I SA/Wa 2223/21

I SA/Wa 2223/21 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 50 § 1 i § 2, art. 58 § 1 pkt 5 w zw. 232 § 1pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
| | POSTANOWIENIE, , Dnia 31 grudnia 2021 r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędzia WSA Przemysław Żmich, , , , po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Miasta [...], na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z [...] lipca 2021 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia, , postanawia:, , odrzucić skargę;, zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Miasta [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego.,
Uzasadnienie
Pismem z [...] sierpnia 2021 r. Miasto [...] (powoływane dalej również jako: "[...]", "skarżący", "strona skarżąca"), wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (powoływanego dalej również jako: "SKO", "Kolegium", "organ") z [...] lipca 2021 r. nr [...]. Aktem tym organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] września 2020 r., nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1951 r., odmawiającego przyznania prawa własności czasowej nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...][...], ozn. nr hip. [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Dokonuje więc kontroli, czy nie zachodzi jedna z wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: "ppsa"), przesłanek do odrzucenia skargi. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Stosownie do treści art. 50 § 1 i § 2 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi do Sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W ocenianej sprawie strona skarżąca została określona jako Miasto [...], którego organem wykonawczym jest Prezydent [...] (następca prawny Prezydium Rady Narodowej w [...]), występujący jednocześnie w postępowaniu jako organ pierwszej instancji, właściwy do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w sprawie przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) gruntu. W tej sytuacji [...][...][...] nie miała legitymacji w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie ma możliwości kwestionowania decyzji SKO w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Przywołać tu należy utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym powierzenie organowi gminy właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. że powierzenie organowi gminy właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona, jako osoba prawna, stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – powoływana dalej jako: "kpa") przyznają stronom. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 3 kpa. Wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych (zob.: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19 kwietnia 2003 r. sygn. akt OPS 1/03, uchwała uchwale siedmiu NSA z 16 lutego 2016 r. I OPS 2/15, wyrok NSA z 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04, wyrok NSA z 9 listopada 2018 r. I OSK 3599/18, postanowienie NSA z 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04, postanowienie NSA z 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06, postanowienie NSA z 12 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1117/06, postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 67/09, wyrok NSA z 28 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 782/08, postanowienie NSA z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt I OSK 67/09).
Przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r. sygn. K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), w którym Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy art. 33 § 1 i 2 ppsa, w zakresie, w jakim pozbawiają one prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję jako organ pierwszej instancji, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 ppsa w zakresie, w jakim odmawia jednostce samorządu terytorialnego prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sprawach, w których organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję w I instancji.
Podobnie, w uchwale siedmiu sędziów NSA z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 wskazano, że wywodzona z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im uprawnienia do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów (...). Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), ponieważ postępowanie takie nie zapewniałoby równości jego stronom.
Jednocześnie w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że jeżeli zdaniem danej jednostki samorządu terytorialnego wydana przez nią decyzja jest niezgodna z prawem, to może ona zwrócić się do prokuratury o zaskarżenie tej decyzji w drodze odwołania (art. 183 kpa) lub sprzeciwu, w trybie określonym w art. 184 § 1 kpa, jeżeli decyzja jest ostateczna, a przepisy tego kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
Odnosząc stanowisko zawarte w przywołanej wyżej uchwale do stanu faktycznego niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że Miasto [...] podjęło próbę zakwestionowania rozstrzygnięcia SKO w sprawie, w której jako organ I instancji orzekało Prezydium Rady Narodowej w [...] w zakresie dotyczącym interesu prawnego [....] wynikającego z jej prawa własności do nieruchomości, której dotyczyło postępowanie administracyjne w sprawie. Należy mieć tu na uwadze, że w sytuacji stwierdzenia nieważności skarżonego orzeczenia organem rozpatrującym ponownie sprawę byłby Prezydent [...]. W konsekwencji jednostka samorządu terytorialnego nie może zajmować w tej samej sprawie administracyjnej zarówno pozycji organu wydającego decyzje jak i pozycji strony postępowania, w zależności od jego etapu. W ustawowej roli organu orzekającego nie ma bowiem miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotykać może bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że [...] [...][...] nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec tego skargę uznać należy za niedopuszczalną z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, co skutkowało jej odrzuceniem. Zwrot wpisu nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2).