I SA/Wa 2330/13

I SA/Wa 2330/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Lenart
Gabriela Nowak
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c w zw. z  art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej A.D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Wa 2330/13
UZASADNIENIE
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. A. D. zwróciła się do Ministra Gospodarki z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r. znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa Młyn Elektryczny J. D. m. [...], pow. T. woj. [...]. W uzasadnieniu swego żądania wnioskodawczyni powołała się na okoliczność, iż decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1955 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad ww. przedsiębiorstwem, co daje podstawę do stwierdzenia nieważności także ww. orzeczenia.
Rozpoznając powyższy wniosek Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r., w części dotyczącej nieruchomości, na której ono funkcjonowało.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister wskazał, iż wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z tytułu prawa własności jej poprzednika prawnego J. D. do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, jednakże w jego ocenie nie wykazała ona interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności ww. orzeczenia w zakresie nieruchomości i w tym zakresie nie jest ona uprawniona do żądania stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Na poparcie swojego stanowiska Minister wskazał, iż interes prawny w przedmiotowej sprawie posiada zarówno właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, jak i właściciel nieruchomości, na której ono funkcjonowało, legitymujący się prawem własności do tego mienia w dacie przejścia przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, względnie ich następcy prawni. Minister wskazał, iż wnioskodawczyni wykazała swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., oparty na materialnoprawnej przesłance - wynikający z prawa własności jej poprzednika prawnego do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Powyższa okoliczność wynika z potwierdzenia zgłoszenia Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] stycznia 1946 r., nr rej. [...], wydanego na podstawie art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7. VI. 1927 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 468), gdzie jako właściciel przedsiębiorstwa młyn gospodarczy /motorowy/ w G. został wskazany J. D.; karty rejestracyjnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] stycznia 1955 r. dla przedsiębiorstwa Młyn Elektryczny, przemiał zboża w G., gdzie w charakterze właściciela widnieje J. D., i z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lipca 1981 r., sygn. akt. I Ns. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D., aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] marca 2013 r. po H. D.
Minister w uzasadnieniu postanowienia zaznaczył, iż niezbędnym w niniejszym postępowaniu obok wykazania tytułu własności do przedsiębiorstwa, konieczne jest również wykazanie tytułu własności do nieruchomości, na której zorganizowane było przedsiębiorstwo, a tym samym interesu prawnego w tym zakresie. W tym zakresie organ wskazał, iż wezwał wnioskodawczynię do wykazania tego tytułu, poprzez nadesłanie odpisu księgi wieczystej, umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego lub dokumentów podatkowych dotyczących tej nieruchomości. Organ zaznaczył również, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów bezpośrednio potwierdzających tą okoliczność. Jedynie z odpisu arkusza posiadłości gruntowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w T. z dnia [...] marca 1961 r. wynika, że posiadaczem gruntu karta mapy [...], był M. D., s. F. Ponadto z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w S. z dnia [...] października 1990 r., Oddział w T. wynika, że działki gruntowe nr [...], wchodziły w skład wykazów liczba [...] i [...] dawnych ksiąg gruntowych dla gminy katastralnej G., lecz właściciela tych działek Biuro nie może ustalić, ponieważ wykazy te zaginęły w czasie działań wojennych. Minister zaznaczył również, iż sama wnioskodawczyni również nie przedstawiła dokumentów mogących potwierdzać tytuł prawny jej poprzednika prawnego do przejętej nieruchomości.
Reasumując Minister stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego opartego na materialnoprawnej przesłance w stwierdzeniu nieważności ww. orzeczenia, w zakresie znacjonalizowanej nieruchomości i w związku z tym jej wniosek w zakresie, w jakim dotyczy on nieruchomości nie może być przedmiotem orzekania przez Ministra Gospodarki w postępowaniu nieważnościowym. Wobec tego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa, w części dotyczącej nieruchomości, na której ono funkcjonowało.
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż wbrew stanowisku wnioskodawczyni treść orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r. nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym przysługujące J. D. prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Wskazał, iż zgodnie z art. 40 k.h. w skład przedsiębiorstwa, jako zorganizowanej całości wchodziło również ograniczone prawo rzeczowe tj. najem, dzierżawa. W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentów wskazujących jednoznacznie właściciela ww. znacjonalizowanej nieruchomości (tj. księgi wieczystej, umowy kupna-sprzedaży nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego lub dokumentów podatkowych dotyczących tej nieruchomości), jak również umów najmu, czy dzierżawy tej nieruchomości. Wskazał, iż odwołująca się nie przedłożyła w tym zakresie stosownych dokumentów, nadesłane zaś przez nią zaświadczenie Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1957 r., wskazuje jedynie, iż J. D. był posiadaczem m.in. młyna elektrycznego, znajdującego się na bliżej nieokreślonym w tym zaświadczeniu terenie. W ocenie Ministra Gospodarki przedmiotowe zaświadczenie z dnia [...] marca 1957 r. nie stanowi wystarczającego dowodu na okoliczność posiadania przez J. D. prawa własności do nieruchomości, na której posadowiony był upaństwowiony młyn. Z jego treści wynika bowiem jednoznacznie, iż J. D. był jedynie posiadaczem nieruchomości położonej na terenie miejscowości G., a zgodnie zaś z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym - posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jako właściciel, użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą cudzą. Posiadanie rzeczy, nawet samoistne - nie jest jednak tożsame z prawem własności. Nie bez znaczenia w ocenie Ministra jest przy tym fakt, iż przedmiotowe zaświadczenie nie koresponduje z treścią innych dokumentów, z których wynika, iż posiadaczem przedmiotowej nieruchomości był M. D. s. F.
Minister wskazał, iż tym samym, wobec wskazanych powyżej wątpliwości w zakresie ustalenia właściciela znacjonalizowanej nieruchomości - zasadnie organ pierwszej instancji uznał, iż udokumentowanie przysługującego poprzednikowi prawnemu wnioskodawczyni prawa własności do tej nieruchomości może nastąpić wyłącznie poprzez przedłożenie do akt sprawy księgi wieczystej, umowy kupna-sprzedaży nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego, dokumentów podatkowych dotyczących tej nieruchomości, względnie umowy najmu, czy dzierżawy.
Ponadto Minister wskazał, że wyznaczony przez wnioskodawczynię zakres przedmiotowy wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r., tj. stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r., na podstawie którego na własność Państwa przeszło przedsiębiorstwo oraz nieruchomość, na której to przedsiębiorstwo funkcjonowało - został przez organ rozpoznany w całości. Minister Gospodarki mając bowiem na względzie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zakresie w jakim wnioskodawczyni wykazała swój interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia - wydał decyzję merytoryczną (decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...]), w pozostałym zaś zakresie odmówił skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zakres przedmiotowy wniosku A. D. pozwalał na stwierdzenie w części nieważności ww. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r. tj. w zakresie w jakim wnioskodawczym wykazała swój interes prawny. Tym samym, zarzut skarżącej, iż rozdzielenie przez organ postępowania "wszczętego zgodnie z żądaniem strony w sposób oczywisty narusza przepisy prawa" - nie znajduje uzasadnienia.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. D. zarzucają mu naruszenie:
art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 28 k.p.a.. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, iż nie istnieją przesłanki pozwalające uznać A. D. za stronę w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r., w jakim decyzja ta przenosiła na Państwo część własność nieruchomości, na której ono funkcjonowało;
art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 126 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności pominięcie faktu, że wnioskodawczym przedłożyła dowody w postaci dokumentów urzędowych tj.: orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r., w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa (w którym to dokumencie organ państwowy powołany do wydawania orzeczeń w przepisanej formie stwierdził, że w skład przedsiębiorstwa wchodziły nieruchomości w m. G. pow. T.: [...] o pow. [...] m2, oraz p[...] o pow. [...] m2 wraz z znajdującymi się na nich budynkami); zgłoszenia Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] stycznia 1946 r., nr rej. [...] oraz karty rejestracyjnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] stycznia 1995 r. (w których to dokumentach organ państwowy powołany do wydawania przedmiotowych orzeczeń w przepisanej formie stwierdził, że właścicielem Młyna Elektrycznego J. D. m. [...], pow. T. jest J. D.); decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdzającej nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1995 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem (w którym to dokumencie organ państwowy powołany do wydawania tego rodzaju orzeczeń w przepisanej formie potwierdził, że A. D. ma interes prawny we wzruszeniu bezprawnej decyzji o przejęciu przez Państwo nieruchomości J. D. wchodzącej w skład jego przedsiębiorstwa), podczas gdy wszystkie te dokumenty stanowią dowody urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a., wobec czego stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ponadto organ administracji publicznej błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie rozważył wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym dowodów przedłożonych przez wnioskodawczynię oraz błędnie uzasadnił zaskarżone postanowienie ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wnioskodawczym nie wykazała interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności ww. orzeczenia w zakresie nieruchomości i w tym zakresie nie jest uprawniona do żądania stwierdzenia nieważności tego orzeczenia;
art. 6 , 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 k.p.a., poprzez błędne wyjaśnianie przez organ odwoławczy przyczyn odmówienia wiarygodności dowodu złożonego przez skarżącą w postaci zaświadczenia Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1957 r., albowiem organ do wykładni treści zaświadczenia sporządzonego w 1957 r. stosuje termin ustawowy "posiadacza rzeczy" zdefiniowany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, pomimo, że dniu wystawienia zaświadczenia kodeks cywilny nie obowiązywał. Takie zachowanie organu w sposób oczywisty narusza obowiązek działania na podstawie przepisów prawa uregulowany w art. 6 k.p.a.;
art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r., podczas gdy materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, w szczególności dowody złożone przez skarżącą świadczą o tym, że A. D. jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia;
art. 61, 157 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 127 § 3 k.p.a., poprzez błędne rozdzielenie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r. na postępowanie z wyłączeniem nieruchomości, na której funkcjonowało oraz na postępowanie w części dotyczącej nieruchomości, na której ono funkcjonowało - obie sprawy toczą się pod jednym znakiem, podczas gdy żądanie skarżącej dotyczyło stwierdzenia nieważności całego orzeczenia. Rozdzielenie postępowania wszczętego zgodnie z żądaniem strony w sposób oczywisty rażąco narusza przepisy prawa, albowiem organ administracji publicznej jest bezwzględnie związany zakresem żądania wnioskodawcy;
6) art. 7, 8 w zw. 157 § 2 k.p.a., poprzez nieusprawiedliwione i naruszające interes społeczny oraz słuszny interes obywateli zaniechanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1962 r., w części dotyczącej nieruchomości, na której ono funkcjonowało - z urzędu, podczas gdy w przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że ww. orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, przy uwzględnieniu istotnej okoliczności, że została już stwierdzona nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] kwietnia 1995 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu Państwowego nad przedsiębiorstwem, stanowiącego konieczną podstawę znacjonalizowania młyna należącego do J. D., podczas gdy organ administracji publicznej powinien stać na straży praworządności mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2013 r. i postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2013r., oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 ww. ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej P.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 61a § 1 "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania".
Minister Gospodarki wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. podzielił wcześniejszy pogląd tego samego organu, że skarżąca A. D. nie ma interesu prawnego w zainicjowaniu postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r. stwierdzającej przejście na własność Państwa własności przedsiębiorstwa "Młyn Elektryczny J. D. [...] powiat T. woj. [...]", w części dotyczącej nieruchomości, na której ono funkcjonowało.
W uzasadnieniu orzeczenia organ podkreślił, że skarżąca A. D. udokumentowała, że jest spadkobierczynią dawnego właściciela wymienionego przedsiębiorstwa, jednakże nie przedłożyła do akt sprawy żądnych przez organ dokumentów, które pozwalałyby przyjąć, że do działki gruntu pod młynem przysługiwał jej ojcu jakikolwiek tytuł prawny. Powyższe przesądza, zdaniem Ministra, że nie wykazała ona istnienia własnego interesu prawnego do wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym w treści postanowienia.
Wskazany pogląd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie zasługuje na aprobatę.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu z zastosowaniem art. 61 k.p.a. jeżeli z podania osoby, która domaga się wszczęcia postępowania wynika, że jest ona przekonana, iż ma w tym własny interes prawny i występuje w celu ochrony tego właśnie interesu, nie można wówczas wprost wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Chyba, że brak tego interesu jest niewątpliwy i nie wymaga zabiegów interpretacyjnych.
Odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. można w zasadzie tylko w takim przypadku, kiedy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu.
W innych przypadkach postępowanie na żądanie strony wszczyna się zgodnie z art. 61 k.p.a., co stwarza możliwości do szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy w ramach postępowania administracyjnego, które kończy wydanie decyzji merytorycznej.
Dopiero po dokonaniu analizy - we wszczętym już postępowaniu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - w pierwszym rzędzie kwestii istnienia legitymacji materialnoprawnej składającego wniosek (podanie, żądanie), a więc opartej na przepisach prawa materialnego, jeśli okaże się, iż faktycznie wnioskodawca nie ma interesu prawnego w sprawie, powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania.
Z uzasadnień zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że ich treść jest konsekwencją przyjęcia przez Ministra Gospodarki, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie, że jej poprzednik prawny był właścicielem nieruchomości na, której posadowione było przejęte przez Państwo przedsiębiorstwo "Młyn Elektryczny J. D. [...] powiat T. woj. [...]".
Jednocześnie jednak z akt sprawy wynika, że organy obu instancji zaniechały dokonania analizy treści kwestionowanego przez skarżącą orzeczenia, w tym zakresie w jakim nie rozróżnia ono składników przejętego przedsiębiorstwa na części składowe tj. grunt i zabudowania wraz z wyposażeniem.
W tych okolicznościach brak było, zdaniem Sądu podstaw aby a priori, bez wszczęcia postępowania, odmówić skarżącej interesu prawnego i przymiotu strony we wnioskowanym przez nią postępowaniu nadzwyczajnym.
W związku z krótkim okresem obowiązywania art. 61a k.p.a. przepis ten nie był zbyt często komentowany przez sądownictwo administracyjne. W zakresie omówionej wyżej przesłanki odmowy wszczęcia postępowania aktualne pozostaje orzecznictwo dotyczące art. 157 § 3 k.p.a. Na tle tego przepisu na uwagę i aprobatę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 147/10 "wyjaśnienie okoliczności, czy wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji ma interes prawny w sprawie i czy jest stroną, powinno mieć miejsce w postępowaniu administracyjnym. Nie można odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu takiej decyzji czynić rozważań na temat interesu prawnego, czy też braku takiego interesu po stronie wnioskodawcy".
Zatem, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie.
W tej sytuacji trudno uznać, że w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione przyczyny odmowy skarżącej wszczęcia postępowania.
Wobec jednoznacznej treści kwestionowanego przez skarżącą orzeczenia bezspornie dotyczącego przedsiębiorstwa młyn elektryczny jako całości za trafny uznać należy także zarzut nieuzasadnionego rozdzielenia jej wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r. stwierdzającego przejście na własność Państwa własności przedsiębiorstwa "Młyn Elektryczny J. D. [...] powiat T. woj. [...]" na postępowanie dotyczące nieruchomości, na której młyn funkcjonował oraz samo przedsiębiorstwo w znaczeniu jego wyposażenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, zostały więc wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.