III SA/GD 613/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności, uznając, że nie zależy ono od rozstrzygnięcia sądu powszechnego w innej sprawie.
Skarżący złożył wniosek o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności po upływie terminu ważności poprzedniego. Organy administracji zawiesiły postępowanie, uznając, że rozpatrzenie wniosku zależy od rozstrzygnięcia przez sąd powszechny odwołania dotyczącego wcześniejszego orzeczenia. WSA w Gdańsku uchylił postanowienia o zawieszeniu, stwierdzając, że zagadnienie to nie jest prejudycjalne dla nowego postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim, które utrzymało w mocy postanowienie Miejskiego Zespołu o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Organy administracji zawiesiły postępowanie, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., argumentując, że rozpatrzenie nowego wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności zależy od rozstrzygnięcia przez sąd powszechny odwołania dotyczącego wcześniejszego orzeczenia, które było ważne do 31 sierpnia 2023 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, wskazując, że sprawa przed sądem powszechnym dotyczy innego zakresu niż nowy wniosek, a upływ terminu ważności poprzedniego orzeczenia wymagał merytorycznego rozpoznania nowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie 'zagadnienia wstępnego' w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga, aby rozstrzygnięcie zagadnienia było bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w sprawie głównej. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie dotyczącej wcześniejszego orzeczenia nie miało takiego charakteru dla nowego wniosku, który dotyczył okresu po upływie ważności poprzedniego orzeczenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie sprawy przez sąd powszechny w przedmiocie odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na czas określony nie ma charakteru prejudycjalnego dla postępowania administracyjnego w sprawie wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, wszczętego po upływie terminu ważności poprzedniego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga, aby jego rozstrzygnięcie było bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w sprawie głównej. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego dotyczące wcześniejszego orzeczenia nie stanowi takiej przeszkody dla nowego wniosku, który dotyczy innego okresu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
niewłaściwe zastosowanie przez organy
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 101
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 15
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 6 § 1
u.r.z.s.o.n. art. 6b § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.s.o.n. art. 4a § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.s.o.n. art. 6b § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpatrzenie nowego wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności nie zależy od rozstrzygnięcia przez sąd powszechny odwołania dotyczącego wcześniejszego orzeczenia. Zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. musi stanowić bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji w sprawie głównej. Nowe postępowanie dotyczy niepełnosprawności od dnia 1 września 2023 r. i powinno być rozpatrzone merytorycznie w oparciu o aktualną dokumentację medyczną.
Odrzucone argumenty
Rozpatrzenie nowego wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności zależy od uprzedniego rozpatrzenia przez sąd powszechny odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu z dnia 24 listopada 2021 r. Istnieje bezpośredni związek między rozstrzygnięciem sądu powszechnego a nowym wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie nie ma wpływu na aktualne ustalenie niepełnosprawności skarżącego nie podziela poglądu wyrażonego w przywołanym przez organ II instancji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
Skład orzekający
Bartłomiej Adamczak
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Dominiak
członek
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście postępowań dotyczących orzeczeń o niepełnosprawności, zwłaszcza gdy upływa termin ważności poprzedniego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące wcześniejszego orzeczenia, a złożono nowy wniosek o wydanie orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z procedurami administracyjnymi dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności i interpretacją przepisów o zawieszaniu postępowań. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zainteresowanych prawami osób niepełnosprawnych.
“Czy postępowanie o niepełnosprawność musi czekać na wyrok sądu? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 613/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 119 pkt 3, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 97 § 1 pkt 4, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2015 poz 1110 § 6 ust. 1, § 15 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr WZON.9531.2.464.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2023 r., nr MZON.4010.10202.2023; 2. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim na rzecz skarżącego M. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim, po rozpatrzeniu zażalenia M. J. (zwanego dalej także "stroną", "skarżącym"), reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. N., na postanowienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Orzeczeniem z dnia 24 sierpnia 2021 r. (nr 10202) Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku - działając na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 573) – postanowił zaliczyć M. J. do osób niepełnosprawnych na czas oznaczony, tj. do dnia 31 sierpnia 2023 r. Stwierdzono, że niepełnosprawność (06-E, tj. schorzenie w postaci napadów padaczkowych) istnieje od wczesnego dzieciństwa i dziecko nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Na skutek złożonego zażalenia powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 24 listopada 2021 r. (nr WZON.9531.2.464.2021), w którym stwierdzono m.in., że dziecko wymaga jedynie stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Od powyższego orzeczenia skarżący, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego A. N., wniósł odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Następnie, w dniu 3 sierpnia 2023 r., do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku wpłynął wniosek M. J., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. N., w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Z treści wniosku wynikało, że został on złożony w związku z upływem ważności poprzedniego orzeczenia z dnia 24 sierpnia 2021 r. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r. (nr MZON.4010.10202.2023) Miejski Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") - zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania M. J. orzeczenia o niepełnosprawności, wskazując w uzasadnieniu, że aktualnie toczy się postępowanie odwoławcze przed sądem powszechnym od wydanego przez organ II instancji orzeczenia o niepełnosprawności dla tego dziecka (całość akt sprawy przekazano w dniu 14 stycznia 2022 r. do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku). Z tego powodu w ocenie organu postępowanie o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności, wszczęte na podstawie wniosku z dnia 3 sierpnia 2023 r., należało zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 24 listopada 2021 r. skierowanego do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych jest wyłącznie zakres, w jakim nie uwzględniono konieczności zapewnienia M. J. stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną zdolnością do samodzielnej egzystencji tj., wskazań zawartych w punkcie 7. orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem strony skarżącej rozpoznanie przedmiotowego odwołania przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku nie ma wpływu na aktualne ustalenie niepełnosprawności skarżącego. Ponadto strona zaakcentowała, że wydane orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2021 r., utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 24 listopada 2021 r., wydane zostało na czas określony tj. do dnia 31 sierpnia 2023 r., a w związku z tym w dniu 3 sierpnia 2023 r. został złożony wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności, do którego została załączona aktualna dokumentacja medyczna. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r. (nr WZON.9531.2.464.2021) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że prowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie będzie możliwe po uprzednim rozpatrzeniu przez Sąd odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 21 listopada 2021 r. Mimo, że zaskarżone do sądu powszechnego orzeczenie z dnia 24 listopada 2021 r. oraz wniosek z dnia 3 sierpnia 2023 r. dotyczą różnych okresów, to istnieje między nimi bezpośredni związek. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd nie ma podstaw prawnych do rozpoznania nowego wniosku o wydanie orzeczenia dla M. J., bowiem - w ocenie organu - orzeczenie sądu powszechnego dotyczące orzeczenia o niepełnosprawności będzie determinowało kierunek orzekania przez organ I instancji przy rozpoznaniu kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt I OSK 2900/16). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. J., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego w osobie matki A. N., zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art., 8, art. 12, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważania całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wydanie postanowienia z całkowitym pominięciem dyrektywy nakazującej uwzględnienie słusznego interesu strony; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności zależy od uprzedniego rozpatrzenia przez sąd powszechny odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 listopada 2021 r. W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że wynikający z przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczenia pogląd, w świetle najnowszego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pozostaje sprzeczny z dorobkiem orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., kształtującym znaczenie pojęcia zagadnienia wstępnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1067/20). Stwierdzenie, że "orzeczenie sądu powszechnego dotyczące orzeczenia o niepełnosprawności będzie determinowało kierunek orzekania przez organ I instancji przy rozpoznaniu kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności" w żaden sposób nie oznacza, że organ I instancji nie może rozpatrzyć sprawy w ogóle, tym bardziej, że wydając kolejne orzeczenie o niepełnosprawności - w związku z upływem terminu ważności poprzedniego orzeczenia - organ powinien dokonać oceny stanu zdrowia skarżącego (małoletniego) w oparciu o badanie, przedłożoną przez jego przedstawicielkę ustawową aktualną dokumentację medyczną oraz aktualne zaświadczenie lekarskie. Zaznaczono, że orzeczenie o niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 24 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy orzeczenie o niepełnosprawności Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 sierpnia 2021 r., zostało zaskarżone do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku wyłącznie w zakresie, w jakim nie uwzględniono konieczności zapewnienia skarżącemu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną zdolnością do samodzielnej egzystencji (tj. wskazań w punkcie 7. orzeczenia), dlatego rozpoznanie przedmiotowego odwołania przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku nie ma wpływu na aktualne ustalenie niepełnosprawności M. J.. W ocenie skarżącego organ II instancji utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji nie rozpatrzył całokształtu zebranego materiału dowodowego, nie pochylił się w ogóle nad aktualną oceną stanu zdrowia skarżącego (małoletniego), nad wskazaniami wynikającymi z zaświadczenia lekarskiego oraz z dokumentacji lekarskiej, co doprowadziło do wydania niesłusznego postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu równoległe rozstrzygnięcie przez sąd powszechny i Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku mogłoby doprowadzić do wydania dwóch odmiennych orzeczeń dla tej samej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy rozstrzygnięcie sprawy rozpoznawanej przez sąd powszechny wskutek odwołania skarżącego od orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 24 listopada 2021 r. ma charakter prejudycjalny w stosunku do postępowania wszczętego z wniosku przedstawicielki ustawowej M. J., który wpłynął do organu w dniu 3 sierpnia 2023 r. Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania organy wskazały art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Innymi słowy, aby jakieś zagadnienie prawne mogło zostać zakwalifikowane jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to od jego rozstrzygnięcia musi zależeć sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia. Można stwierdzić zatem, że związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2083/19 oraz z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2660/19). Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy wynika, że przedstawicielka ustawowa skarżącego wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w dniu 3 sierpnia 2023 r. (data wpływu wniosku do organu). Poprzedni wniosek, złożony w dniu 2 sierpnia 2021 r., wszczął postępowanie, które zakończyło się wydaniem orzeczenia ustalającym stopień niepełnosprawności skarżącego do dnia 31 sierpnia 2023 r. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności z dnia 15 lipca 2003 r. (t.j.: Dz. U z 2015 r., poz. 1110), osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia (ust. 1). W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia (ust. 2). Natomiast stosownie do ust. 3 w przypadku gdy załączona dokumentacja medyczna oraz badanie osoby, o której mowa w ust. 2, przez lekarza - przewodniczącego składu orzekającego, nie wskazują na zmianę stanu zdrowia tej osoby, skład orzekający wydaje orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Zatem z powyższej regulacji wynika, że strona może wielokrotnie występować z wnioskami o ustalenie niepełnosprawności w trakcie obowiązywania orzeczenia w tym przedmiocie. Przepis ten nie uzależnia rozpatrzenia nowego wniosku od prawomocności załatwienia złożonego wcześniej wniosku, określa jedynie w jakim czasie nowy wniosek nie może być złożony przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. Skarżący z przedmiotowym wnioskiem nie wystąpił przed upływem okresu wskazanego w powyższym przepisie, tzn. nie przekroczył 30 dni do końca ważności posiadanego orzeczenia. Niewątpliwie nowe postępowanie dotyczy niepełnosprawności skarżącego od dnia 1 września 2023 r. (w związku z upływem ważności z dniem 31 sierpnia 2023 r. poprzedniego orzeczenia), nie zaś tego, jaką niepełnosprawność określono skarżącemu w okresie wcześniejszym. Rezultat postępowania odwoławczego prowadzonego przed sądami powszechnymi – sądami pracy i ubezpieczeń społecznych co do orzeczenia z dnia 24 listopada 2021 r. nie ma bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego złożonego w dniu 3 sierpnia 2023 r. w okresie ważności wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności skarżącego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w przywołanym przez organ II instancji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt I OSK 2900/16), w którym stwierdzono, że mimo, iż zaskarżone do sądu powszechnego orzeczenie o niepełnosprawności wydane na czas oznaczony oraz nowy wniosek o orzeczenie niepełnosprawności dotyczą różnych okresów, to istnieje między nimi bezpośredni związek. Pogląd ten jest sprzeczny z dorobkiem orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., kształtującym znaczenie pojęcia zagadnienia wstępnego (zob. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1067/20 oraz z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 138/22, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 682/16). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu powszechnego co do orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na inny, wcześniejszy okres spowodować mogło nieuzasadnioną przewlekłość postępowania i pozostawienie skarżącego bez form pomocy ze środków publicznych, które uzależnione są od posiadania orzeczenia o niepełnosprawności (nawet bez wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki osoby trzeciej). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez niego praw, tj. 100 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu. Uwzględniając powyższą ocenę prawną organ będzie obowiązany rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącego z dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI