I SA/WA 2342/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik, osoba niepełnosprawna z niskimi dochodami (renta, zasiłek pielęgnacyjny, wsparcie z pomocy społecznej), wnioskował o umorzenie całości zadłużenia, które wynosiło ponad 19 tys. zł. Organy administracji uznały, że sytuacja dłużnika, mimo trudności, nie jest na tyle wyjątkowa i obiektywnie uniemożliwiająca spłatę, aby uzasadniać umorzenie. Podkreślono, że umorzenie jest formą ulgi o charakterze wyjątkowym, a samo uzyskiwanie niskich dochodów lub posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie jest wystarczającą przesłanką. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że choć dłużnik ma niskie dochody i orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to nie wyklucza to możliwości podjęcia pracy zarobkowej na stanowisku dostosowanym. Ponadto, po umorzeniu innych długów w ramach upadłości konsumenckiej, nie ciążą na nim inne zaległe zobowiązania, co sugeruje możliwość spłaty zadłużenia alimentacyjnego w dłuższej perspektywie. Sąd podkreślił, że kontrola legalności decyzji uznaniowej sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania dowodowego i zgodności z prawem, a nie oceny celowości rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy umorzenia długu alimentacyjnego w sytuacji niepełnosprawności i niskich dochodów, gdy brak jest obiektywnych, niezależnych od dłużnika przeszkód w spłacie.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja dłużnika alimentacyjnego, charakteryzująca się niepełnosprawnością i niskimi dochodami, uzasadnia umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja dłużnika nie jest na tyle wyjątkowa i obiektywnie uniemożliwiająca spłatę, aby uzasadniać umorzenie należności.
Uzasadnienie
Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i wymaga zaistnienia obiektywnych okoliczności niezależnych od dłużnika, które uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku. Sam fakt niskich dochodów lub niepełnosprawności, zwłaszcza gdy nie wyklucza możliwości podjęcia pracy, nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego (art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.) przy odmowie umorzenia długu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, wyciągnął wnioski i zastosował przepisy prawa, a jego ocena mieści się w ustawowych granicach.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że stan faktyczny został prawidłowo zrekonstruowany, a zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 77 § 1, 111 § 1 k.p.a.) nie znalazły uzasadnienia. Kontrola legalności decyzji uznaniowej nie obejmuje oceny celowości rozstrzygnięcia.
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie ma charakter wyjątkowy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Obowiązany jest on zwrócić organowi właściwemu wierzyciela wraz z ustawowymi odsetkami.
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Samo umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
P.u. art. 491^21 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Wyłączenie spod umorzenia zobowiązań w postępowaniu upadłościowym, które może obejmować także świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 111 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja dłużnika nie jest na tyle wyjątkowa i obiektywnie uniemożliwiająca spłatę, aby uzasadniać umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego. • Sam fakt niskich dochodów lub niepełnosprawności nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia. • Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i zastosował przepisy prawa. • Zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie znalazły uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 77 § 1, 111 § 1 k.p.a.) z powodu braku należytego postępowania wyjaśniającego i nieuwzględnienia roli syndyka. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.).
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie należności alimentacyjnych może bowiem mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala mu na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. • Taką wyjątkowością nie cechuje się jednak sam fakt uzyskiwania stosunkowo niskich dochodów przez dłużnika alimentacyjnego, czy nawet legitymowanie się – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. • Udzielenie tej ulgi – jak zasadnie podnosił organ - uwarunkowane być winno bowiem przede wszystkim zaistnieniem splotu niezależnych od dłużnika zdarzeń i okoliczności, które powodują z jednej strony, że nie jest on w stanie spłacać zadłużenia, a z drugiej, że rokowania co do możliwości wywiązania się z tego obowiązku w przyszłości są co najmniej znikome.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
członek
Bożena Marciniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy umorzenia długu alimentacyjnego w sytuacji niepełnosprawności i niskich dochodów, gdy brak jest obiektywnych, niezależnych od dłużnika przeszkód w spłacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących umorzenia długu alimentacyjnego i stanowi przykład, kiedy sąd administracyjny nie ingeruje w uznaniową decyzję organu, jeśli nie naruszono prawa.
“Czy niepełnosprawność i niskie dochody zawsze oznaczają umorzenie długu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.