II SA/Bd 952/23

II SA/Bd 952/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Janiszewska - Ziołek
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. P. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., znak: [...] Burmistrz K. P., działając na podstawie art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 5, pkt 11, pkt 15, pkt 21, art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 2, ust. 3, art. 23 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4aa, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 390) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), orzekł o odmowie przyznania D. W. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem - R. W..
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji podniósł, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. D. W. zwróciła się do Burmistrza K. P. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, R. W., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2023 r. (znak: [...]), ważnym do dnia [...] lutego 2025 r. W toku postępowania wyjaśniającego fakt sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie był sporny.
Jako powód decyzji odmownej podano okoliczność, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, nie powstała przed ukończeniem przez nią 18., ewentualnie 25. roku życia (w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej), a ponadto wskazano, że wnioskodawczyni jest uprawniona do emerytury, wypłacanej z KRUS-u, podkreślając przy tym, że świadczenie pielęgnacyjne ma na celu rekompensatę dochodu z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (bądź niepodejmowania zatrudnienia) w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Natomiast w niniejszej sprawie nie istnieje bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. W. wniosła o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...].02.2023 r., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie mające istotny wpływ na jej wydanie, tj.
. przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przepisów prawa materialnego,
. przez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem R. W..
. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że żona ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne pobiera emeryturę i tym samym nie wypełnia przesłanki z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z pracy zarobkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją dnia [...] czerwca 2023 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że podany przez organ pierwszej instancji powód, jakoby moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, rzutował negatywnie na prawo jej opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego jest niesłuszny ze względu na brzmienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13; Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) i o ile w tym zakresie Kolegium przyznało rację skarżącej, to nie zmienia to wyniku sprawy.
Wskazano, że problem jednoczesnego pobierania emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego zajmuje poczesne miejsce w orzecznictwie sądów administracyjnych. Niemniej jednak Kolegium wyraziło pogląd, iż odstąpienie od wykładni literalnej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest uzasadnione, bowiem może mieć to miejsce wyłącznie i wyjątkowo wówczas, gdy językowe rozumienie danego przepisu prowadzi do skutków rażąco niesprawiedliwych lub niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa, a w rozpatrywanym przypadku (jak i jemu podobnych) sytuacja taka nie zachodzi. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia opiekuńczego jest rekompensata finansowa kierowana do opiekuna osoby niepełnosprawnej wówczas, gdy rezygnuje on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wsparciem z zakresu pomocy społecznej sensu stricto. Nie stanowi ono również swoistego wynagrodzenia za opiekę sprawowaną nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jest natomiast przede wszystkim częściowym zamiennikiem wynagrodzenia za pracę w sytuacji, gdy dana osoba obiektywnie nie może jej wykonywać. Ustawodawca powiązał zatem zaniechanie aktywności zawodowej z tymże wsparciem finansowym.
Dlatego Kolegium wyraziło pogląd, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego emerytowi pobierającemu emeryturę byłoby działaniem contra legem (przeciwko prawu).
Wskazano ponadto, iż świadczenia emerytalne i rentowe będące częścią zabezpieczenia społecznego, mają pierwszeństwo przed świadczeniami o czysto pomocowym charakterze. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zawarty w wyroku z dnia [...] stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 808/19), w którym Sąd wskazał: "Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może naruszać zasady równości różnicując w sposób nieuprawniony sytuację opiekunów osób niepełnosprawnych. Sąd nie podziela jednak wyrażonego w orzecznictwie (...) poglądu, zgodnie z którym zasada równości wymaga odrzucenia wyników językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd zgadzając się ze stwierdzeniem, że odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może doprowadzić do sytuacji, w której dana osoba będzie pobierała świadczenie pielęgnacyjne i emeryturę, nie podziela poglądu o takiej wykładni tego przepisu, która sprowadzać się będzie do odmowy jego zastosowania i wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne) a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Wypłata tak rozumianej różnicy powoduje bowiem dalsze komplikacje, w szczególności pozostaje w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa kwotowo. Nadto mogą się rodzić wątpliwości co do zachowania zasady równości, a też trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia np. w sytuacji otrzymania trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe".
Przywołany wyrok WSA w Poznaniu, zdaniem Kolegium pokazuje również, że ustawodawca nie przewidział nawet algorytmu ustalania kwoty świadczenia pielęgnacyjnego, przyznawanego w zbiegu z emeryturą.
W skardze do Sądu D. W. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędne uznanie, że pobieranie świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem R. W..
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię tj.: art. 6 k.pa., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., 79 a k.p.a. przez niepoinformowanie przez organ strony przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia poobieranej emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem strony skarżącej, organ II instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r., gdyż zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych celowe jest zastosowanie w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej. Narusza bowiem zasadę równości taka wykładnia tego przepisu, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie i nie ma racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tej normie, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.
W ocenie strony skarżącej prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie można znaleźć przekonujących argumentów, uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Osobie, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, należy umożliwić dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie. W przypadku emerytury, wybór taki można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach
rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty świadczenia, poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty.
Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że wyraża gotowość do zawieszenia pobieranej przez siebie emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa procesowego, skarżąca podniosła, iż w sytuacji, gdy organ stwierdził, że jedyną przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie emerytury, powinien skarżącą o tym poinformować i wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia negatywnej przesłanki. Dążąc do szybkiego załatwienia sprawy zgodnie z dobrem strony skarżącej, organ powinien podjąć działania, aby skarżąca spełniła wszystkie przesłanki ustawowe do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało jednak podjęcia działań zgodnych ze słusznym interesem strony, co stanowi rażące uchybienie wskazanych powyżej przepisów proceduralnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Organy przyjęły, że podstawą do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2023 r. (znak: PZON.8321.2.641.2022.MS), ważnym do dnia [...] lutego 2025 r., była okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury wypłacanej z KRUS.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
W ocenie Sądu, prawo do świadczenia emerytalnego nie może automatycznie (a limine) przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wyrażonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dla oceny prawidłowości działania organu kluczowe jest jednak to, że skarżącej w toku postępowania, zarówno przez organem I, jak i II instancji, nie zapewniono możliwości realnego wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami, a przede wszystkim nie skierowano do niej na żadnym etapie wezwania z pouczeniem, że w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy uzyskać decyzję o zawieszeniu świadczenia emerytalnego.
Wyjaśnić należy, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 33 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2021, poz. 266 ze zm.), zgodnie z którym, w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4 (ust. 1), natomiast w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 4 (ust. 2). Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów w odniesieniu do innych świadczeń (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 33 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
W ocenie Sądu osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury rolniczej. Może to zrealizować poprzez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury/renty. Dojdzie wówczas do zawieszenia prawa (art. 34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), co umożliwi ewentualne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Choć emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (posiadania prawa do emerytury), która w tym wypadku wiązana być musi nie z samym prawem do emerytury, lecz z realizacją tego prawa w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1080/21; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2813/20; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 – dostępny jw.).
O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury rolniczej i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ powinien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.
Zawieszenie prawa do emerytury należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa. Należy przyjąć, że zawieszenie prawa do emerytury (i oczywiście wstrzymanie jej wypłaty) powoduje odpadnięcie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
Z tych przyczyn, orzekające w sprawie organy winny były w toku postępowania administracyjnego skutecznie poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia stosownej decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Tego niezbędnego do zachowania zasady równości działania organy nie przeprowadziły, choć obowiązek informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach prawnych wynika z art. 9 oraz z art. 79a § 1 k.p.a. Organy wbrew treści tych przepisów nie poinformowały skarżącej w toku postępowania o prawie do zawieszenia emerytury, skutkującego wstrzymaniem jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, czyli przesłanek zależnych od strony, które umożliwiałyby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Eliminację negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należało umożliwić stronie już na etapie kontrolowanego postępowania, tak aby uczynić zasadność zasadzie z art. 9 k.p.a. i art. 79a k.p.a.
Pominięcie przez orzekające w sprawie organy przepisów umożliwiających dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą mogło mieć istotny wpływ na ustalony wynik sprawy.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji
Należy również wyjaśnić stronie, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do wypłaty różnicy pomiędzy wysokością emerytury, a świadczeniem pielęgnacyjnym. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko co do tego, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej - tj. w wysokości stanowiącej różnicę między ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczenia emerytalnego netto - naruszałoby treść art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Powodowałaby bowiem istotne trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury/renty i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony, aby nie narażać jej na ewentualnie zbędne zawieszenie prawa do emerytury, należało będzie w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 u.ś.r. Po ustaleniu, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy wezwać ją do przedstawienia stosownej decyzji o zawieszeniu emerytury. Przedwczesne wezwanie do nadesłania decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, może bowiem grozić stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien też zwrócić uwagę na dokument zatytułowany "oświadczenie o wypłacie świadczenia pielęgnacyjnego na konto pełnomocnika" (k. 11) i skierować zapytanie bezpośrednio do skarżącej, czy treść tego oświadczenia o wypłatę świadczenia na konto spółki [...] sp. z o.o. jest wyrazem jej świadomej decyzji i dobrowolnym oświadczeniem woli. W przypadku zaprzeczenia, zwrócić się do organów ścigania z zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa.