I SA/Wa 2374/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaustawa wprowadzająca reformę administracyjnąwłasnośćgminapowiatadministracja publicznaprawo rzeczowe

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Rozwoju, uznając, że gmina nie wykazała braku swojego prawa własności do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., co było warunkiem nabycia jej z mocy prawa.

Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Kluczowym przepisem był art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, który wymagał, aby nieruchomość nie stanowiła własności jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd uznał, że gmina była właścicielką nieruchomości w tym dniu, co wykluczało zastosowanie tego przepisu i tym samym oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Nieruchomość ta stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Gminy P. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] maja 1998 r. Skarżąca gmina domagała się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Powiat [...] na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, podkreślił, że kluczowym warunkiem zastosowania art. 73 ust. 1 jest brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Ponieważ w niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że Gmina P. była właścicielką nieruchomości w tej dacie, przesłanka ta nie została spełniona. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nabycie z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną jest możliwe tylko wtedy, gdy nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym warunkiem nabycia nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną jest to, aby nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Ponieważ w tej sprawie gmina była właścicielką nieruchomości w tym dniu, przesłanka ta nie została spełniona, co uniemożliwiło stwierdzenie nabycia własności z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz.U. 1998 Nr 133 poz. 872 art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Kluczowe jest, aby nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2020 poz. 374 art. 15 zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z zarządzeniem Prezesa NSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy oparta na art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, która zakładała nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, została odrzucona z powodu niespełnienia przesłanki braku własności jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Skład orzekający

Joanna Skiba

przewodniczący sprawozdawca

Monika Sawa

członek

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w kontekście nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, gdy jednostka samorządu terytorialnego była właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą administracyjną z 1998 r. i nabyciem własności nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu dotyczącego nieruchomości i reformy administracyjnej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na prostej, jednoznacznej przesłance, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 2374/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Sawa
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 363/22 - Wyrok NSA z 2023-03-10
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr. [...] Minister Rozwoju po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta P., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr. [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat [...], własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. własność Gminy P.
Od niniejszej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy P. w dniu [...] sierpnia 2020r. Wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i stwierdzenie nabycia przez Powiat [...] własności działki nr [...], względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...].
Decyzją z dnia [...] września 2020r., nr. [...] Minister Rozwoju utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...].
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze poźń. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust.1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998r., spełnione zostały następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną;
-nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego; Minister Rozwoju wskazał jednak, że z akt sprawy wynika wprost, iż w dniu 31 grudnia 1998r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości była Gmina P., na podstawie decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] maja 1998r., nr [...], co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej nr. [...].
W ocenie Ministra w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r., w związku z czym organ naczelny obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) przez błędną wykładnię co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania i niesłusznej odmowy stwierdzenia własności nieruchomości na rzecz Powiatu [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialno-prawną przesłanką zaskarżonej decyzji jest art. 73 ust. 1 ustawy – przepisy wprowadzające, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w zmian za odszkodowanie. Przytoczony przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, które do tej pory nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną;
pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz
brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub
jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawodawca jednoznacznie stwierdził w powyższym przepisie, że przy spełnieniu określonych warunków nieruchomość staje się własnością odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) z mocy samego prawa, jeżeli własność danej nieruchomości nie przysługiwała w dniu 31 stycznia 1998 r. Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek stoi na przeszkodzie w nabyciu przez Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. w nieruchomości, na podstawie tego przepisu.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest natomiast, że nieruchomość położona w P., oznaczona jako działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy P., na podstawie decyzji Burmistrza P. nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...]. Stanowiła zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. własność jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza brak spełnienie jednej z przesłanek określonych wyżej. Zdaniem Sądu przesłanka z ww. art. 73 jest spełniona w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego nie służy prawo własności do przedmiotowego gruntu. Przepis ten został sformułowany jasno i jego treść nie budzi żadnych wątpliwości. Poza tym należy mieć również na uwadze cel uchwalenia przepisu o takiej treści i intencję ustawodawcy, którą było uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Jego celem nie jest natomiast, jak zdaje się tego oczekiwać skarżący, uregulowanie wszelkich kwestii związanych również z właściwą kategorią drogi. Te kwestie przekraczają zatem ramy niniejszego postępowania i nie mogą być przedmiotem oceny.
Wobec powyższego Sąd uznał, że z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 73 (tu wykazania nie przysługiwania Skarbowi Państwa lub gminie prawa własności do nieruchomości w określonej dacie) organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zastosowania art. 73 ust. 1 ww. ustawy z 13 października 1998 r., a kwestie podniesione przez skarżącą nie mogą zostać uwzględnione.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę