I SA/Wa 2403/20

I SA/Wa 2403/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Wesołowska
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Ścieszka
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1065/22 - Wyrok NSA z 2023-09-28
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
art. 34
ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Anna Wesołowska Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju z dnia (...)września 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 2403/20
UZASADNIENIE
Minister Rozwoju decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020r. po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w R., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowana w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych oraz nabycia prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie – utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
[...] S.A. w W. na podstawie przepisów art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2020r. poz. 292 z późn. zm.) wystąpiła z wnioskiem z dnia 23 września 2005 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., obejmującego m.in. ww. działkę gruntu nr [...] o pow. [...] ha.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego
"[...]" decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki gruntu.
[...] S.A. w W. złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., podnosząc, że organ I instancji w toku postępowania naruszył art. 7 w zw. z art. 77 ust.1 kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i niezabranie całości materiału dowodowego; art. 75 ust. 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez [...] w W. użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 34 ust.1 powołanej ustawy poprzez jego niezastosowanie i odmowę nabycia przez [...] w W. ex lege prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 października 2000 r.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2020r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 34 powołanej ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem 27 października 2000 r., z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. W świetle wskazanego przepisu do zaistnienia opisanego zdarzenia prawnego konieczne jest, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt stanowił własność Skarbu Państwa oraz pozostawał w posiadaniu [...].
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji
ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy [...].
Organ w oparciu o akta przedmiotowej sprawy ustalił, że Wojewoda [...], działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności nieruchomości położonej na terenie Miasta [...], a obecnie w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Powyższe potwierdza treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej m.in. dla działki nr [...], gdzie w dziale drugim księgi jako właściciel wpisana jest Gmina [...], natomiast podstawą wpisu własności jest ww. decyzja komunalizacja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że skoro przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister Rozwoju obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r.,
Wskazał, że zarzuty skargi są bezzasadne, gdyż Wojewoda [...] zgromadził w toku postępowania administracyjnego niezbędny materiał dowodowy m.in. w postaci treści księgi wieczystej prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] dla przedmiotowej nieruchomości, względem której prowadzone było postępowanie administracyjne.
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju nr [...] z dnia [...] września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] S.A. w W.
Zaskarżonej decyzji zarzucały:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 ust. 1 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niezebranie całości materiału dowodowego, pomimo ciążącego na organach obowiązku;
b. art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji przyjęcie, iż nie jest możliwe stwierdzenie, że Spółka nabyła ex lege użytkowanie wieczyste nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" oraz zebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
c. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §1 pkt 1 w zw. z pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe jego zastosowanie i utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji, pomimo że organ II instancji powinien był stwierdzić wystąpienie podniesionych naruszeń po stronie organu I instancji, a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy, bądź alternatywnie skierować sprawę do ponownego rozpoznania,
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 powołanej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, iż [...] S.A. nie nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie
Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i na
dzień 27 października 2000 r.
mając na uwadze powyższe skarżąca wnosiła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., oraz o rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności urządzeń znajdujących się na nieruchomości sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Skarżąca podniosła, że wszelkie ustalenia dokonane przez organ, a dotyczące prawa własności nieruchomości, odnoszą się do daty, niebędącej istotną w przedmiotowej sprawie. Organ z urzędu zobowiązany był do przedstawienia prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czego jednak nie uczynił. Co więcej, uzasadnienie zaskarżonej decyzji pod względem przywołanych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie a także przywołanych dowodów jest wręcz identyczne, jak w przypadku decyzji Wojewody [...].
Zdaniem skarżącej obie decyzje zostały oparte na założeniu, że Skarb Państwa miałby nie być właścicielem nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r.
Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
[...] spółka akcyjna S.A. zwróciły się do Wojewody [...] wnioskiem z dnia 23 września 2005 r. o uwłaszczenie, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) - dalej: ustawa o komercjalizacji [...] - o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., obejmującego m.in. ww. działkę gruntu nr [...] o pow. [...] ha.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji [...] "grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...]. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego."
Minister Rozwoju , utrzymując w mocy odmowną decyzję Wojewody [...] jako przesłankę odmowy uwłaszczenia wskazał, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, gdyż Wojewoda [...], działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowej działki gruntu nr [...] o pow. [...] ha., położonej na terenie Miasta [...], a obecnie w gminie [...], co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej m.in. dla działki nr [...], gdzie w dziale drugim księgi jako właściciel wpisana jest Gmina [...], a podstawą wpisu własności jest ww. decyzja komunalizacja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...].
Zdaniem Ministra stwierdzenie uwłaszczenia odnosi się do stanu prawnego z dnia 5 grudnia 1990 r. i nie może dotyczyć nieruchomości innych, niż nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa.
Do rozstrzygnięcia w tej sprawie pozostają zatem dwie kwestie: czy Minister Rozwoju prawidłowo ustalił datę nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości wnioskowanej do uwłaszczenia i w jakiej dacie Skarb Państwa powinien być właścicielem nieruchomości, aby uwłaszczenie z mocy prawa, w trybie art. 34 ustawy o komercjalizacji [...], mogło mieć miejsce, niezależnie od spełnienia pozostałych przesłanek z tego przepisu.
Skarżąca spółka twierdzi, iż Minister Infrastruktury wadliwie ustalił stan faktyczny, gdyż w treści decyzji Ministra oraz Wojewody brak jest informacji o kluczowym dla sprawy ustaleniu faktycznym tj. jaki podmiot w rozważanym okresie czyli w dniu 5 grudnia 1990 r. był właścicielem nieruchomości i w oparciu o jakie dokumenty organ przyjął, ze w tej dacie właścicielem przedmiotowej działki gruntu nie był Skarb Państwa.
W ocenie sądu ten zarzut skarżącej nie może zostać uznany za zasadny, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowej działki gruntu terenie Miasta [...], co potwierdza księga wieczysta nr [...] prowadzona m.in. dla działki nr [...], gdzie w dziale drugim księgi jako właściciel wpisana jest Gmina [...], a podstawą wpisu własności jest ww. decyzja komunalizacja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...].
Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. właścicielem spornej działki gruntu była Gmina [...].
Odnosząc się do drugiej kwestii należy przypomnieć, że treść art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji [...] stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają "grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...]", co zdaniem sądu oznacza, że oprócz posiadania [...], także w dniu 5 grudnia 1990 r. grunty musiały być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną samego posiadania [...], poprzez jego uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że aby [...] mogła uzyskać prawo wieczystego użytkowania grunt musi stanowić własność Skarbu Państwa, a przedmiotowa nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa nie była.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego jak również niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż wszystkie okoliczności, które musiały podlegać ustaleniu i ocenie przez organ (a ich zakres wynika z prawa materialnego) zostały ustalone i ocenione w sposób wyczerpujący dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł o oddaleniu skargi.