I SA/WA 2239/22

I SA/Wa 2239/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Elżbieta Lenart
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2321/23 - Wyrok NSA z 2025-09-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2022 r. nr KOC/2985/Op/22 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 27 czerwca 2022 r. nr KOC/2985/Op/22 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 29 kwietnia 2022 r. nr 009435/01/22 o przyznaniu A. W. świadczenia pieniężnego na dofinansowanie bieżących kosztów utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł, płatne w dwóch ratach po [...] zł.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
A. W. wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. zwróciła się o pomoc finansową oraz zmianę zasiłku stałego, zaś wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. wystąpiła o przyznanie zasiłków celowych na dofinansowanie do kosztów mieszkania - wywóz śmieci, centralne ogrzewanie, ciepła i zimna woda oraz ścieki; przyznanie paczki żywnościowej; zakup bielizny osobistej; zakup żywności - mleko, cukier, pieczywo, ziemniaki i warzywa, nabiał itp.; zwrot kwoty 9,79 zł pozostałej na karcie przedpłaconej; zakup środków czystości - papier toaletowy, proszek do prania, płyn do mycia naczyń itp.; opłatę do gazu i energii elektrycznej. Wnioskodawczyni nie wskazała kwot jakich oczekuje.
W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego telefonicznie [...] i [...] kwietnia 2022 r. ustalono, że A. W. prowadzi samodzielne (jednoosobowe) gospodarstwo domowe, ma dwoje dzieci, ale nie zna ich adresów, mieszka w lokalu socjalnym, do [...] marca 2022 r. miała przyznany dodatek mieszkaniowy, ale nie zamierza składać ponownego wniosku o ten rodzaj pomocy, bowiem jej zdaniem doliczanie dodatku mieszkaniowego do dochodu jest niesprawiedliwe.
SKO w Warszawie wskazało, że decyzją z 29 kwietnia 2022 r. nr 009498/08/2022 zmieniono decyzję o przyznaniu zasiłku stałego i ustalono wysokość tego zasiłku na kwotę [...] zł miesięcznie od [...] kwietnia do [...] sierpnia 2022 r. Decyzją z 29 kwietnia 2022 r. nr 009422/01/22 przyznano A. W. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł na okres od [...] do [...] kwietnia 2022 r. Ponadto stosownymi decyzjami z 29 kwietnia 2022 r. przyznano stronie pomoc finansową na dofinansowanie bieżących kosztów utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł, płatne w dwóch ratach po [...] zł (nr [...]), pomoc na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie po [...] zł (nr [...] i nr [...]), zasiłek celowy w kwocie [...] zł, w tym [...] zł na dofinansowanie zakupu leków, [...] zł na dofinansowanie zakupu odzieży i [...] zł na dofinansowanie środków czystości (nr [...]), zasiłek celowego w kwocie [...] zł, w tym [...] zł na dofinansowanie opłat gazu oraz [...] zł na dofinansowanie energii elektrycznej (nr [...]).
A. W. wniosła odwołanie m.in. od decyzji nr 009435/01/2022 przyznającej pomoc finansową na dofinansowanie bieżących kosztów utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł, płatne w dwóch ratach po [...] zł wskazując, że wnosi również o pomoc w opłatach mieszkaniowych, tj. opłacie mediów – co, cw, zw, ścieki, opłatę śmieciowa [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego jest decyzją uznaniową (art. 39 ustawy o pomocy społecznej). W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Tak więc organ pomocy społecznej najpierw ocenia, czy dana osoba spełnia warunki do przyznania tej formy pomocy, a następnie ustala jej wysokość, biorąc pod uwagę potrzeby osoby wnioskującej, wielkość posiadanych środków oraz potrzeby innych osób pozostających pod opieką konkretnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Kolegium wskazało, że organ I instancji przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł. Jak wynika z akt opłaty za mieszkanie wynoszą [...] zł z czego zaliczki na świadczenia [...] zł, a opłata za wywóz śmieci [...] zł. Uzasadniając wysokość przyznanej kwoty organ I instancji powołał się na treść załącznika do zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 24/22, w którym wskazano, że wysokość zasiłku celowego przyznanego z przeznaczeniem na pokrycie bieżących kosztów utrzymania budynku/lokalu mieszkalnego nie może być niższa niż 50% miesięcznych kosztów opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czyli nie mniej niż [...] zł. A. W. otrzymała dwa zasiłki w kwotach po [...] zł.
W ocenie Kolegium pomocy na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkania nie można uznać za zbyt niską, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że A. W. otrzymała też pomoc na inne cele, w tym na żywność, na opłatę prądu i gazu oraz na leki, środki czystości i odzież. Wnioskodawczyni odmówiła przy tym złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy, co stanowiłoby pomoc w ponoszeniu opłat za mieszkanie.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że przyznając pomoc na ponoszenie kosztów utrzymania mieszkania w kwocie [...] zł organ I instancji nie przekroczył granic uznania.
A. W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że jest ona wadliwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art.1 §ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) dalej - p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art.145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z w art.145 § 1 pkt.1 p.p.s.a.. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art.151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.) dalej "u.p.s.". Zgodnie z tym przepisem, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).
Skarżąca spełniła kryterium udzielenia jej wnioskowanej pomocy, gdyż jej dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył kryterium dochodowego określonego w art. 8 u.p.s.
Odnośnie wysokości przyznanego świadczenia Sąd stwierdza, że przyznając świadczenie w formie zasiłku celowego, organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także, że zostanie przyznana w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Innymi słowy spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości, której to kwoty skarżąca w niniejszej sprawie zresztą nie sprecyzowała.
Z akt sprawy wynika, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, nie kwestionowały trudnej sytuacji życiowej i problemów materialnych skarżącej . Nie kwestionowano również zasadności celu wsparcia w postaci dofinansowania bieżących kosztów utrzymania zajmowanego przez nią mieszkania w kwocie [...] zł. Rozstrzygnięcie natomiast wydano w ramach uznania administracyjnego w oparciu o ustalony stan faktyczny i możliwości finansowe organu.
Podkreślić należy, że skarżąca w sposób trwały korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej, zasiłki stanowią jej podstawowy dochód. Otrzymała m. in. w tym samym czasie dwa zasiłki z programu rządowego na zakup żywności po [...] zł, na zakup leków, środków czystości i odzieży oraz na dofinansowanie do opłat za pobór energii oraz gazu – łącznie [...] zł. Przyznana w analizowanym postępowaniu kwota pomocy musi być z jednej strony oceniona jako znacząca skoro opłaty A. W. za mieszkanie wynoszą [...] zł, z czego zaliczki [...] zł, a opłata za wywóz śmieci [...] zł. Z drugiej zaś strony zauważyć należy, że skarżąca odmówiła złożenia wniosku o przyznanie jej otrzymywanego przez nią wcześniej dodatku mieszkaniowego, wskazując na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, że jest to dla niej nieopłacalne. Wyjaśniła ponadto, że nie domaga się pomocy finansowej od dorosłego syna, gdyż syn nie może podjąć pracy z tej przyczyny, że gdyby ją podjął i zarabiał nie otrzymałby mieszkania socjalnego na które oczekuje. Podkreśliła także, że z powodu inflacji udzielana pomoc nie pokrywa jej potrzeb.
W tym kontekście zaznaczyć należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie beneficjentów w przezwyciężaniu trudności związanych z pozyskaniu środków na niezbędne utrzymanie, a nie łożenie na ich utrzymanie, czy też zaspokajanie wszelkich zgłoszonych roszczeń.
Co więcej należy mieć na uwadze, że sądowi jest wiadome z urzędu, iż organy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi. Są zatem upoważnione i nijako zmuszone do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń. Posiadane fundusze należy bowiem rozdzielać pomiędzy co raz większą liczbę osób wymagających wsparcia, nie tylko w oparciu o żądania wnioskodawców. Celem działania organów jest bowiem takie działanie, aby pomocy starczyło dla jak największego grona potrzebujących. Tym samym wbrew stanowisku skarżącej może dojść do sytuacji, że przyznana pomoc nie odpowiada w pełni potrzebom beneficjenta. W tym świetle niezasadny jest zarzut przyznania świadczenia w zbyt niskiej wysokości, która nie odpowiada celowi na który została przyznana, zwłaszcza gdy sama skarżąca kwoty żądania nie określiła.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.