłoby dopuszczalne. Jak zaś słusznie zauważało Kolegium, to na inicjatorze postępowania o ponowne ustalenie granic ukształtowanych już prawomocną decyzją, a nie organie administracji publicznej, ciąży obowiązek wykazania przesłanek do wszczęcia w tym przedmiocie postępowania. Skoro zaś takie nie zostały wykazane, a decyzja administracyjna ustalająca przebieg granicy pozostawała w mocy, to odmowa w tych uwarunkowaniach wszczęcia postępowania administracyjnego w tożsamej sprawie była uprawniona i znajduje oparcie w treści art. 61a § 1 k.p.a. Przywoływane przez skarżących postępowania administracyjne i sądowe przez nich inicjowane (o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, o wydanie działki, rozgraniczenie działek nr [...] i [...] , czy przywrócenie posiadania) - jak trafnie zauważało Kolegium - nie pozostają w związku z przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem z 18 grudnia 2018 r. W związku z czym zbędne było także analizowanie akt z tych postępowań przy jego rozpoznawaniu. Stąd zarzut naruszenia przez organ ustanowionej w art. 7 k.p.a, a rozwiniętej w art. 77 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, motywowany brakiem wystąpienia o te dokumenty do sądów mimo zgłaszanych w tym względzie wniosków, pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Całkowicie chybiony pozostaje także zarzut naruszenia art. 154 i 155 k.p.a., regulujących nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznych, co nie stanowiło przedmiotu rozstrzygania w sprawie zakończonej kwestionowanym postanowieniem, gdzie jedynie orzekano o dopuszczalności uruchomienia na wniosek strony w trybie zwykłym postępowania rozgraniczeniowego. Rozpoznając o zasadności tego wniosku, organ nie miał także obowiązku rozważania zasadności wszczynania postępowania rozgraniczeniowego z urzędu (w związku z rzekomym rażącym naruszeniem prawa przy pierwotnym wyznaczeniu granicy). Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia na gruncie art. 61a § 1 k.p.a., przesądzana jest wyłącznie kwestia procesowa, dotycząca tego czy określony podmiot może skutecznie zażądać uruchomienia w określonym przedmiocie postępowania administracyjnego. Rozstrzygając tę kwestię w sposób negatywny, organ nie ma więc także obowiązku weryfikacji merytorycznych aspektów samej sprawy administracyjnej, w której wniesiono podanie, co czyni zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 i 2 p.g.k. niezasadny. Wbrew zarzutom skargi wniosek o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie został złożony przez wszystkie strony. Kwestię tę zresztą wyjaśniło Kolegium, wskazując na wycofanie żądania przeprowadzenia rozgraniczenia przez małżonków S. (str. 10 uzasadnienia). Stąd również zarzut naruszenia art. 29, 30 i 31 p.g.k., upatrywany w nieprzeprowadzaniu owego postępowania, mimo złożenia wniosku "przez wszystkich zainteresowanych" i zaistnienia przesłanek do jego wszczęcia z urzędu, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI