I SA/WA 2389/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący kwestionowali decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego z 1950 r. dotyczącego przejęcia nieruchomości. Organ administracji uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają umorzeniu. Orzeczenie z 1950 r. zostało doręczone w 1950 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął w 2019 r., czyli po upływie 69 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że wprowadzona nowelizacją KPA 30-letnia cezurę czasową jest zgodna z Konstytucją i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prawnego oraz trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Sąd podkreślił, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji po tak długim czasie destabilizuje porządek prawny, a ustawodawca miał obowiązek dostosować przepisy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. Sąd wskazał również, że prawo do sądu nie jest nieograniczone i w tym przypadku racje konstytucyjne przemawiające za stabilizacją stosunków prawnych przeważają nad możliwością dochodzenia roszczeń odszkodowawczych po tak długim okresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KPA dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zgodność tych przepisów z Konstytucją, zasada pewności prawa i trwałości decyzji administracyjnych.
Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte po upływie 30 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, podlega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie takie podlega umorzeniu z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis wprowadzający 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodny z Konstytucją i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prawnego oraz trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Wprowadzenie tej cezurę czasową jest konieczne dla stabilizacji stosunków prawnych i wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Czy przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzający 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP) oraz prawo do wynagrodzenia szkody (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza wskazanych praw konstytucyjnych, ponieważ prawo do sądu nie jest nieograniczone, a racje konstytucyjne przemawiające za stabilizacją stosunków prawnych przeważają nad możliwością dochodzenia roszczeń po tak długim okresie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo do sądu zostało zachowane, gdyż strona mogła odwołać się do sądu administracyjnego. Ponadto, zasada pewności obrotu prawnego i trwałości decyzji administracyjnej, wynikająca z art. 2 Konstytucji RP, przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa po upływie 30 lat. Wprowadzone ograniczenie czasowe jest proporcjonalne i służy ochronie interesu publicznego.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego art. 2 § ust. 2
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z 15 lipca 1948 r. § § 5
k.c. art. 4171 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 160 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego, który wprowadza 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, co skutkuje umorzeniem postępowania wszczętego po tym terminie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kpa w zw. z art. 2 i 77 ust. 1 i 2 Konstytucji R.P: poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w trakcie prowadzenia postępowania merytorycznego w sytuacji, w której takie zachowanie organu narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa i pozbawia obywateli prawa do słusznego odszkodowania za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej i powoduje zamknięcie obywatelom prawo do dochodzenia przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. • brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. • ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. • zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
przewodniczący sprawozdawca
Monika Sawa
sędzia
Dorota Kozub-Marciniak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zgodność tych przepisów z Konstytucją, zasada pewności prawa i trwałości decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte po upływie 30 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilności prawa i ochrony praw nabytych po upływie bardzo długiego czasu, co ma znaczenie dla wielu obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed 70 lat? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.