I SA/Wa 2317/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-05-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnydodatek rodzinnyrodzina wielodzietnakoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo miejscoweuchwała rady gminyWSAalimenty

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, uznając, że organ powinien uwzględnić lokalną uchwałę podnoszącą kwotę dodatku do zasiłku rodzinnego dla rodzin wielodzietnych.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Skarżąca kwestionowała wysokość przyznanego dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wskazując na uchwałę Rady Miejskiej podnoszącą jego kwotę. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Stwierdzono, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż Wojewoda nie jest właściwy do uwzględnienia treści uchwały Rady Miejskiej w sprawie podwyższenia kwoty dodatku.

Sprawa dotyczyła skargi U. K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody przyznającą prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków. Kluczowym elementem sporu była wysokość dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Skarżąca powołała się na uchwałę Rady Miejskiej podnoszącą kwotę tego dodatku o 100 zł na trzecie i kolejne dzieci. Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska, uznając, że Wojewoda nie jest właściwy do zastosowania tej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek uwzględniać obowiązujące akty prawa miejscowego, takie jak uchwały rady gminy. W ocenie Sądu, Wojewoda, jako organ właściwy do wydania decyzji w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, powinien był uwzględnić treść uchwały Rady Miejskiej podnoszącej kwotę dodatku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić, czy uchwała nadal obowiązuje i czy skarżąca mieszka na terenie gminy, która ją podjęła, a następnie uwzględnić jej treść w decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej jest zobowiązany do uwzględnienia treści obowiązującej uchwały rady gminy podnoszącej kwotę dodatku do zasiłku rodzinnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwały rady gminy są aktami prawa miejscowego, które są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie gminy. Organy administracji mają obowiązek stosować się do tych przepisów, a ich zaniechanie stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (37)

Główne

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pusa art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 21 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 3 § pkt 16

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 4 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 8 § ust. 4a, ust. 6

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 12a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 14

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 15a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 19 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 23a § ust. 1 i ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 23a § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Rozporządzenie 883/2004 art. 67

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Rozporządzenie 883/2004 art. 68 § ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Rozporządzenie 883/2004 art. 68 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Rozporządzenie 883/2004 art. 10

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Rozporządzenie 987/2009 art. 60 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004

Rozporządzenie 987/2009 art. 90

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa doświadczeń rodzinnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna art. 1 § pkt 4, 8 i 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna art. 1 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna art. 1 § pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna art. 1 § pkt 10

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 87 § pkt 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Uchwała Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie podniesienia kwoty dodatku do świadczeń rodzinnych

Akt prawa miejscowego, który powinien być uwzględniony przez organ administracji przy ustalaniu wysokości świadczeń rodzinnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie uznał, że Wojewoda nie jest właściwy do uwzględnienia treści uchwały Rady Miejskiej podnoszącej kwotę dodatku do zasiłku rodzinnego. Uchwały rady gminy są aktami prawa miejscowego, które są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i muszą być uwzględniane przez organy administracji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że Wojewoda nie jest właściwy do zastosowania uchwały Rady Miejskiej.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji mają obowiązek, uwzględnienia przy podejmowaniu decyzji treści obowiązujących aktów prawa miejscowego. Akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły.

Skład orzekający

Bożena Marciniak

przewodniczący

Anna Falkiewicz-Kluj

sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku organów administracji uwzględniania prawa miejscowego (uchwał rady gminy) przy rozpatrywaniu spraw z zakresu świadczeń rodzinnych, nawet w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania uchwały rady gminy do dodatku rodzinnego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wymaga każdorazowego ustalenia obowiązywania uchwały i właściwości miejscowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa miejscowego w kontekście świadczeń rodzinnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Czy uchwała rady gminy może podnieść kwotę dodatku rodzinnego? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2317/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Bożena Marciniak /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par 1 pkt 1 lit a i lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2022 r. nr DSZ-V.4321.1.67.3.2022.MK w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] lipca 2022 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r, poz. 735 z późn. zm.); art. 3 pkt 16, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 8 ust 4a, ust 6, art. 12a, art. 14, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 23a ust. 1 i ust. 4 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), art. 1 lit. i oraz z, art. 67, art. 68 ust. 1 lit. a oraz ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm.); art. 60 ust. 3 oraz art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., z późn. zm.), a także rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa doświadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz § 1 pkt 4, 8 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2021 r. poz. 1481) - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci J. K., G. K. i A. K., utrzymano ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
[...] września 2021 r. U. K., dalej "Skarżąca", złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we [...] wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: J. K., G. K. i A. K. wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
W ww. wniosku oświadczyła, że ojciec dzieci – J. K. jest zatrudniony na terytorium [...] (dalej: [...]).
Przedmiotowy wniosek został przekazany do [...] Urzędu Wojewódzkiego we [...], zgodnie z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w celu ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Decyzją znak [...] z dnia [...] lutego 2022 r., Wojewoda [...] przyznał prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na dzieci: J. K., G. K. i A. K. na okresy od [...] listopada 2021 r do [...] października 2022 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego a polskie ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadach pierwszeństwa. Wojewoda [...] ustalił, że w sprawie zachodzą wszelkie przesłanki pozytywne do przyznania wnioskowanego zasiłku, wynikające z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie, Wojewoda [...], ustalił, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego określonego w art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poinformował również, wniosek został przekazany do [...] instytucji właściwej w celu ustalenia uprawnienia do dodatku dyferencyjnego.
Od powyższej decyzji wniesiono odwołanie.
Skarżąca zakwestionowała wysokość przyznanego jej zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej przyznaną na dziecko J. K. w kwocie [...] zł złotych miesięcznie. Przywołała przepis Uchwały Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie podniesienia kwoty dodatku do świadczeń rodzinnych, traktujący o podniesieniu kwoty ww. dodatku o [...] zł na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Organ rozpoznając odwołanie nie podzielił tezy o konieczności podwyższenia zasiłku o kwotę o jakiej mowa w uchwale Rady Miejskiej [...] z [...] września 2014r.
Wydając zaskarżoną decyzję, Wojewoda [...] działał na podstawie przepisów przywołanych w podstawie prawnej: rozporządzeń [...] oraz [...] dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi faktycznemu dziecka. Natomiast wysokość zasiłku rodzinnego, na podstawie art. 6 ust. 2 w związku z art. 19 ust. 4 powołanej ustawy oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy (dalej: rozporządzenie z 13 sierpnia 2021 r.), wysokość świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, wynosi miesięcznie:
95,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia, 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia, 135,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 oraz art. 19 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, zasiłek rodzinny przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Zgodnie z art. 8 pkt 4a w związku z art. 12a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 19 ust. 4 powołanej ustawy oraz § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 2021 r. matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka przysługuje dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 95,00 zł miesięcznie na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego, jak również. Zgodnie z art. 8 pkt 6 w związku z art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 19 ust. 4 powołanej ustawy oraz § 1 pkt 10 rozporządzenia z 13 sierpnia 2021 r. matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100 zł raz w roku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 23a ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy wojewoda ustali, że osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Polski w państwie, którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie 883/2004 oraz nr 987/2009.
Wymienione przepisy o koordynacji, tj. rozporządzenie 883/2004 oraz rozporządzenie 987/2009, zawierają normy kolizyjne pozwalające uniknąć sytuacji, w której członkowie rodziny uprawnieni do świadczeń rodzinnych przebywający na terenie różnych państw Unii Europejskiej będą pobierać świadczenia i w jednym i w drugim państwie zgodnie z kryteriami ustawowymi przepisów prawnych tych państw.
W odniesieniu do przepisów unijnych, zgodnie z art. 67 rozporządzenia 883/2004, osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzeń) już ze względu na sam fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim. Jak wskazuje art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004, w przypadkach w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na postawie miejsca zamieszkania. W sytuacji świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do kryteriów dodatkowych. W przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek takim dodatkowym kryterium jest zgodnie miejsce zamieszkania dzieci. Działania te wynikają z zakazu kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym, przewidzianego w art. 10 rozporządzenia 883/2004. Należy wskazać jednocześnie, że zgodnie z przepisami unijnymi, wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń.
Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnienia świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ze względu na fakt, że ojciec dzieci, J. K. jest zatrudniony na terytorium [...]. W związku z tym, że ojciec dzieci jest aktywny zawodowo na terytorium [...], a Skarżąca jest osobą aktywną zawodowo na terytorium Polski, państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie żart. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004 jest Polska.
Zatem, w celu ustalenia uprawnienia na terytorium Polski należało obliczyć dochód na członka rodziny zgodnie z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 3 pkt 2a powołanej ustawy, dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Na gruncie omawianej sprawy podstawę stanowi dochód osiągnięty w roku 2020. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, stosując powyższe regulacje prawidłowo obliczył dochód, na podstawie przeliczenia kwoty dochodu uzyskanego przez Skarżącą z tytułu zatrudnienia oraz dochodu uzyskanego z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci.
W związku z powyższym spełnione zostało kryterium dochodowe i przysługuje Skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Uchwała Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie podniesienia kwoty dodatku do świadczeń rodzinnych, zgodnie z § 2 tejże uchwały, wykonywana jest przez Prezydenta [...]. Zgodnie z art. 19 kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zatem, Wojewoda [...] nie jest organem właściwym do przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości określonej w uchwale Rady Miejskiej [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca zaskarżając decyzję w całości.
Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:
-art. 19 kpa poprzez błędne uznanie, że Wojewoda [...] nie jest właściwy do wydania decyzji w sprawie dodatku rodzinnego, przysługującego na trzecie dziecko w rodzinie wielodzietnej,
-art. 6 kpa w zw. z art. 21 pkt 1 ppkt 2 kpa poprzez niewydanie decyzji w sprawie przyznania dodatku w wysokości ustalonej Uchwałą [...] Rady Miejskiej [...], z [...] września 2014r., podczas gdy jest to decyzja w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego i decyzję w tym zakresie wydaje Wojewoda, a nie jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezydent [...].
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022, poz. 2492, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii tego czy Wojewoda [...] powinien, jako organ wydający decyzję o świadczeniach w ramach systemu koordynacji uwzględnić treść uchwały Rady Miejskiej [...] o podniesieniu kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego.
W pozostałym aspekcie, Sąd, jako że w pełni podziela ustalenia organu co do prawa Skarżącej do otrzymania świadczenia, nie będzie powielał wywodów organu, uznając je za własne.
Sąd nie podziela natomiast wywodów organu II instancji o tym, że Wojewoda nie jest właściwy do ustalenia wysokości świadczenia z uwzględnieniem treści uchwały Rady Miejskiej [...] z [...] września 2014 r. w sprawie podwyższenia kwoty dodatku do świadczeń rodzinnych (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] września 2014 r., poz. [...]), dalej "uchwała".
Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie, na podstawie art. 23 a ustawy o świadczeniach rodzinnych zastosowanie miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ze względu na fakt, że ojciec dzieci jest zatrudniony na terytorium [...]. I ojciec dziecka i Skarżąca są aktywni zawodowo a więc państwem właściwym za zasadzie pierwszeństwa, zgodne z art. 68 ust. 1 lit a rozporządzenia 883/2004 jest Polska a organem właściwym do ustalania wysokości świadczenia jest Wojewoda.
Uchwała Rady Miejskiej [...] została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (D:U: 2013, poz. 594 ze zm.) i art. 15 a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Ten ostatni stanowi, że Rada Gminy w drodze uchwały może podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego o którym mowa w art. 9-15. Podwyższenie kwot dochodów finansowane jest ze środków własnych gminy. Z § 1 uchwały Rady Miejskiej [...] wynika, że Rada Gminy postanowiła podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, o którym mowa w art. 12 a ustawy o świadczeniach rodzinnych o kwotę [...] zł na trzecie i następne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni ogłoszenia a więc po 1 października 2014 r.
Uchwały Rady Gminy są aktami prawa miejscowego, co oznacza, że obowiązują na terenie gminy, która je podejmuje. Akt prawa miejscowego jest bowiem źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły - co wprost wynika z art. 87 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres obowiązywania uchwał odnosi się bowiem do podziału terytorialnego kraju. Akt prawa miejscowego jest wydawany na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie oraz na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Ustawodawca decyduje, którym organom będącym organami jednostki samorządu terytorialnego albo terenowym organem administracji rządowej przyznać kompetencję prawotwórczą. Wyłącznie organ wskazany w przepisie kompetencyjnym do ustanowienia aktu prawa miejscowego może samodzielnie zrealizował przyznaną mu kompetencję. W tym wypadku uchwała Rady Miejskiej [...] została wydana na podstawie delegacji zawartej w art. 15 a ustawy o świadczeniach rodzinnych a kompetencja Rady do podjęcia takiej uchwały wynika z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (D.U. 2013, poz. 594 ze zm.), powołanej zresztą w podstawie prawnej uchwały.
Sumując, organy administracji mają obowiązek, uwzględnienia przy podejmowaniu decyzji treści obowiązujących aktów prawa miejscowego. Normy prawne zawarte w akcie prawa miejscowego obowiązują co do zasady każdy podmiot, który znajdujące się w sytuacji opisanej w treści przepisu. Nie każdy akt prawa miejscowego jest jednak adresowany do wszystkich podmiotów. O tym decyduje już przedmiot regulacji. W tym wypadku akt prawa miejscowego skierowany jest do osób które ubiegają się o przyznania świadczenia rodzinnego a taką osobą jest Skarżąca. Poza tym powołany akt został ogłoszony [...] września 2014 r. a więc wszedł w życie.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Do jego zadań należy m.in. przygotowywanie projektów uchwał rady gminy oraz określanie sposobu ich wykonywania (art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym. Nie oznacza to zatem, tak jak wywodzi organ, stosowanie tej uchwały w praktyce.
Tym samym organy administracji związane są uchwalonymi przez radę gminy aktami prawa miejscowego, które stanowią źródła obowiązującego prawa (por. komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych pod red. Piotra Rączki, opublikowany WKP 2021, Lex do art. 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Prowadzi to do konstatacji, że organ dopuścił się naruszenia art. 87 pkt 2 Konstytucji i art. 6 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 a ppsa stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rozstrzygający sprawę miał obowiązek, obok art. 15 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, powołać akt prawa miejscowego, o ile oczywiście nadal obowiązuje. Jak się w nim wskazuje, nawet w sytuacji gdy Prezydent Miasta jako organ wykonujący uchwałę nie będzie dysponował funduszem pozwalającym na wypłatę świadczenia w podwyższonej kwocie nie zwalnia organu od podwyższenia tej kwoty w decyzji ustalającej wysokość świadczenia.
Ma przy tym rację Skarżąca, że organ wadliwie uznał, że Wojewoda nie jest właściwy do podwyższenia świadczenia zgodnie z uchwałą, co jednak nie stanowi naruszenia przez organ art. 19, 21 pkt 1 ppkt 2 kpa. W sprawie generalnie orzekał organ właściwy a więc Wojewoda który był właściwym na podstawie art. 23 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tyle, że nie zastosował się do przepisów prawa miejscowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali czy uchwała nadal obowiązuje na terenie [...], czy skarżąca mieszka na terenie gminy [...], bo tylko w takiej sytuacji treść tej uchwały może odnieść skutek prawny (na datę składania skargi do WSA Skarżąca wskazywała adres w tej gminie). Poza tym, zgodnie z art. 23a ust. ustawy o świadczeniach rodzinnych właściwy do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego w przypadku gdy zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem jest Wojewoda.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI