I SA/WA 2233/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta W. na decyzję Wojewody o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że spełnione zostały przesłanki do zwrotu części nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierczyń byłego właściciela. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo stwierdził zbędność części nieruchomości na cel wywłaszczenia, ponieważ cel ten nie został zrealizowany w ciągu 10 lat, a istniała możliwość zagospodarowania pozostałej części zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody dotyczącą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sprawa wywodziła się z decyzji Starosty o zwrocie części nieruchomości na rzecz spadkobierczyń byłego właściciela, ponieważ cel wywłaszczenia (budowa centrum handlowego) nie został zrealizowany w ciągu 10 lat. Organ administracji uznał, że pozostała część nieruchomości stała się zbędna i może zostać zagospodarowana zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot. Prezydent W. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie art. 7 KPA i brak wyjaśnienia możliwości zagospodarowania części nieruchomości. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ administracji prawidłowo zinterpretował art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał szeroki zakres usług, co oznaczało możliwość zagospodarowania części nieruchomości, a żądanie przedstawienia kompleksowej koncepcji zagospodarowania całego obszaru było sprzeczne z przepisami, zwłaszcza w sytuacji, gdy na tym obszarze dokonano już innych zwrotów nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ciągu 10 lat, a plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał zagospodarowanie pozostałej części nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał szeroki zakres usług, co oznaczało możliwość zagospodarowania części nieruchomości, a żądanie przedstawienia kompleksowej koncepcji zagospodarowania całego obszaru było nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
W przypadku zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, należy wziąć pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu złożenia wniosku o zwrot. Istnienie możliwości zagospodarowania tej części zgodnie z planem jest warunkiem zwrotu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ciągu 10 lat, a istniała możliwość zagospodarowania pozostałej części nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 KPA przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym możliwości zagospodarowania części nieruchomości. Żądanie przedstawienia przez wnioskujących koncepcji zagospodarowania całego terenu i decyzji o warunkach zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
część wywłaszczonej nieruchomości stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej istniała możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot żądanie od strony przedstawienia koncepcji zagospodarowania całego terenu, gdy przepisy ustawy nie wskazują na potrzebę wykonania takiego opracowania jest całkowicie nieuzasadnione
Skład orzekający
Emilia Lewandowska
przewodniczący
Gabriela Nowak
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności warunków uznania nieruchomości za zbędną oraz znaczenia planu zagospodarowania przestrzennego w procesie zwrotu części nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu części nieruchomości, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli i inwestorów. Interpretacja przepisów dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego ma praktyczne znaczenie.
“Kiedy wywłaszczona nieruchomość wraca do właściciela? Kluczowa rola planu zagospodarowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2233/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Emilia Lewandowska /przewodniczący/ Gabriela Nowak /sprawozdawca/ Joanna Skiba Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak /spr./ Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie I SA/WA 2233/05 UZASADNIENIE Wojewoda decyzją z dnia [...].10.2005r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...].04.2005 r. orzekającej o zwrocie na rzecz J. M. i J. D. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], stanowiącej działkę ewid. Nr [...] z obrębu [...]o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW-Nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, ze powołaną decyzją nr [...] z dnia [...].04.2005 r. Starosta [...] orzekł o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu[...], uregulowanej w księdze wieczystej KW-nr [...] na rzecz Miasta W. (Gmina [...]), a także o dokonaniu rozliczenia z tytułu zwrotu, na rzecz spadkobierczyń byłego właściciela Z. M. tj. J. M. w 2/3 częściach i J. D. w 1/3 części W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowa część gruntu o powierzchni [...] m2 z nieruchomości o ogólnej powierzchni [...] m2 wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].04.1976 r. nr [...] nie została wykorzystana na cele dla których nastąpiło jej wywłaszczenie tj. pod budowę centrum handlowego, a stosownie do art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), istniała możliwość zagospodarowania tej części nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot. Wnioski o zwrot złożone zostały w 1999 r., zaś teren, na którym znajdowała się wymieniona nieruchomość oznaczony był w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...].09.1992 r. jako obszar koncentracji usług II i III stopnia dla zespołu osiedli B. zamieszkałego przez ok. 80 tys. mieszkańców, jako jedno z centrów handlowo-usługowych W. Oznaczało to, że na obszarze tym preferowano usługi handlu, gastronomii, kultury, obiekty administracyjne, usługi rekreacji, wypoczynku i sportu, usługi zdrowia oraz budowę parkingów wielopoziomowych dla potrzeb obsługi centrum handlowego. Plan dopuszczał realizację na tym obszarze bardzo szerokiego zakresu usług. Teren ten miał się stać ośrodkiem handlowo-usługowym i w połączeniu z istniejącymi obiektami min. z zespołem Parku [...] miał tworzyć harmonijną całość. Dla dokonania ustaleń w oparciu o art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ pierwszego stopnia zwrócił się o uzyskanie opinii do Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...]. W dniu 13. 01. 2005 r. uzyskano stanowisko Naczelnego Architekta, które jednak nie rozstrzygnęło kwestii dopuszczalności zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Z opinii tej wynika, że plan zagospodarowania opracowany był kompleksowo dla wielkiego obszaru położonego w rejonie ulic: [...], [...] i [...] oraz, że w trakcie jego sporządzania nie uwzględniono podziałów własnościowych, jakie istniały w dniu dokonywania wywłaszczeń. Z tego względu dokładnych ustaleń, odnośnie możliwości zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości, można dokonać w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wówczas do wniosku o wydanie takiej decyzji należy dołączyć kompleksową koncepcję zagospodarowania całego obszaru przeznaczonego w planie zagospodarowania przestrzennego pod koncentrację usług II i III stopnia jako jednego z centrum handlowych W. łącznie z opracowaniem obsługi komunikacyjnej dla tego obszaru. Organ pierwszej instancji podniósł, że art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa jednoznacznie, że w przypadku zwrotu części wywłaszczonych nieruchomości należy wziąć pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu złożenia wniosku o zwrot. Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest w przypadku, gdy dla danego obszaru plan nie był opracowany. W związku z tym nie jest zasadne żądanie od strony przedstawienia koncepcji zagospodarowania całego terenu, gdyż przepisy ustawy nie wskazują na potrzebę wykonania takiego opracowania. Tym bardziej, że szereg zwrotów nieruchomości na tym obszarze zostało już dokonanych. Z ustaleń dokonanych w pierwszej instancji wynika, że na części wywłaszczonej nieruchomości tj. na działce ew. nr [...] w obrębie [...] pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Na przedmiotowym terenie nie powstało centrum handlowo-usługowe. Zatem zostały spełnione przesłanki art. 137 ust. 2 ustawy - część wywłaszczonej nieruchomości stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Organ odwoławczy wskazał, że skoro plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał na objętym nim obszarze realizację bardzo szerokiego zakresu usług takich jak handlu, gastronomii, kultury, rekreacji, wypoczynku, sportu, zdrowia, wielopoziomowych parkingów dla potrzeb obsługi centrum handlowego to Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż po stronie osób występujących o zwrot istniała możliwość zagospodarowania przedmiotowej części nieruchomości zgodnie z ww. planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2005r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent W. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej niezgodność z prawem, polegającą na obrazie art.7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, będącej przedmiotem orzeczenia. W uzasadnieniu skargi podnosił, że organ drugiej instancji, przeprowadzając postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie, nie wziął pod uwagę faktu, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił czy faktycznie istnieje możliwość w zakresie zagospodarowania działki nr [...] o powierzchni [...]2 w obr. [...] zgodnie z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot przez osoby występujące o ten zwrot, biorąc pod uwagę, iż zwrotowi podlega część a nie cała nieruchomość wywłaszczona. Zdaniem skarżącego organ powinien zobowiązać wnioskujących o zwrot nieruchomości do przedstawienia koncepcji zagospodarowania terenu, odnoszącej się do całości obszaru, rozwiązującej m.in. problem obsługi komunikacyjnej oraz przekrojów ciągów komunikacyjnych, które mieściłyby uzbrojenie dla uzyskanego programu funkcjonalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga jest nieuzasadniona i nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z późno zm. ) poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części , jeżeli stosownie do przepisu art. 137 w/w ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany, stosownie do ust. 2 jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt. 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości , zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot. Okoliczność wynikająca z art. 137 ust. 1 jest bezsporna. Skarżący nie kwestionował ustaleń organu, z których wynika, że na działce ew. nr [...] w obrębie [...] pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Skarżący kwestionował okoliczność wynikającą z art. 137 ust. 2, a mianowicie, iż organ nie wyjaśnił, czy istnieje możliwość w zakresie zagospodarowania działki nr [...] o pow. [...] m2 zgodnie z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. W. zatwierdzonym Uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] .09.1992 r., który obowiązywał w dniu złożenia wniosku o zwrot tj. w dniu 04.10.2002 r. przedmiotowa nieruchomość położona była na obszarze o funkcjach mieszkaniowo- usługowych symbol planu [...] . Ustalenia podstawowe dla tego obszaru dopuszczały obsługę ludności w zakresie funkcji II i III stopnia. Oznaczało to, że na obszarze tym preferowano usługi handlu, gastronomii, kultury, obiekty administracyjne, usługi rekreacji, wypoczynku i sportu , usługi zdrowia oraz budowę parkingów wielopoziomowych dla potrzeb obsługi centrum handlowego . Dla dokonania ustaleń w oparciu o art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. możliwości zagospodarowania części działki objętej wnioskiem o zwrot zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, organ I instancji zwrócił się o uzyskanie opinii Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy T. Organ prawidłowo uznał, że wniosek zawarty w opinii Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy T., iż do podania o wydanie decyzji o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, należy dołączyć kompleksową koncepcję zagospodarowania całego obszaru przeznaczonego w planie zagospodarowania przestrzennego pod koncentrację usług II i III stopnia jako jednego z centrum handlowych W. łącznie z opracowaniem obsługi komunikacyjnej dla tego obszaru, jest sprzeczny z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który określa jednoznacznie, że w przypadku zwrotu części wywłaszczonych nieruchomości, należy wziąć pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu złożenia wniosku o zwrot. Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest w przypadku, gdy dla danego obszaru plan nie był opracowany. Tak, więc żądanie od strony przedstawienia koncepcji zagospodarowania terenu, gdy przepisy ustawy nie wskazują na potrzebę wykonania takiego opracowania jest całkowicie nieuzasadnione. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zawarta jest informacja, że na tym obszarze dokonano już szeregu zwrotów wywłaszczonych nieruchomości. Okoliczność ta nie jest kwestionowana. W tym przypadku wykonanie kompleksowego opracowania zagospodarowania dla całego obszaru jest zbędne tym bardziej, że obecnie cały wywłaszczony obszar nie stanowi już własności Miasta W. Organ ustalił, że na części wywłaszczonej nieruchomości tj. na działce ew. nr [...] w obrębie [...] pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie powstało centrum handlowo-usługowe, tak więc nie zrealizowano celu wywłaszczenia na przedmiotowym terenie. Organ administracji publicznej wskazał, że w jego ocenie w dniu złożenia wniosku o zwrot tj. w dniu 04.10.2002 r. istniała możliwość zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia tego wniosku. Uzasadniając tę okoliczność organ podniósł, że plan zagospodarowania przestrzennego na obszarze objętym wnioskiem dopuszczał realizację bardzo szerokiego zakresu usług takich jak handlu, gastronomii, kultury, rekreacji, wypoczynku, sportu, zdrowia, dla potrzeb obsługi centrum handlowego. Organ administracji publicznej prawidłowo uznał, iż po stronie osób występujących o zwrot istniała możliwość zagospodarowania przedmiotowej części nieruchomości zgodnie z ww. planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, wobec bardzo szerokiego zakresu dopuszczonych usług. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że na tym obszarze dokonano już szeregu zwrotów wywłaszczonych nieruchomości. Zostały, zatem spełnione przesłanki art. 137 ust. 2 ustawy - część wywłaszczonej nieruchomości stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Zarzuty skargi są nieuzasadnione i nie zasługują na uwzględnienie. Organ uzasadnił, dlaczego jego zdaniem w dniu złożenia wniosku o zwrot tj. w dniu 04.10.2002 r. istniała możliwość zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu złożenia tego wniosku. Plan zagospodarowania przestrzennego na obszarze objętym wnioskiem dopuszczał realizację bardzo szerokiego zakresu usług, co podkreślał organ administracji publicznej. Domaganie się uzyskania przez wnioskujących złożenia wniosku o ustaleniu warunków zabudowy zagospodarowania terenu określającego planowane zamierzenia inwestycyjne wraz z kompleksową koncepcją zagospodarowania terenu odnoszącą się do całości obszaru w sytuacji, gdy obwiązywał plan zagospodarowania przestrzennego jest niewątpliwie sprzeczne z art. 137 kpa. Tak, więc organ słusznie nie uwzględnił przedstawionej przez Delegaturę Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy T. opinii w przedmiocie konieczności domagania się od wnioskodawców decyzji o warunkach zabudowy. Zatem prawidłowe jest stanowisku organu administracji publicznej, że po stronie osób występujących o zwrot istniała możliwość zagospodarowania przedmiotowej części nieruchomości zgodnie z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze omówione wyżej omówione okoliczności Sąd uznał., że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz.U.Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI