I SA/Wa 2341/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, uznając brak dowodów na posiadanie gruntu w zarządzie w kluczowej dacie.
Spółka P. S.A. wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Spółka twierdziła, że posiadała grunt w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r., co zgodnie z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno skutkować nabyciem tego prawa. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny uznały jednak, że przedstawione dokumenty, w tym wpis w księdze wieczystej oparty na orzeczeniu Ministra Kolei z 1952 r. i protokole z 1951 r., nie potwierdzają istnienia prawa zarządu w wymaganej dacie. Sąd podkreślił, że prawo zarządu nie może być domniemane i wymaga konkretnego tytułu prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanki posiadania gruntu w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest warunkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca spółka wywodziła swoje prawo z wpisu w księdze wieczystej, wskazującego na własność Skarbu Państwa – Przedsiębiorstwa P. na podstawie orzeczenia Ministra Kolei z 1952 r. i protokołu zdawczo-odbiorczego z 1951 r. Organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznali, że te dokumenty nie potwierdzają istnienia prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd podkreślił, że prawo zarządu nie może być domniemane i musi być wykazane konkretnym tytułem prawnym, takim jak decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie, wydana przed określoną datą. Brak takich dowodów skutkował oddaleniem skargi. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wpis sam w sobie nie stanowi dowodu istnienia prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., zwłaszcza jeśli nie nawiązuje do konkretnej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu i nie określa jej warunków oraz czasu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty takie jak orzeczenie Ministra Kolei z 1952 r. i protokół zdawczo-odbiorczy z 1951 r. potwierdzają jedynie nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa, a nie ustanowienie prawa zarządu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego w konkretnym terminie. Prawo zarządu nie może być domniemane i wymaga wykazania konkretnym tytułem prawnym, istniejącym w dniu 5 grudnia 1990 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Warunkiem nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez państwowe i komunalne osoby prawne jest posiadanie tych nieruchomości w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 § 1
Wymienia dokumenty stanowiące podstawę do stwierdzenia prawa zarządu (np. decyzja o przekazaniu w zarząd, decyzja o przekazaniu w użytkowanie wydana przed 1.08.1985 r., umowa, odpis z księgi wieczystej).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 5
Organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87
Grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (1.08.1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodziły w zarząd tych jednostek.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.
Pomocnicze
u.g.n. art. 206
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia określającego zasady stwierdzania prawa zarządu.
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 10 § 1
Przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym w użytkowanie następowało w drodze decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na posiadanie nieruchomości w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Dokumenty przedstawione przez skarżącą (orzeczenie Ministra Kolei z 1952 r., protokół z 1951 r., wpis w KW) nie potwierdzają istnienia prawa zarządu w wymaganej dacie. Prawo zarządu nie może być domniemane i wymaga konkretnego tytułu prawnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na wpisie w księdze wieczystej jako dowodzie prawa zarządu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. Do wystąpienia skutku określonego w art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w postaci przejścia z mocy prawa w zarząd na rzecz jednostek państwowych gruntów stanowiących własność państwa, koniecznym jest zatem stwierdzenie, że grunty te były uprzednio przekazane na rzecz jednostek państwowych w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej. Prawo użytkowania lub zarządu nie można domniemywać.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Elżbieta Lenart
przewodniczący
Marta Kołtun-Kulik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia państwowych osób prawnych, wymogów dowodowych dla stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością w kontekście nabycia prawa użytkowania wieczystego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uwłaszczeniem z 1990 r. oraz wymogami dowodowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości, które może mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorstw państwowych i ich poprzedników prawnych. Interpretacja wymogów dowodowych jest kluczowa.
