I SA/Wa 392/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie zarządu nieruchomością w kluczowym dniu.
Spółka domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, powołując się na jego zarząd w dniu 5 grudnia 1990 r. Wojewoda i Minister odmówili, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie zarządu. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że decyzja o opłacie za zarząd nie jest wystarczającym dowodem jego istnienia, a brak innych dokumentów uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Kluczowym zagadnieniem było wykazanie, czy skarżąca spółka posiadała przedmiotowy grunt w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest warunkiem uwłaszczenia na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółka przedstawiła decyzję Naczelnika Gminy z 1986 r. o ustaleniu opłaty za zarząd, jednak organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały ten dowód za niewystarczający. Sąd podkreślił, że decyzja o opłacie za zarząd nie jest samodzielnym dowodem istnienia prawa zarządu, chyba że nawiązuje do zaginionej decyzji ustanawiającej to prawo. Brak innych dokumentów potwierdzających ustanowienie zarządu w sposób przewidziany prawem (np. decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd) skutkował oddaleniem skargi. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA i TK, zgodnie z którym istnienia zarządu nie można domniemywać, a dowody muszą jednoznacznie potwierdzać jego istnienie w wymaganym terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o opłacie za zarząd nie jest samodzielnym dowodem istnienia prawa zarządu, chyba że nawiązuje do zaginionej decyzji ustanawiającej to prawo.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem istnienia prawa zarządu, jeśli nie powołuje się na decyzję ustanawiającą to prawo. Brak innych dokumentów potwierdzających ustanowienie zarządu zgodnie z prawem uniemożliwia uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 200 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów przez państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały grunty w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r.
rozp. uwłaszczeniowe art. § 4 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
Wymienia dokumenty stanowiące podstawę do stwierdzenia istnienia prawa zarządu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. uwłaszczeniowe art. § 4 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
rozp. uwłaszczeniowe art. § 4 § ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
u.g.g.w.n. art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g.w.n. art. 87
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.t.m.o.
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
dekret o majątkach opuszczonych art. 2 § ust. 1
Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o opłacie za zarząd nieruchomością nie jest wystarczającym dowodem istnienia prawa zarządu, jeśli nie nawiązuje do decyzji ustanawiającej to prawo. Brak innych dokumentów potwierdzających ustanowienie zarządu zgodnie z prawem uniemożliwia uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Istnienia zarządu nie można domniemywać.
Odrzucone argumenty
Przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P. z siedzibą w W., co powinno skutkować nabyciem prawa użytkowania wieczystego. Organy naruszyły przepisy k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. Decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.
Skład orzekający
Magdalena Durzyńska
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
członek
Jolanta Dargas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia osób prawnych, w szczególności znaczenie dowodów potwierdzających istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem osób prawnych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem i prawem własności nieruchomości, które może być interesujące dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.
“Kluczowy dowód w sprawie uwłaszczenia: czy decyzja o opłacie za zarząd wystarczy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 392/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-10-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Fyda-Kawula Jolanta Dargas /sprawozdawca/ Magdalena Durzyńska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 933/22 - Wyrok NSA z 2023-05-08 Skarżony organ Minister Rozwoju, Pracy i Technologii Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 65 art. art 200 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. art 75 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska asesor WSA Anna Fyda-Kawula sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W., prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w Z., obręb [...] obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] ha, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...]. P. S.A. w W., złożyły odwołanie od powyższej decyzji. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku [...] stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jest Skarb Państwa, na podstawie zaświadczenia wydanego na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została spełniona przesłanka własności państwowej. Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie P. w W. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Minister zauważył, iż zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Minister podniósł, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1989/97 LEK nr 45054, z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98 LEK nr 47386, z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05 LEK nr 194864). W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (zob. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 929/09, pubi. CBOSA). Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r.. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Organ II instancji wskazał, że do wniosku z dnia [...] września 2005 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu, w tym przedmiotowej działki nr [...] P. S.A. załączyła decyzję Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1986 r. znak [...] o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem o łącznej powierzchni [...], położonego m.in. w C., sprostowaną postanowieniem Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] lutego 1987 r. znak [...]. Jak natomiast wynika z treści pisma Starostwa T. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] ww. decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. znak [...] obejmowała m.in. działkę nr [...]. W ocenie Ministra w okolicznościach przedmiotowej sprawy ww. decyzja, nie może zostać uznana za dowód, jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącej prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Niewątpliwie decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu. Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. Treść ww. decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1986 r. nie wskazuje natomiast na podstawie jakiego dokumentu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie P. w W. Pismami z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewoda [...] wystąpił do Urzędu Gminy w Z. oraz wezwał wnioskodawczynię do udzielenia informacji, czy ww. decyzja Naczelnika Gminy w Z, z dnia [...] grudnia 1986 r., ustalająca opłaty za zarząd m.in. przedmiotowym gruntem została poprzedzona przekazaniem gruntu w zarząd/użytkowanie w formie prawem przewidzianej. W odpowiedzi na ww. pismo P. S.A. w W. nie wskazała aby decyzja Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1986 r. została poprzedzona przekazaniem gruntu w zarząd/użytkowanie w formie prawem przewidzianej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. wnioskodawczyni wskazała wyłącznie, że ww. decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. jest dokumentem świadczącym o przekazaniu przedmiotowego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Wójt Gminy Z. wskazał, iż nie posiada żadnych innych dokumentów dotyczących ww. decyzji. Wobec powyższego organ I instancji słusznie uznał, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawczynię nie mogą stanowić dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanki prawa zarządu do gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. w W. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.;) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 par. 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) w zw. z §4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120) poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P. z siedzibą w W., co winno doprowadzić do przyjęcia, że P. nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z 2020 r., poz. 65, dalej: "u.g.n."). Zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 ww. rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem [...] października 1961r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozp.). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozp.). Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra i poprzedzająca ją decyzja Wojewody nie naruszają prawa. Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego poprzednikowi prawnemu skarżącej spółki do przedmiotowej nieruchomości. Z materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo wezwania skarżącego (pismo z dnia [...] czerwca 2020 r.), skarżący nie wykazał, że jego poprzednik prawny legitymował się w stosunku do przedmiotowego gruntu, jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Poszukiwania stosownych dokumentów przez Wojewodę we własnym zakresie również nie dały pozytywnego rezultatu ( pismo z dnia [...] czerwca 2020 r.). Skarżąca spółka powołuje się na decyzję Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] grudnia 1986 r. o ustaleniu opłaty za zarząd, stanowiącą jej zdaniem podstawę do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Natomiast tak organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji stanęły na stanowisku, że nawet legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu. Sąd przychyla się do argumentacji organów administracji, jednocześnie wskazując, że jest to pogląd ugruntowany zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55) stwierdził, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 (opub. w LEX nr 505282) zawarł stanowisko, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. To stanowisko Sąd uważa za trafne i dlatego należy przyjąć, że ponieważ decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. ustalająca opłatę za zarząd w żaden sposób nie powołuje się, ani nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Takie stanowisko, jakie prezentuje w tej sprawie skład orzekający, zawarte zostało także w wyrokach: NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, NSA z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1288/10, WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2098/05 dostępne na: www.orzeczeniansa.gov.pl. Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Wskazać należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby przekazanie przedmiotowej nieruchomości w zarząd jej poprzednikowi prawnemu . Jak już wyżej wskazano zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych (...), podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art.7,77 § 1, 75 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organy administracji z urzędu podjęły wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu dla skarżącej. Dokonały ustaleń także w pozostałym zakresie sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości tych ustaleń. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma cech dowolności i nie narusza zasady pogłębionego zaufania do władzy publicznej. Przyjęte przez organy stanowisko zostało należycie uzasadnione, poprzez wskazanie dowodów, na których oparły swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których nie podzieliły podnoszonej przez skarżącą argumentacji, wyjaśniając również przy tym podstawę prawną wydanych decyzji. W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd gruntem, to zarówno organ pierwszej instancji jak i Minister trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI