I SA/WA 2207/23

I SA/Wa 2207/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 września 2023 r. nr KOX/564/Pu/23 w przedmiocie opłaty przekształceniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy pkt I decyzji Prezydenta m.st Warszawy z 6 lipca 2023 r. nr 8/PPW/2023 oraz pkt I decyzji Prezydenta m.st Warszawy z 6 lipca 2023 r. nr 8/PPW/2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr 24/OP/2022 z 6 lipca 2023 r. znak sprawy 8/PPW/2023.
Decyzją tą orzeczono:
1) że bonifikata od opłaty jednorazowej przekształceniowej za lata 2019-2022 nie przysługuje J.S., dalej "Skarżąca", i że należy ją obciążyć opłatami rocznymi przekształceniowymi za lata 2019-2022 bez bonifikaty, jako właścicielkę udziału w nieruchomości położonej w [...] przz ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], o pow. 1851 m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], za udział związany z lokalem nr [...] (ul. [...]) w kwocie 573,14 zł brutto za każdy rok, z obowiązkiem wnoszenia tych opłat w terminach: za rok 2019 - do dnia 29 lutego 2020 r., za rok 2020 - do dnia 30 czerwca 2020 r., za rok 2021 - do dnia 31 marca 2021 r., za rok 2022 - do dnia 31 marca 2022 r.;
2) że wysokość opłaty jednorazowej przekształceniowej, po uwzględnieniu 98% bonifikaty, za okres 16 lat pozostały do spłaty, licząc od dnia 01.01.2023 r., dla wyżej wskazanego udziału związanego z lokalem nr [...] (ul. [...]) wynosi 183,40 zł brutto i że należy obciążyć tą opłatą J. S., właścicielkę powyższej nieruchomości.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Decyzją nr 8/PPW/2023 z dnia 6 lipca 2023 r. znak sprawy UD-XVII-WGN- GN.6826.111.2019.WJA (JCZ) Prezydent m.st. Warszawy, po rozpatrzeniu wniosku Pani J. S. z dnia 18 sierpnia 2022 r., orzekł o przysługującej Skarżącej bonifikacie (pkt II) i o odmowie jej przyznania za lata 2019-2022 (pkt I).
Skarżąca wniosła odwołanie.
SKO rozpoznając sprawę jako podstawę prawną wskazało przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 904 z p. zm., dalej "u.p"/ "ustawa przekształceniowa".
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przy czym, z ust. 2 art. 1 wynika, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
- mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
- mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
-o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 4 u.p. podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi wydane przez właściwy organ zaświadczenie potwierdzające przekształcenie i informujące o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, zwanej dalej "opłatą", wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty jednorazowej i zasadach jej wnoszenia. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może - zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p. - złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 6 u.p. do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 u.p. z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Natomiast z ust. 3 art. 7 u.p. wynika, że w przypadku gdy w dniu przekształcenia obowiązywałaby opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ustalona za pierwszy lub drugi rok od aktualizacji, zgodnie z art. 77 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z p. zm" dalej "u.g.n."), wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w trzecim roku od aktualizacji.
Zgodnie z art. 7 ust. 6 u.p. opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. Z art. 7 ust. 6a u.p. wynika z kolei, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej "p.p"), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez wskazane tam okresy.
Z ust. 7 art. 7 u.p. wynika, że właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Wysokość opłaty jednorazowej odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a.
Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 u.p.p. postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. Natomiast z ust. 2 art. 21 u.p. wynika, że jeżeli w dniu przekształcenia nie była ustalona stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ po tym dniu ustala tę stawkę, stosując odpowiednio przepisy art. 77-81 u.g.n. Do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie przyjmuje się stawkę w wysokości 1% wartości nieruchomości gruntowej, określonej na dzień 1 stycznia 2019 r. Z kolei w ust. 2a art. 21 u.p.p. ustawodawca postanowił, że jeżeli w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ ustala po tym dniu tę opłatę, stosując odpowiednio przepis art. 72 ust. 3 u.g.n., na podstawie wartości nieruchomości określonej na dzień przekształcenia. Opłata, o której mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę wymiaru opłaty określonej w art. 7 ust. 1 u.p.p. Stosownie zaś do dyspozycji ust. 3 art. 21 u.p. jeżeli w dniu przekształcenia obowiązywała stawka procentowa niezgodna z faktycznym sposobem użytkowania gruntu, właściwy organ, po tym dniu, ustala tę stawkę, stosując odpowiednio przepis art. 73 ust. 2 u.g.n.
W świetle przywołanych wyżej przepisów organ stwierdził, że prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej organ I instancji jest zobowiązany do ustalenia, czy w dniu przekształcenia, tj. w dniu 1 stycznia 2019 r., obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i w jakiej wysokości, a także czy stawka procentowa tej opłaty rocznej jest ustalona prawidłowo, tzn. zgodnie z faktycznym sposobem użytkowania gruntu. W przypadku ustalenia, że w dniu przekształcenia w odniesieniu do danej nieruchomości nie została ustalona wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości albo że stawka procentowa tej opłaty obowiązująca w dniu przekształcenia jest niezgodna z faktycznym sposobem korzystania z gruntu, organ zobowiązany jest do jej ustalenia w odrębnym postępowaniu. Dopiero bowiem po dokonaniu ww. ustaleń - w szczególności dotyczących obowiązującej w dniu przekształcenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz właściwej stawki procentowej, organ może ustalić prawidłową wysokość opłaty przekształceniowej oraz opłaty jednorazowej. Podstawą ww. ustaleń powinny być odpowiednie dokumenty, w szczególności dokument określający wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia, tj. ostatnie skierowane do użytkownika wieczystego oświadczenie właściwego organu o wysokości obowiązującej opłaty rocznej oraz wysokości stawki procentowej tej opłaty, ewentualnie wydane w tym zakresie prawomocne orzeczenie kolegium lub prawomocne orzeczenie właściwego sądu powszechnego.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że oświadczeniem z 22 listopada 2010 r. Miasto Stołeczne Warszawa wypowiedziało Skarżącej wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału we wcześniej opisanej nieruchomości. I zaoferowało z dniem 1 stycznia 2011 r. nową wysokość opłaty rocznej w wysokości 1% wartości gruntu wynoszącą 573,14 zł. Wypowiedzenie powyższe doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 1 grudnia 2010 r.
Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo ustalił, że wysokość rocznej opłaty przekształceniowej jaką Skarżąca zobowiązana jest uiszczać zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami u.p., a w szczególności przepisem art. 7 ust. 2, wynosi 573,14 zł.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku przyznania skarżącej bonifikaty w opłacie przekształceniowej za lata 2019-2022 organ wskazał że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p. właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od opłaty za dany rok w odniesieniu do gruntów stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2019 i 2020 rok (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2020 r. poz. 3888), przewidująca udzielenie bonifikat w wysokości 98% od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2019 i 2020 rok. Również na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2021 rok (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2021 r. poz. 2591), przewidująca udzielenie bonifikat w wysokości 98% od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2021 rok. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 4 u.p. w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 października 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2018 r. poz. 10156 z p. zm.) przewidująca udzielenie bonifikaty w wysokości 98% od opłaty jednorazowej, o której mowa w art. 7 ust. 7 i 8 u.p.
Ponadto na podstawie art. 9a ust. 1 u.p. właściwy organ udziela, na wniosek, bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99%, co jednak nie mogło mieć zastosowania w tej sprawie.
Stosownie zaś do dyspozycji art. 7 ust. 8 pkt 2 u.p. właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może - w zgodnie z art. 7 ust. 8a u.p. złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca pismem z dnia 12 marca 2021 r. (data wpływu do organu - 18 marca 2021 r.) zgłosiła zamiar wniesienia opłaty jednorazowej oraz wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej 98% bonifikaty z tytułu uiszczenia opłaty jednorazowej przysługującej na podstawie ww. uchwały Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2018 r. W odpowiedzi na ww. wniosek Skarżącej organ I instancji pismem z dnia 26 maja 2022 r. znak sprawy UD-XVII-WGN- GN.6826.11.2019.WJA (JCZ) udzielił im informacji, że w związku z faktem prowadzenia w przedmiotowym lokalu działalności gospodarczej - wynajmowania go spółce [...] ([...] sp. z o.o. sp.k.) do 6 maja 2022 r. roczna opłata przekształceniowa za lata 2019-2022 wskazana w zaświadczeniu z 26 maja 2022 r. obowiązuje w pełnej wysokości, tj. w kwocie 573,14 zł za każdy rok, zaś opłata jednorazowa z tytułu przekształcenia, po uwzględnieniu 98% bonifikaty określonej w ww. uchwale Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 października 2018 r., za okres 16 lat pozostały do spłaty, licząc od dnia 1 stycznia 2023 r. za udział związany z lokalem nr [...] (ul. [...]) wynosi 183,40 zł brutto. W piśmie tym zawarto pouczanie o możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie zgadza się z udzieloną mu informacją o wysokości opłaty jednorazowej.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że zastrzeżenie, iż udzielenie bonifikaty dotyczy budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych "służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych" zawarte zostało jedynie w przepisie art. 9a ust. 1 u.p. Tym samym w ocenie Kolegium brak jest podstaw do stosowania takiego zastrzeżenia w odniesieniu do bonifikat udzielanych na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p. i podjętych na ich podstawie ww. uchwał Rady Miasta Stołecznego Warszawy, zwłaszcza że uchwały te nie zawierają w swojej treści takiego zastrzeżenia. Organ uznał za prawidłowe stanowisko przyjmowane przez organ I instancji, że w sytuacji, gdy dany lokal mieszkalny jest wykorzystywany w całości (w 100%) na prowadzenie działalności gospodarczej, to traci on charakter lokalu mieszkalnego i tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącej ww. bonifikat. Nie oznacza to jednak, że w sytuacji, gdy Skarżąca zaprzestała w roku 2022 wykorzystywania w całości przedmiotowego lokalu do prowadzenia działalności gospodarczej to przyznanie bonifikaty nie jest możliwe. Przyznanie takiej bonifikaty możliwe jest jednak dopiero od początku roku następującego po roku, w którym lokal przestał być wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej.
Wobec powyższego organ uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty jednorazowej za okres 16 lat liczony począwszy do 1 stycznia 2023 r. z uwzględnieniem 98% bonifikaty, w kwocie 183,40 zł, oraz odmowy udzielenia bonifikaty za lata 2019-2022 jest prawidłowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie w zakresie pkt I, wraz z decyzją organu I instancji w tym samym zakresie oraz wnosząc o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną interpretację uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 października 2018 r. Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przewidującej udzielenie bonifikaty w wysokości 98% od opłaty jednorazowej, o której mowa art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust 4 u.p. poprzez nie uznanie mnie w latach 2019-2022 za osobę fizyczna, będąca właścicielka lokalu mieszkalnego;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 9 w zw. z art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia do decyzji z dnia 22 września 2023 r. znak: KOX/564/Pu/23 bez jakiegokolwiek odniesienia się do faktycznego uzasadnienia Prezydenta m.st. Warszawy zawartego w decyzji nr 8/PPW/2023 z dnia 6 lipca 2023r. oraz bez jakiegokolwiek odniesienia się do mojego odwołania i pisma z dnia 21 marca 2023 r. stanowiącego załącznik do odwołania.
Zarzuciła też decyzji niezgodność z art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy (lakoniczne stwierdzenie, że lokal mieszkalny z uwagi na wykorzystywanie go w 100% na prowadzenie działalności gospodarczej stracił charakter lokalu mieszkalnego i tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącej bonifikaty 98%).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U.2021, 735), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Sąd ma obowiązek skontrolować zaskarżone rozstrzygnięcie z punktu widzenia jego legalności, czyli zgodności z wszystkimi przepisami prawa (materialnego, procesowego i ustrojowego), które w sprawie mają zastosowanie i powinien wziąć to pod uwagę nie tylko w kontekście podniesionych w skardze zarzutów.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.
Prowadząc postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej organ musi ustalić czy w dniu przekształcenia tj. 1 stycznia 2019 r. obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego i w jakiej wysokości, czy stawka opłaty rocznej jest ustalona w sposób prawidłowy tj. zgodnie z faktycznym sposobem użytkowania gruntu. Jeżeli nie, konieczne jest ustalenie tych okoliczności w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Jak trafnie wskazuje organ II instancji z zebranych dowodów wynikało, że wysokość opłaty rocznej wynosiła 575,14 zł – zgodnie z przyjętym przez Skarżącą wypowiedzeniem z 22 listopada 2010 r. Miasta st. Warszawy i określona na poziomie jako 1% wartości gruntu.
Skarżąca domagała się udzielenia jej bonifikaty w wysokości 98 % za lata 2019-2022 r. na podstawie uchwały nr [...] z [...] października 2018 r. Uchwała ta została wydana na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy o p.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącymi właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady narodowej albo sejmiku. Zgodnie z ust. 5 tego przepisu wskazano, że uchwała ta określa szczegółowe warunki udzielania bonifikat i wysokości stawek procentowych.
Przedmiotowa uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy w § 1 wyraża zgodę na udzielenie 98 % bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych /.../ od opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 i 8 u.p.p. Te z kolei dotyczą sytuacji w której:
-właściciel gruntu w czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty zgłosi właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa) – ust. 7;
- gdy organ poinformuje właściciela na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości należnej do zapłaty po uwzględnieniu bonifikaty o której mowa w art. 9 ust. 3 albo bonifikaty określonej w zarządzeniu wojewody i w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady gminy albo sejmiku - w terminie 14 dni od zgłoszenia o którym mowa w ust. 7 art. 8.
Jak wynika z pisma z 12 marca 2021 r. Skarżąca poinformowała organ, że wynajmuje ten lokal do prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie złożyła oświadczenie o zamiarze wniesienia opłaty jednorazowej łącznie z wnioskiem o udzielenie bonifikaty.
Następnie pismem z 23 maja 2022 r. poinformowała, że od 6 maja 2022r. w lokalu nie jest prowadzona działalność gospodarcza (wyrejestrowaną ją z KRS). Okoliczności te są bezsporne.
Skarżąca 26 maja 2022 r. otrzymała od Prezydenta m. st. Warszawy zaświadczenie nr 2102/2022, z którego wynikało, że opłata roczna przekształceniowa wynosi 573,14 zł i powinna być wnoszona przez 20 lat.
Skarżąca nie zgodziła się z treścią tego zaświadczenia i zażądała wydania decyzji.
Decyzją nr 9/PPW/2022 z 21 listopada 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy orzekł, że bonifikata od opłaty przekształceniowej za lata 2019-2022 Skarżącej nie przysługuje, natomiast przyznał bonifikatę w 98 % od 1 stycznia 2023 r. Skarżąca wniosła odwołanie.
Decyzją SKO z 24 lutego 2023 r. KOX/1033/Pu/22 uchylono ww. decyzję Prezydenta m. st. Warszawy. Następnie ten sam organ wydał decyzję z 6 lipca 2023 r. o nie przysługiwaniu Skarżącej bonifikaty za lata 2019-2022 r. i ustaleniu jednorazowej opłaty po uwzględnieniu 98 % bonifikaty za okres 16 lat licząc od 1 stycznia 2023 r.
Organ wskazał m.in. w tej decyzji, że skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej (wynajmu) od 6 maja 2022 r. a więc za lata poprzednie z uwagi na prowadzenie w lokalu przez Spółkę działalności gospodarczej bonifikata nie może być naliczona.
Uchwała na podstawie której Skarżąca domaga się ustalenia prawa do bonifikaty to uchwała z [...] października 2018 r. Bonifikata przysługuje od opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 i 8 u.p. i osobom które złożyły wniosek o zamiarze uiszczenia opłaty jednorazowej – tak jak to uczyniła Skarżąca.
Warunki dotyczące ustalenia wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej zawarte są w art. 7 u.p. Generalnie wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego która obowiązywała w dniu przekształcenia. Z art. 7 ust. 6a u.p. wynika, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej może złożyć oświadczenie co do sposobu wnoszenia opłat w sposób określony w tym przepisie. Ustawodawca przewidział także jakie są skutki nie złożenia takiego oświadczenia (art. 7 ust. 6c), czy wskazał na możliwość złożenia wniosku o zamiarze jednorazowego wniesienia opłaty (ust. 7). Takie oświadczenie skarżąca złożyła.
Mimo wyczerpania przez Skarżącą tych trybów organ przyjął, że skoro w lokalu prowadzona była działalność gospodarcza w latach 2019-2022 r. to w tym zakresie nie ma możliwości przyznania bonifikaty na podstawie uchwały Rady m. st. Warszawy.
Powyższy pogląd jest błędny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z ustawy stanowiącej podstawę orzekania tj. art. 1 ust. 1 wynika, że dotyczy ona gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe Z definicji gruntów zabudowanych zawartej w art. 1 ust. 2 tej u.p. wynika wyłącznie to, że istotny jest rodzaj wzniesionego na gruncie budynku a nie sposób jego faktycznego wykorzystywania.
Ustawodawca w ustawie przekształceniowej ustalił, że okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. prawa przedsiębiorców (D.U. 2023, poz 221 ze zm.). Stanowi o tym art. 7 ust. 6a u.p.p. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy prawo przedsiębiorców, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zorganizowanie, zgodnie z uzasadnieniem projektu u.p.p., należy rozumieć jako wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zarobkowy charakter ma działalność, która jest prowadzona w celu (z subiektywnym zamiarem) osiągania zysków, nawet jeżeli de facto dana działalność nie zawsze będzie obiektywnie dochodowa. Przeciwieństwem działalności zarobkowej w tym rozumieniu jest działalność niezarobkowa, czyli taka, która nie generuje zysków. Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność regularna i powtarzalna. (por. rządowy projekt ustawy - Prawo przedsiębiorców, VIII kadencja, druk nr 2051, s. 57-58).
Jak wynika ze znajdującego się w aktach odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w lokalu Skarżącej zarejestrowana była działalność spółki z ograniczoną działalnością pod nazwą [...], która prowadzi działalność polegającą na doradztwie w zakresie informatyki produkcji komputerów, wyrobów elektronicznych, instalowaniu maszyn i urządzeń, działalność związaną z oprogramowaniem. Niezaprzeczone przez organ zostało to, że Skarżąca wynajmowała tej firmie przedmiotową nieruchomość. Bez znaczenia przy tym jest jakiego rodzaju działalność gospodarcza była tam zarejestrowana. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy prawo przedsiębiorców rozpoczęcie działalności gospodarczej następuje w dniu złożenia do CEIDG wniosku o wpis.
W ocenie jednak Sądu na gruncie ustawy przekształceniowej nie chodzi o prowadzenie działalności gospodarczej "w ogóle" ale o prowadzenie działalności przez osoby ubiegające się o przyznanie bonifikaty. Świadczą o tym regulacje art. 7 ust. 6a tej ustawy. Wynika z nich, że oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłat dotyczy właściciela gruntu, który jest przedsiębiorącą i który w związku z tym prowadzi działalność gospodarczą na nieruchomości która miałaby być objęta bonifikatą. Wszystkie te elementy są ze sobą funkcjonalnie powiązane. Dla przykładu można przywołać sytuacją w której podmiot prowadzący działalność gospodarczą wniósł jako aport do spółki lokal mieszkalny w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z inną sytuacją. Z taką w której właścicielka lokalu nie prowadzi w nim działalności gospodarczej na skutek czego lokal utracił charakter lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie w lokalu mieszalnym, którego charakter wynika z zapisów w księdze wieczystej jest jedynie wykorzystywany jako siedziba spółki i to nie spółki Skarżącej. Takie wykorzystanie lokalu ma charakter tymczasowy i nie niweluje w żadnym razie jego pierwotnej, mieszkalnej funkcji.
Nie ma w sprawie żadnego dowodu na okoliczność aby istniały podstawy do zmiany funkcji tego lokalu. Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawa przekształceniowa pozwala na dokonanie przekształcenia nie tylko w odniesieniu do właścicieli lokali w których zamieszkują ale i takich którzy prowadzą w nich działalność gospodarczą wskazując jedynie na czynności które taki właściciel ma obowiązek podjąć aby z bonifikat skorzystać. Poza tym uchwała Rady M. st. Warszawy z [...] października 2018 r. wskazuje, że bonifikata 98 % przyznawana jest osobom fizycznym gdy: są właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym, od opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 i 8 ustawy przekształceniowej (§ 1 uchwały). Przepis art. 7 i 8 dotyczy opłaty jednorazowej i związanego z tym trybu, który wyczerpała Skarżąca a czemu organ nie zaprzecza. Dlatego, w ocenie sądu Skarżącej przysługuje prawo do skorzystania z ulgi w wysokości 98 % na podstawie ww. uchwały Rady m. st. Warszawy.
Tym samym organ dopuścił się błędnej wykładni art. 9 ust. 4 ustawy przekształceniowej poprzez przyjęcie, że Skarżąca z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą przez inny podmiot nie może skorzystać z ulg o jakich mowa w uchwale Rady. Tymczasem, jak wynika z tego przepisu skorzystać z bonifikaty może właściciel lokalu po wniesieniu opłaty jednorazowej - bez określenia czy chodzi o opłaty od osób prowadzących działalność gospodarczą czy też nie - o ile rady czy sejmik wydały taką uchwałą. Ta także nie zależy od tego czy w lokalu mieszkalnym prowadzona jest działalność gospodarcza – co wynika wprost z § 1 ust 1 tej uchwały.
Ma rację Skarżąca, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Merytoryczna jego warstwa to w zasadzie jedno zdanie o tym że w lokalu prowadzona jest działalność gospodarcza. W pozostałym zakresie w większości uzasadnienie to powołanie przepisów prawa bez ich wykładni i odniesienia się do stanu faktycznego sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przyzna Skarżącej bonifikatę w całości.
Z tych względów i na podstawie art.- 145 § 1 pkt 1 a i c i 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od przegrywającego organu na rzecz Skarżącej 100 zł tytułem uiszczonego przez nią wpisu od skargi.