I SA/Wa 227/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowysuszarolnictwogospodarstwo rolneubezpieczenie społeczne rolnikówKRUSKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjne

WSA uchylił decyzję odmawiającą zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy z powodu niewyjaśnienia przez organy administracji kluczowych kwestii dotyczących statusu rolnika i podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Powodem uchylenia było niewyjaśnienie przez organy administracji kluczowych kwestii, takich jak źródło renty rodzinnej skarżącej oraz jej faktyczne podleganie lub zwolnienie z ubezpieczenia społecznego rolników. Sąd wskazał na naruszenie przepisów KPA, w tym obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. Organy administracji uznały, że skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, mimo posiadania gospodarstwa rolnego dotkniętego suszą. Skarżąca argumentowała, że nie opłacała składek KRUS z powodu trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności nie ustaliły, czy skarżąca otrzymuje rentę rodzinną z ZUS czy KRUS, ani czy podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów KPA, w tym art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1, miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym faktycznego statusu rolnika i podstaw podlegania lub zwolnienia z ubezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nieprawidłowo odmówiły zasiłku, nie wyjaśniając kluczowych kwestii dotyczących podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i źródła renty rodzinnej skarżącej, co narusza przepisy KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

u.p.s. art. 24

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

rozp. RM art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy

rozp. RM art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy

rozp. RM art. 5 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy

rozp. RM art. 5 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.u.s.r. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

u.u.s.r. art. 16 § 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym statusu rolnika i podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Naruszenie przepisów KPA, w szczególności dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

nie jest zdaniem organu rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (...) ponieważ nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy ustawy mimo, że jest rolnikiem, to nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie opłaca składki ubezpieczenia KRUS obowiązującej rolnika z mocy ustawy nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności Wyjaśnienia wymaga sprawa, czy skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników (...) i tylko nie płaciła składek, czy też była z tego obowiązku zwolniona (...), co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Jerzy Siegień

członek

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych na skutki klęsk żywiołowych, zwłaszcza w kontekście definicji rolnika i podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, a także obowiązków organów administracji w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z suszą w 2006 r. i przepisami wykonawczymi do ustawy o pomocy społecznej, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących świadczeń socjalnych. Podkreśla znaczenie definicji ustawowych i ich stosowania.

Czy brak opłacania składek KRUS automatycznie wyklucza rolnika z pomocy po klęsce żywiołowej?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 227/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1321/07 - Wyrok NSA z 2008-07-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 24 i  art. 106  ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant ref. sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].12.2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji z dnia [...].11.2006 r., nr [...] Wójta Gminy [...] odmawiającej przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w ramach pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy powstałych w 2006 r., utrzymało w mocy powyższą decyzję .
Organ przedstawił następująco stan faktyczny:
zaskarżoną decyzją Wójt Gminy [...] odmówił przyznania Z. K. jednorazowego świadczenia pieniężnego na złagodzenie skutków suszy w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu organ podniósł, że Z. K. nie spełnia niezbędnego wymogu określonego w § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.08.2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), a mianowicie nie jest zdaniem organu rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) ponieważ nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.
Od decyzji Wójta Gminy [...] Z. K. złożyła odwołanie uznając ją za krzywdzącą, ponieważ posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, które zostało w znaczny sposób dotknięte klęską suszy. Oświadczyła w odwołaniu, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie opłaca składki ubezpieczenia w KRUS.
Po przeanalizowaniu materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy oraz stanu prawnego organ odwoławczy uznał, że Z. K. nie jest osobą uprawnioną do otrzymania żądanego zasiłku, ponieważ cyt. "mimo, że jest rolnikiem, to nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie opłaca składki ubezpieczenia KRUS obowiązującej rolnika z mocy ustawy". Zdaniem organu przedmiotowa pomoc na podstawie powyższego rozporządzenia przysługuje rolnikom odprowadzającym składki do KRUS, ponieważ Z. K. nie opłaca tej składki, to wyklucza ją to z kręgu osób umocowanych do otrzymania tego świadczenia i dlatego utrzymał decyzję organu pierwszoinstancyjnego w mocy. Jednocześnie organ odwoławczy pouczył Z. K., że może ubiegać się o pomoc ze środków pomocy społecznej na zasadach ogólnych określonych w ustawie o pomocy społecznej.
Od decyzji SKO w O. z dnia [...].12.2006 r. Z. K. wniosła skargę do WSA w Warszawie. W skardze podniosła, że jest rolnikiem, znajduje się od 1984 r. w bardzo trudnej sytuacji materialnej ponieważ w tym czasie zmarł jej mąż i została sama z 6 dzieci, a składek na KRUS nie opłacała bo nie miała z czego. Dzieci otrzymywały rentę rodzinną po ojcu. Straty z powodu suszy w jej gospodarstwie są duże, ponieważ posiada ziemię głównie klasy VI i VIz, co spowodowało konieczność zakupu paszy dla bydła i trzody chlewnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Z odpowiedzi na skargę wynika, że skarżąca otrzymuje rentę rodzinną i to zdaniem organu powoduje, że nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z mocy ustawy, wykluczając ją z kręgu osób uprawnionych do zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy, która miała miejsce w 2006 r. reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29.08.2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. z 2006 r., Nr 155, poz. 1109).
Organ pomocy społecznej oraz organ wyższego stopnia (organ odwoławczy) obowiązane są prowadzić postępowanie z uwzględnieniem przepisów art. 24, art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 5 ust. 1 i ust. 2 powyższego rozporządzenia, ale także art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje, że SKO w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].11.2006 r., pomimo że przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że Z. K. otrzymuje rentę rodzinną po mężu. Organ nie ustalił czy rentę tę skarżąca otrzymuje z ZUS czy KRUS. W aktach brak jest również zaświadczenia, które stwierdzałoby powyższe.
Adnotacja z nieczytelnym podpisem na wniosku o zasiłek celowy w związku z suszą z dnia [...].09.2006 r. nie stanowi żadnego dowodu w tej sprawie, który uprawniałby do przyjęcia, że Z. K., nie spełnia przesłanek do jego otrzymania.
Organ nie udowodnił także, na jakiej podstawie przyjął, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wyjaśnienia wymaga sprawa, czy skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) i tylko nie płaciła składek, czy też była z tego obowiązku zwolniona na podstawie ust. 3 powyższej ustawy, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów z KRUS mogących wyjaśnić tę kwestię.
Dopiero ustalenie i ocena tych okoliczności pozwoli na podjęcie decyzji w kwestii przyznania lub nieprzyznania skarżącej świadczenia w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne o dużej powierzchni i słabych glebach, które klęska ta dotknęła w znacznym stopniu, co wynika z opinii komisji powołanej przez Wojewodę sporządzonej w dniu [...].08.2006 r.
Wskazane wyżej uchybienia przesądzają o wadliwości zaskarżonej decyzji. SKO w O. jako organ odwoławczy nieprawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1pkt 1 Kpa, ponieważ wobec nie wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy powinno rozważyć podjęcie działań o których mowa w art. 136 Kpa lub w art. 138 § 2 Kpa.
Wobec naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI