I SA/Wa 2211/15

I SA/Wa 2211/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Dariusz Chaciński /przewodniczący/
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2306/16 - Wyrok NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 73  par. 2,  art. 74  par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2015 r., nr [...], o odmowie wydania z akt sprawy, zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], uwierzytelnionych odpisów (kopii) dokumentów związanych z podziałem nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w [...]przy ul. [...], oznaczonych w spisie treści akt sprawy pod poz. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że J.K. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wydanie odpisów (kopii) opisanych wyżej dokumentów, wskazując, że wspomniane dokumenty mają być wykorzystane poza zakresem sprawy administracyjnej - w sprawie karnej. Ważny interes wnioskodawczyni polega natomiast na przedłożeniu żądanych dokumentów organom ścigania, z uwagi na fakt popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy z art. 271 kodeksu karnego.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. odmówiło wydania żądanych dokumentów, podnosząc, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o podziale nieruchomości J. K., jako współwłaściciel sąsiedniej działki ewidencyjnej nr [...], nie była stroną. Wobec tego nie jest ona też stroną w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania w ww. sprawie i stwierdzenia nieważności powołanej decyzji podziałowej, które to postępowania próbowała zainicjować. Zgodnie z art. 73 kpa prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Natomiast J. K. nie jest stroną w postępowaniach nadzwyczajnych, stąd nie może otrzymać uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją podziałową.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała na nieprawidłowe uznanie przez organ, że nie jest ona stroną postępowania podziałowego zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., co w konsekwencji skutkowało błędną odmową wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ przytoczył treść art. 73 kpa i wyjaśnił, że sprawie zakończonej ostateczną decyzją podziałową Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. J. K. nie była stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z uprawnień wymienionych w art. 73 kpa może korzystać wyłącznie podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym jako strona. Co prawda w drodze uzasadnionego wyjątku od tej zasady można uznać za dopuszczalne udostępnienie akt postępowania administracyjnego podmiotowi, który nie brał w nim udziału, jednak tylko w sytuacji, gdy interes prawny tego podmiotu nie budzi żadnych wątpliwości – a okoliczność taka w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Kolegium podkreśliło, że J. K. nie była stroną postępowania, którego dotyczyła ostateczna decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], a więc nie było podstaw do wydania jej uwierzytelnionego odpisu żądanych dokumentów z akt przedmiotowej sprawy.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. K. W uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 28 w związku z art. 73 § 2 kpa poprzez uznanie, że skoro skarżąca jako współwłaściciel sąsiedniej działki nr [...] nie była stroną w sprawie zakończonej ostateczną decyzją podziałową Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., to nie może skorzystać z uprawnień wskazanych w art. 73 kpa.
W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Zdaniem skarżącej wykazała ona w toku postępowania administracyjnego źródła interesu prawnego. Podniosła bowiem rażącą sprzeczność podziału działki ewidencyjnej nr [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gruntów terenu [...], zgodnie z którym należy utrzymywać ekstensywny charakter zabudowy mieszkaniowej, przyjmując zasady podziału na działki budowlane: minimalna szerokość frontu nowej działki budowlanej – 20 m. Tymczasem powstała po podziale działka nr [...] warunku tego nie spełnia. Ponadto warunkiem podziału, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, było również to, by nieruchomość była zabudowana co najmniej dwoma budynkami wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę. Natomiast na działce nr [...] znajdował się i nadal znajduje tylko jeden budynek. Zatem opinia budowlana zawierająca informację, że na nieruchomości znajdują się dwa budynki jest niezgodna z prawdą. Skarżąca wskazała również, że jej interes prawny wynika także z prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 pkt 1 i § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Działka nr [...], po podziale działki nr [...], znalazła się w jej obszarze oddziaływania z uwagi na możliwość sytuowania budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośredni przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie w mniejszej niż 1,5 m. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa ogólną regułę zabudowy, która reguluje odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Według skarżącej ratio legis tej reguły należy upatrywać w społecznym interesie. Jest bowiem oczywiste, zdaniem skarżącej, że zabudowa określona w ww. rozporządzeniu wpływa na atrakcyjność działki sąsiadującej, zwłaszcza w zabudowie jednorodzinnej ekstensywnej (jak w niniejszej sprawie), nie tylko ze względu na walory estetyczne (np. betonowa ściana za pasem zieleni), ale też faktyczne (np. zacienienie), co z kolei przekłada się na wartość działki.
Zdaniem skarżącej nie do zaakceptowania jest również formalistyczna wykładnia definicji interesu prawnego nieuwzględniająca regulacji przyjętej w Konstytucji, zwłaszcza regulacji art. 64 ust. 2, zgodnie z którą własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej. Jednocześnie następstwa prawne podziału nieruchomości nie mogą obciążać właścicieli sąsiednich nieruchomości. Przy czym według skarżącej interes prawny polega na obronie przed przyjętym podziałem nieruchomości sąsiedniej. Wobec czego wydanie żądanych przez skarżącą uwierzytelnionych odpisów (kopii) dokumentów jest uzasadnione potrzebą ustalenia, czy wydaniu decyzji podziałowej nie towarzyszyło popełnienie przestępstwa fałszerstwa intelektualnego (poświadczenia nieprawdy) z art. 271 kodeksu karnego, co ewentualnie umożliwi wznowienie przedmiotowego postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca wyjaśniła, że wnosząc zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, chce ona ustrzec się przed narażeniem na zarzut popełnienia przestępstwa z art. 234 kodeksu karnego, tj. fałszywego oskarżenia i upatruje tu kolejnego źródła interesu prawnego. Ponadto skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniosła, że nie można wypowiadać się o istnieniu bądź nieistnieniu interesu prawnego bez wszechstronnego zbadania choćby prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej. Dodatkowo, wbrew stanowisku organu, kwestia statusu skarżącej jako strony w postępowaniach nadzwyczajnych, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie została ostatecznie przesądzona i poddana będzie badaniu przez tutejszy Sąd.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 73 § 2 kpa. Zgodnie z jego treścią strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Skorzystanie z uprawnienia, o którym mowa w przepisie art. 73 § 2 kpa, możliwe jest dopiero po spełnieniu przez wnioskodawcę łącznie obu przesłanek wynikających z tego przepisu, czyli wykazaniu, że wnioskodawca jest lub był stroną postępowania, z akt których domaga się wydania przez organ uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów, oraz że zgłoszone żądanie uzasadnione jest ważnym interesem strony. Brak któregokolwiek z tych elementów zobowiązuje organ do odmowy wydania żądanych uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów (art. 74 § 2 kpa).
Z przepisu tego wynika, że organ, rozpoznając wniosek strony zawierający żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, w pierwszej kolejności bada, czy wniosek taki pochodzi od strony postępowania, którego dotyczą dane akta, a następnie ustala, czy strona uzasadniła to żądnie ważnym interesem. Zatem wnioskodawca musi posiadać przymiot strony w sprawie, z akt której żąda wydania uwierzytelnionych odpisów czy kopii. Poza stronami uprawnienie to nie służy natomiast innym osobom zainteresowanym.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny wynikający z analizy akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że skarżąca (będąca współwłaścicielką działki nr [...]) nie była stroną postępowania podziałowego działki nr [...], zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Stronami tego postępowania, jak wynika z treści decyzji podziałowej, byli jedynie G. L., D. Z., A.Z. i A.Z. (współwłaściciele działki nr [...]), którym to osobom doręczona została przedmiotowa decyzja podziałowa. W tej sytuacji, z przyczyn podmiotowych skarżącej, która nie była stroną postępowania podziałowego, nie przysługuje prawo żądania wydania przez organ uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy podziałowej. W rozpatrywanej sprawie brak prawnych możliwości spełnienia żądania skarżącej jest przy tym niezależny od tego, czy skarżąca wykazała, czy nie wykazała istnienia po jej stronie ważnego interesu. Skoro skarżąca nie była stroną postępowania podziałowego, to nie przysługuje jej prawo określone w art. 73 § 2 kpa. W tej sytuacji wszelkie argumenty skarżącej podniesione w skardze, w tym i dotyczące naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji, jako niezasadne nie mogą wywrzeć zamierzonego skutku prawnego. W konsekwencji bezpodstawne jest także żądanie skarżącej w przedmiocie badania jej interesu w otrzymaniu żądanych dokumentów, skoro obowiązek ten spoczywa na organie tylko w sytuacji, gdy z takim żądaniem występuje strona. Organ nie może przy tym dokonywać oceny prawidłowości postępowania podziałowego w toku postępowania w trybie art. 73 kpa, bowiem decyzja podziałowa jest ostateczna, nie została wzruszona w trybie środków nadzwyczajnych, a więc pozostaje nadal w obrocie prawnym.
W tej sytuacji Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób dostateczny wyjaśniło powody, które legły u podstaw odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów oraz w sposób wyczerpujący przedstawiło w uzasadnieniu wydanych postanowień swoje racje i motywy podjętych rozstrzygnięć, które znajdują pełną podstawę w obowiązujących przepisach prawa (art. 73 § 2 kpa).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718) orzekł jak w sentencji.