“Czy wpis w księdze wiecz sprzed 70 lat gwarantuje prawo do gruntu? Sąd wyjaśnia wymogi uwłaszczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2341/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-02-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/ Elżbieta Lenart /przewodniczący/ Marta Kołtun-Kulik Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1985/23 - Wyrok NSA z 2025-06-25 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1990 art. 200 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 czerwca 2022 r. nr DO-II.7610.287.2021.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 30 czerwca 2022 r. nr DO-II.7610.287.2021.JL utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 23 lipca 2021 r. nr NW/IV/77200/133/08 odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w J., obręb [...], J., obejmującego działki ozn. nr [...] o pow. 2,0402 ha, nr [...] o pow. 0,0808 ha, nr [...] o pow. 0,0690 ha i nr [...] o pow. 4,3525 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda Śląski decyzją z 23 lipca 2021 r., działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm. - dalej jako u.g.n.), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W., prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. P. S.A. z siedzibą w W. wniosły odwołanie od ww. decyzji. Minister Rozwoju i Technologii rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Odnosząc się do kwestii identyfikacji przedmiotowej nieruchomości, organ zaznaczył, że z działki ozn. nr [...] zostały wydzielone działki o nr od [...] do [...], a zatem również działka nr [...], co potwierdzają m.in. załączone do akt sprawy pisma Prezydenta Miasta J. z 25 lipca 2006 r. oraz z 10 maja 2016 r. Następnie działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. 0,0829 ha, nr [...] o pow. 1,2299 ha i nr [...] o pow. 5,1893 ha, co potwierdza wykaz zmian gruntowych przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 2 września 2004 r. pod nr [...]. Decyzją Prezydenta Miasta J. z 10 grudnia 2015 r. nr [...] dokonano podziału działki nr [...] m.in. na działkę nr [...] oraz działki nr [...] m.in. na działki nr [...] i nr [...]. Wojewoda Śląski w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowych nieruchomości nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przysługiwało Skarbowi Państwa. Powyższych ustaleń organ wojewódzki dokonał w oparciu o pismo Prezydenta Miasta J. z 25 lipca 2006 r. Obecnie przedmiotowe działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], wpisane są do KW nr [...], gdzie w dziale II jako właściciel ww. nieruchomości wpisane jest Państwo - Przedsiębiorstwo Państwowe "P." [...] K. na podstawie odpisu orzeczenia Ministra Kolei z 12 grudnia 1952 r. nr KG-2-F/264/60/51 oraz zatwierdzonego tym orzeczeniem odpisu protokołu zdawczo - odbiorczego z 18 września 1951 r. Minister zaznaczył, że powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie P. w W. Organ wskazał, że zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Zarząd nieruchomości był ustanawiany zatem nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Minister podkreślił, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy zaznaczył, że P. S.A. wywodzi prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości z wpisu w dziale II KW nr [...] prowadzonej dla dawnych działek nr [...], nr [...] i nr [...] z którego wynika, że własność ww. działek przypisana jest Państwu - Przedsiębiorstwu "P." - [...] K. na podstawie orzeczenia Ministra Kolei z 12 grudnia 1952 r. nr KG.2.-F/264/60/51 oraz zatwierdzonego tym orzeczeniem protokołu zdawczo - odbiorczego z 18 września 1951 r. w sprawie przejęcia przedsiębiorstwa "K. P. (B.) – J. – S., stanowiącego byłą własność Spółki Akcyjnej "K. P. – J." we L., na własność Skarbu Państwa. W ocenie organu ww. protokół zdawczo - odbiorczy z 18 września 1951 r. oraz orzeczenie Ministra Kolei z 12 grudnia 1952 r. nie potwierdzają istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu, bowiem odnoszą się wyłącznie do przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa i nie przyznają przedsiębiorstwu żadnych praw rzeczowych do gruntu. Minister zaznaczył, że podstawą wydania ww. orzeczenia z 12 grudnia 1952 r. były przepisy § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R.P. z 1947 r., Nr 16, poz. 62 ze zm.). Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, której ww. rozporządzenie jest aktem wykonawczym, dotyczy jedyne problematyki nacjonalizacji wymienionego w niej majątku i uregulowania roszczeń byłych właścicieli. Nie regulowała natomiast spraw związanych z przejęciem tego mienia przez poszczególne przedsiębiorstwa. Organ wskazał jednocześnie, że ww. protokół zdawczo-odbiorczy z 18 września 1951 r. został wydany w związku z realizacją postanowień orzeczenia Ministra Komunikacji Nr 9 z 25 lutego 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych (M.P. Nr 27, poz. 102) i nie wskazano w nim czy i na jakiej podstawie przedmiotowy grunt miałby zostać przekazany w zarząd P. Tym samym w ocenie organu odwoławczego ww. dokumenty nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego, że przedmiotowy grunt został przekazany w zarząd P. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z art. 87 ww. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodziły w zarząd tych jednostek. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna była zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Do wystąpienia skutku określonego w art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w postaci przejścia z mocy prawa w zarząd na rzecz jednostek państwowych gruntów stanowiących własność państwa, koniecznym jest zatem stwierdzenie, że grunty te były uprzednio przekazane na rzecz jednostek państwowych w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jednak decyzji wydanej przed datą 1 sierpnia 1985 r. o przekazaniu przedmiotowych gruntów w użytkowanie na rzecz P., dlatego nie można stwierdzić, iż nastąpił skutek określony w art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w postaci przejścia nieruchomości w zarząd. Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda Śląski pismem z 12 czerwca 2014 r. działając na podstawie § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia dokumentu wskazanego w § 4 rozporządzenia potwierdzającego prawo zarządu do przedmiotowego gruntu. W odpowiedzi P. S.A. pismem z 11 sierpnia 2015 r. wskazała, iż KW nr [...] zawierająca wpis "Państwo - Przedsiębiorstwo P. - [...] K." spełnia przesłanki § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Podstawą dokonania ww. wpisu w dziale II KW [...] były jednak ww. dokumenty, tj. orzeczenie Ministra Kolei z 12 grudnia 1952 r. oraz zatwierdzony tym orzeczeniem odpis protokołu zdawczo-odbiorczego z 18 września 1951 r., które nie spełniają przesłanek ww. rozporządzenia, bowiem potwierdzają jedynie nabycie prawa własności gruntu przez Skarb Państwa. Ponadto z pisma Prezydenta Miasta J. z 25 lipca 2006 r. wynika, że P. w zakresie przedmiotowych działek nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz brak jest informacji dotyczącej opłat ponoszonych przez wnioskodawczynię z tytułu władania wnioskowaną nieruchomością. Wobec powyższego Minister stwierdził, że Wojewoda Śląski prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka posiadania przez P. w W. w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do opisanej wyżej nieruchomości. P. S.A. w W. wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b. art. 77 § 1 k.p.a. raz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P. z siedzibą w W., co winno doprowadzić do przyjęcia, że P. nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, a także zasądzenie kosztów postępowania. Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zdaniem Sądu skarga podlega oddaleniu. Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami . Z kolei art. 206 tej ustawy zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W dniu 10 lutego 1998r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.). Zgodnie z paragrafem 5 powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących , wskazanych w paragrafie 4 dokumentów 1.decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2.decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3.umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4.umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem I lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5.odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6.decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7.uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 8.protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem I sierpnia 1985 r., 9.umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca domagała się ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego opisanych w zaskarżonej decyzji działek nr [...], [...], [...] i [...], zatem rozważenia wymagało, czy przedłożone przez Spółkę dokumenty potwierdzają okoliczność posiadania przez jej poprzednika prawnego prawa zarządu (użytkowania) tych nieruchomości. Podkreślić należy, że przedłożony do akt sprawy dowód, z którego strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu (użytkowania) spornymi działkami przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz Spółki prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowił wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...], że własność nieruchomości przysługuje Skarbowi Państwa – Przedsiębiorstwu P. – [...] K., na podstawie orzeczenia Ministra Kolei z 12 grudnia 1952r. oraz zatwierdzonego tym orzeczeniem protokołu zdawczo- odbiorczego z 18 września 1951r. w sprawie przejęcia " K. P. ( B.)- J. – S., stanowiącej byłą własność Spółki Akcyjnej " K. P. – J." we L. Zdaniem sądu analiza powyższego wpisu jednoznacznie dowodzi, że trafnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że nie świadczy on o oddaniu objętych wnioskiem działek w zarząd istniejący w dniu 5 grudnia 1990r. Skoro bowiem powyższa treść wpisu do księgi wieczystej nie nawiązuje do treści jakiejkolwiek konkretnej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, to nie może on tym samym stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia tego prawa w żadnym czasie , a tym bardziej we wskazanej dacie 5 grudnia 1990r., gdyż art. 200 u.g.n. nakazuje, by prawo zarządu nieruchomości, wykazane zostało na ten dzień. Istotnym jest bowiem, że konkretna decyzja o przekazaniu opisanej w niej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie powinna zawierać określenie ich czasu i warunków . To zaś oznacza, że nawet wykazanie przez skarżącą spółkę faktu, że prawo takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w jakiejkolwiek dacie, nie prowadzi jednak do wniosku, że prawo to utrzymywało się do grudnia 1990 r. Mówiąc inaczej, do zrealizowania przesłanek z art. 200 u.g.n. w zw. z przesłankami powołanego rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. nie wystarczy, by prawo zarządu (użytkowania) przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest aby prawo to istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. Wskazanej okoliczności w odniesieniu do spornych działek skarżąca spółka ponad wszelką wątpliwość nie udowodniła. Nie wynika ona bowiem z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Wbrew zarzutom skargi treść wskazanego wyżej wpisu w dziale II księgi wieczystej nie dowodzi istnienia po stronie Skarżącej objętego wnioskiem prawa zarządu. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wskazany wpis stanowi dowód, że istniała konkretna decyzja o oddaniu w zarząd ww nieruchomości , a w szczególności kiedy została wydana i co było jej przedmiotem. Analiza wpisu potwierdza jedynie, co do spornych nieruchomości, własność Skarbu Państwa. Sąd nie znajduje argumentów aby zakwestionować stanowisko Ministra, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie , że w odniesieniu do będących przedmiotem postępowania nieruchomości wydana została decyzja o oddaniu jej w zarząd poprzednikowi prawnemu Skarżącej, a jedynie prawne władanie nieruchomością tj. oparte na stosownym tytule prawnym uprawniałoby Spółkę do skutecznego żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego wskazanej działki. Jednakże faktu dysponowania wskazanym tytułem, w kontrolowanym postępowaniu, strona skarżąca nie wykazała i nie udowodniła zaś prawa użytkowania lub zarządu nie można domniemywać. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że także wnioskodawca postępowania zobowiązany do współdziałania z organem prowadzącym sprawę nie wskazał w jej toku na istnienie konkretnych podmiotów , które miałyby mieć wiedzę o fakcie wydania oznaczonej co do tożsamości decyzji oddającej sporne działki w zarząd, jej dacie oraz przedmiocie zawierającym opis objętych nią nieruchomości. Nie jest również, w ocenie Sądu ,zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 i 107 par. 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ oparł się na zgromadzonym w aktach sprawy, prawidłowo z udziałem wnioskodawcy pozyskanym materiale dowodowym i w oparciu o ten materiał wyjaśnił w sposób wystarczający swoje stanowisko odnośnie dokonanego w kontrolowanym postępowaniu rozstrzygnięcia. W ocenie sądu organy administracji przeprowadziły zatem rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się decyzja ustanawiająca prawo zarządu m.in. zwracały się o to do strony skarżącej. Nie ma więc w kontrolowanej sprawie podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 202 r. poz. 329 ze zm.), jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI