I SA/Wa 2226/23

I SA/Wa 2226/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Trochym
Marta Kołtun-Kulik
Monika Sawa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 113
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr DO-II.7610.357.2021.KC w przedmiocie odmowy uzupełnienia i sprostowania decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 sierpnia 2023 r. nr DO-II.7610.357.2021.KC po rozpatrzeniu zażalenia spółki P. SA, na postanowienie Wojewody [...] z dnia 19 października 2021 r., znak: [...] odmawiające uzupełnienia oraz sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...], gmina [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0595 ha, [...], objętego księgą wieczystą nr [...], oraz stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa własności urządzeń znajdujących na ww. gruncie, w części dotyczącej odmowy sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia 19 października 2021 r., znak: [...], w części dotyczącej odmowy sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...].
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 35 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.J. Dz. U. z 2021 r., poz. 146 - dalej Jako "ustawa o komercjalizacji"), oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] stwierdził nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...], gmina [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0595 ha, [...], objętego księgą wieczystą nr [...] oraz stwierdził nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa własności urządzeń znajdujących na ww. gruncie.
Pismem z dnia 2 lipca 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. i z dnia 13 września 2021 r., spółka P. S.A. z siedzibą w [...], wniosła na podstawie art 111 § 1 Kpa i art, 113 § 1 Kpa o uzupełnienie i sprostowanie omyłki poprzez zmianę punktu drugiego osnowy ww. decyzji z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] w następujący sposób, iż wyraz "Urządzenia" znajdujące się na gruncie wymienionym w pkt. 1 niniejszej decyzji, stały się z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa, własnością Przedsiębiorstwa Państwowego P., a nabycie ich prawa własności następuje nieodpłatnie - wykreśla się, a w to miejsce wpisuje się "Budynki i urządzenia". W uzasadnieniu pisma wskazano, iż w obecnym brzmieniu punkt drugi decyzji z dnia 11 czerwca 2021 r. wskazuje, że na działce nr [...] znajdują się i znajdowały się na dzień 5 grudnia 1990 r. wyłącznie urządzenia, a w rzeczywistości na przedmiotowej nieruchomości znajduje się również budynek gospodarczy oraz fragment nastawni dysponującej. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 111 § 1b i art. 113 § 1 Kpa, postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] oraz odmówił sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...]. Pismem z dnia 2 listopada 2021 r. spółka P. S.A., w ustawowym terminie wniosła, zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] 19 października 2021 r. znak: [...]
Po rozpatrzeniu zażalenia organ badał prawidłowość odmowy sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie [...], gmina [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0595 ha, [...], objętego księgą wieczystą nr [...], oraz stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa własności urządzeń znajdujących na ww. gruncie. Organ wskazał, że zgodnie z art 113 § 1 Kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Art. 113 § 1 Kpa nie zawiera wprawdzie definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt: II SA/Sz 219/08,LEX nr 516802). "Błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. "Inne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt: V SA/Wa 113/09 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Organ podkreślił, że omyłka, aby mogła zostać sprostowana, w trybie art 113 § 1 Kpa, musi mieć jeszcze określoną wagę, tj. musi być nieistotna. Celem sprostowania pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 841/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 783/21 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt IIOSK 2250/18, w którym wskazano, że jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 Kpa jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Kolejnym kryterium jest wpływ sprostowania na treść rozstrzygnięcia. Sprostowanie bowiem nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej formie nie jest możliwe tego rodzaju ingerowanie w treść aktu administracyjnego, które co do zasady mogłoby się przyczynić do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w akcie. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być bowiem prostowany jako oczywista omyłka. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że zarówno z wniosku z dnia 2 lipca 2021 r. o sprostowanie, jak i z zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia 19 października 2021 r., znak: [...] wynika, iż w istocie intencją spółki P. S.A. z siedzibą w [...] jest zmiana rozstrzygnięcia w pkt. 2 sentencji decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., poprzez potwierdzenie nabycia prawa własności również co do budynku posadowionego na działce nr [...], a jak wskazano powyżej, zdaniem organu, jest to niedopuszczalne. Organ wskazał także, że zarówno z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 19 października 2021 r., znak: [...], jak i z pisma Wojewody [...] z dnia 26 lipca 2021 r. wynika, że rozstrzygnięcie w pkt. 2 decyzji przez organ uwłaszczeniowy jedynie w zakresie urządzeń posadowionych na działce nr [...] ma charakter zamierzony. Nie jest to zatem zwykła omyłka pisarska wynikająca z niedopatrzenia Wojewody [...] w tym zakresie. Uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, brak jest w ocenie Ministra Rozwoju i Technologii podstaw do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu Wojewody [...] z dnia z dnia [...] października 2021 r., znak: [...].
Skargę na powyższe postanowienie wniosła spółka P. SA (skarżąca spółka), zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 113 § 1 kpa w zw. z art. 34 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i odmowę sprostowania decyzji uwłaszczeniowej z dnia 11.06.2021 r. poprzez potwierdzenie nabycia z mocy prawa także własności budynku znajdującego się na gruncie objętym wnioskiem uwłaszczeniowym strony w sytuacji, gdy z akt administracyjnych, a zwłaszcza z wniosku i załączników strony jednoznacznie wynika, iż taki budynek znajduje się na gruncie będącym w jej posiadaniu, co warunkuje, że nabywanie prawa użytkowania wieczystego gruntu w oparciu o art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. następuje jednocześnie z nabyciem prawa własności położonych na niej budynków i urządzeń, a brak potwierdzenia nabycia praw do takiego budynku, który jest położony na gruncie - wobec którego potwierdzono nabycie prawa użytkowania wieczystego - należy uznać za oczywistą omyłkę organu w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, 2. art. 113 § 1 kpa w związku z art. 235 § 1 i § 2 k.c. w związku 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 kpa nie można uznać pominięcia w decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r. potwierdzenia nabycia własności budynku znajdującego się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste strony, gdy z akt postępowania administracyjnego, a zwłaszcza z wniosku strony i załączników do wniosku wynika fakt posadowienia takiego budynku na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, gdy przyjąć należy, że taki stan w świetle art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. oraz art. 235 § 1 i § 2 k.c. nakazuje przyjąć konieczność stwierdzenia praw własności do takiego budynku, skoro własność tego budynku jest związana z prawem użytkowania wieczystego, co w pełni uzasadnia przyjęcie, że brak potwierdzenia tego prawa jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, gdyż nie może istnieć stan, gdy budynek znajdujący się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste nie jest własnością użytkownika wieczystego,
3. art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 113 § 1 kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że akta postępowania administracyjnego, w tym wniosek strony wraz z załącznikiem nie zawierały informacji o tym, że na gruncie objętym wnioskiem znajdował się budynek gospodarczy, a tym samym, że brak było podstaw do potwierdzenia nabycia praw własności do tego budynku gdy z załącznika w postaci "Wykazu budynków i urządzeń", a następnie w postaci "wykazu urządzeń trwale związanych z gruntem i oznaczonym jako działka nr [...], położonym w [...], obręb [...] wynika, iż pod pozycją odpowiednio nr [...] i nr [...] wskazano, że ww. działka jest zabudowana budynkiem gospodarczym, co uzasadniało wydanie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki organu w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, który pominął w decyzji uwłaszczeniowej potwierdzenie nabycia praw własności do tego budynku.
Wskazując na powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia Wojewody [...] z dnia 19 października 2021 r. w całości i zasądzenia od Ministra Rozwoju i Technologii kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
wniesiona skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd zwraca także uwagę, że kontroli Sądu podlega wskazane powyżej orzeczenie wyłącznie w części dotyczącej sprostowania decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z 11 czerwca 2021 r. gdyż w zakresie zadania uzupełnienia tej decyzji Minister rozstrzygnął odrębnym postanowieniem z 20 września 2023 r., które nie jest przedmiotem kontroli w tym postępowaniu.
Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 113 § 1 k.p.a. zgodnie z którym, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Określony w powołanym przepisie art. 113 § 1 k.p.a. tryb dotyczy usuwania nieistotnych wad decyzji administracyjnej, przybierających m.in. postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu, czy też opuszczeniu wyrazu, mylnej pisowni, bądź też wystąpieniu błędu rachunkowego, to jest nietrafnego doboru cyfr lub wyniku obliczeń, mimo wskazania, co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wady te winny mieć charakter techniczny, pozostający bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia, gdyż sprostowanie w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do zmiany merytorycznej treści rozstrzygnięcia, czy też ponownego merytorycznego, odmiennego rozpoznania sprawy. W doktrynie i w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem postępowania o sprostowanie nie mogą być więc kwestie merytoryczne takie jak mylne ustalenia faktyczne czy też błędne zastosowanie przepisów prawa. Nie podlegają zatem w omawianym trybie sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z 23 kwietnia 2001 r. II SA/863/00, Lex nr 77522; z dnia 24 września 1988 r. I SA 152/97; 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, 1 lipca 1999 r., IV SA 1067/97, niepubl.).
Na gruncie powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że oczekiwane przez skarżącą spółkę sprostowanie punktu drugiego sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia 11 czerwca 2021 r., w ten sposób, iż wyraz "Urządzenia" zawarty w pkt 2 decyzji zastąpi się wyrazami "Budynki i urządzenia" prowadzi w efekcie do zmiany merytorycznej decyzji pomimo, że jak zasadnie wskazuje skarżąca ze znajdujących się w aktach dokumentów tj. z załącznika w postaci "Wykazu budynków i urządzeń", "wykazu urządzeń trwale związanych z gruntem i oznaczonym jako działka nr [...] [...], położonym w [...], obręb [...] wynika, iż pod pozycją odpowiednio nr [...] i nr [...] wskazano, że ww. działka jest zabudowana budynkiem gospodarczym. Niemniej jednak dane zawarte w tych dokumentach nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki organu w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, lecz ewentualnie jej uzupełnienie. Jednak w zakresie odmowy uzupełnienia decyzji jak wskazano wyżej Minister rozstrzygnął odrębnym postanowieniem z 20 września 2023 r., które nie jest przedmiotem kontroli w tym postępowaniu.
Sąd ponownie podkreśla, że sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. Pojęcie "oczywista omyłka" powinno być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w decyzji nie może prowadzić do ingerencji w merytoryczną stronę decyzji, a zatem nie może prowadzić do zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprostowania nie mogą być także błędy spowodowane wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego. W drodze postanowienia organ może prostować omyłki powstałe wskutek błędnego wpisania jakiegoś słowa lub słów, ich pominięcia czy poprzez wyraźne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie danego wyrazu bądź cyfry. Jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 k.p.a. jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Jeżeli dana kwestia budzi wątpliwości, a do stwierdzenia, czy doszło do popełnienia omyłki, wymagana jest głębsza analiza akt postępowania, automatycznie będzie to wykluczać oczywistość takiej omyłki, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.