Orzeczenie · 2022-09-05

I SA/Wa 2304/21

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2022-09-05

NSAnieruchomościWysokawsa

nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościbonifikatazwrot bonifikatyprzekształceniesprzedaż nieruchomościpostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy, które zobowiązywały skarżącą M.M. do zwrotu bonifikaty udzielonej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność. Skarżąca sprzedała nieruchomość przed upływem 5 lat od przekształcenia, co zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stanowiło podstawę do żądania zwrotu bonifikaty. Skarżąca podnosiła jednak, że sprzedaż była spowodowana pogorszeniem warunków zamieszkania (hałas, zanieczyszczenie powietrza) i wnioskowała o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 101 § 1-3 k.p.a., poprzez połączenie w jednej decyzji rozstrzygnięcia o żądaniu zwrotu bonifikaty z rozstrzygnięciem o wniosku o odstąpienie od tego żądania. Sąd podkreślił, że są to odrębne postępowania, a decyzja w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty ma charakter uznaniowy i powinna być rozpatrzona jako pierwsza. Ponadto, sąd wskazał na brak stosownej uchwały Rady m.st. Warszawy w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, co stanowiło naruszenie art. 4 ust. 15 ustawy. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących przedawnienia roszczenia ani naruszenia przepisów konstytucyjnych i międzynarodowych, uznając, że mechanizm zwrotu bonifikaty jest uzasadniony w interesie publicznym. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone decyzje i nakazał organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych prawnych, w tym zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, a także kwestie proceduralne związane z odrębnym rozpatrywaniem wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształceniem użytkowania wieczystego i zwrotem bonifikaty, a także procedur administracyjnych w Warszawie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy rozpatrzenie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty oraz żądanie zwrotu bonifikaty może nastąpić w jednej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, są to odrębne sprawy administracyjne, które powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach. Decyzja o odstąpieniu od żądania zwrotu bonifikaty ma charakter uznaniowy i powinna być rozpatrzona jako pierwsza.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że decyzja o odstąpieniu od żądania zwrotu bonifikaty jest uznaniowa i musi być zainicjowana wnioskiem strony, podczas gdy żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne. Połączenie tych kwestii w jednej decyzji zaciemnia uzasadnienie i utrudnia stronie obronę jej praw.

Czy Zarząd Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy był uprawniony do wydania uchwały w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Zarządu Dzielnicy Bielany w tej sprawie nie była wystarczająca, ponieważ kompetencje do wydawania takich uchwał nie zostały przekazane dzielnicom przez Radę m.st. Warszawy.

Uzasadnienie

Analiza uchwały Rady m.st. Warszawy wykazała, że przekazano dzielnicom jedynie kompetencje do żądania zwrotu bonifikaty, a nie do wydawania uchwał w przedmiocie odstąpienia od tego żądania. Organy administracji mogą działać wyłącznie w ramach przysługujących im kompetencji.

Czy roszczenie o zwrot bonifikaty uległo przedawnieniu na podstawie art. 118 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot bonifikaty jest sankcją administracyjną, a ustawa nie określa terminu jego przedawnienia, ani nie odsyła do przepisów k.c.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że roszczenie o zwrot bonifikaty nie jest cywilnoprawnym roszczeniem o charakterze majątkowym, a sankcją administracyjną, w związku z czym nie podlegają mu przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu.

Czy zobowiązanie do zwrotu bonifikaty narusza prawo własności skarżącej?

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie do zwrotu bonifikaty, choć ingeruje w prawa nabyte, jest zgodne z prawem i służy interesowi publicznemu, a skarżącej przysługuje prawo do kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm zwrotu bonifikaty jest uzasadniony jako forma dochodzenia zwrotu pomocy publicznej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a jego stosowanie nie narusza istoty prawa własności ani zasad demokratycznego państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy.

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w zakresie, o którym mowa w art. 145.

ustawa o przekształceniu art. 4 § 15

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

Przepis regulujący żądanie zwrotu bonifikaty po zbyciu nieruchomości przed upływem 5 lat, a także możliwość odstąpienia od tego żądania w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres działania sądów administracyjnych.

Pomocnicze

ustawa o przekształceniu art. 4 § 16

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

Przepis dotyczący zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

ustawa o przekształceniu art. 8

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

Przepis dotyczący stosowania ustawy do spraw wszczętych na podstawie wcześniejszych ustaw.

k.p.a. art. 138 § 1