I SA/Wa 173/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dotyczącą komunalizacji nieruchomości, uznając, że mienie nie należało do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa. Skarżący zarzucał naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nieruchomość była w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, które zostało postawione w stan likwidacji przez Wojewodę, a nie przez terenowy organ administracji stopnia podstawowego, co wykluczało nabycie z mocy prawa przez gminę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2003 r. odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, kwestionując możliwość uznania decyzji Kierownika Wydziału Geodezji z 1989 r. o oddaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu za podstawę do komunalizacji. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, stwierdził, że nieruchomość była w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w L. na podstawie decyzji z 1989 r. Jednakże, zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego, takie mienie należało do przedsiębiorstw z punktu widzenia uprawnień cywilnych, a do terenowych organów administracji z punktu widzenia uprawnień administracyjnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że Przedsiębiorstwo [...] w L. zostało postawione w stan likwidacji zarządzeniem Wojewody [...], który był organem założycielskim, a nie terenowym organem administracji stopnia podstawowego. W związku z tym, mienie nie należało do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej, co skutkowało brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku komunalizacyjnego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka decyzja nie stanowiła podstawy do uznania, że przedsiębiorstwu przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym, jeśli organem wydającym decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa był Wojewoda, a nie terenowy organ administracji stopnia podstawowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Trybunału Konstytucyjnego, która rozróżniała uprawnienia cywilne (dominium) i administracyjne (imperium) do nieruchomości. Kluczowe było ustalenie, że przedsiębiorstwo państwowe zostało postawione w stan likwidacji przez Wojewodę, który był organem założycielskim, a nie przez terenowy organ administracji stopnia podstawowego, co wykluczało zastosowanie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy te pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Ustawa weszła w życie 27 maja 1990 r.
Pomocnicze
Dz. U. 153, poz.1270 art. 13 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych i właściwość miejscową.
Dz. U. 153, poz.1270 art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną.
Dz. U. 153, poz.1270 art. 134 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Dz. U. 153, poz.1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Dz. U. 112/02, poz.981 art. 19 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
Decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa podejmuje organ założycielski.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Zmiana brzmienia przepisu wprowadzona ustawą z dnia 31 stycznia 1989 roku.
Dz. U. 14/89, poz.74 ze zmianami art. 38
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie należała do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym, ponieważ organem założycielskim przedsiębiorstwa był Wojewoda, a nie terenowy organ administracji stopnia podstawowego.
Odrzucone argumenty
Decyzja Kierownika Wydziału Geodezji z 1989 r. o oddaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu mogła stanowić podstawę do uznania, że przedsiębiorstwu przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. nieruchomości [...] będące w dniu 27 maja 1990 roku zarządzie przedsiębiorstwa państwowego z punktu widzenia uprawnień cywilnych (dominium) "należą" do przedsiębiorstw, co oznacza, ze przedsiębiorstwa państwowe wykonują w stosunku do tych nieruchomości czynności prawne i działania rodzące skutki cywilnoprawne, natomiast z punktu widzenia uprawnień administracyjnych (imperium) nieruchomości te "należą" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Irena Kamińska
członek
Cezary Pryca
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego na podstawie ustawy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym, w szczególności w kontekście zarządu nieruchomościami przez przedsiębiorstwa państwowe i roli organów założycielskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu transformacji ustrojowej. Interpretacja opiera się na uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 1992 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia państwowego w okresie transformacji ustrojowej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Komunalizacja mienia państwowego: Kto naprawdę zarządzał nieruchomością w 1990 roku?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 173/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Irena Kamińska Marek Stojanowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wa 173/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. oddał w zarząd Przedsiębiorstwu [...] w L. na czas nieoznaczony między innymi działki gruntu położone w L. przy ulicy [...] oznaczone numerami [...] o powierzchni [...] m², [...] powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] mm, [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m². Działka gruntu położona w L. przy ulicy [...] od [...] oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m² objęta treścią Kw.[...], w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, w dniu 27 maja 1990 roku odpowiadała działkom gruntu oznaczonym numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W wyniku zakończenia postępowania upadłościowego, postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy dla L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego wykreślił Przedsiębiorstwo [...] w L. w upadłości z Krajowego Rejestru Sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Wojewoda L. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez Gminę Miasto L. własności zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ulicy [...] od [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² objętej treścią Kw.[...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta L. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami) poprzez uznanie, że decyzja z [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. mogła stanowić podstawę do uznania, iż przedsiębiorstwu państwowemu przysługiwało w dniu 27 maja 1990 roku prawo zarządu do nieruchomości objętej treścią zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że podstawę prawną wydania decyzji przez organ I instancji stanowił przepis art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami). Wskazany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie ogólnonarodowe ( państwowe) należące do: rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy wyżej wymienione pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych wymienionym wyżej organom, staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Stosownie do treści art.40 wymienionej wyżej ustawy, weszła ona w życie z dniem 27 maja 1990 roku. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 27 maja 1990 roku pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. o oddaniu w zarząd Przedsiębiorstwu [...]" w L. na czas nieoznaczony między innymi działek gruntu położonych w L. przy ulicy [...] oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] m², [...] powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] mm, [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m². Jednocześnie zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że na dzień 27 maja 1990 roku działka gruntu położona w L. przy ulicy [...] oznaczona w dacie wydawania zaskarżonej decyzji numerem [...] o powierzchni [...] m² odpowiadała działkom oznaczonym poprzednio numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Oznacza to, że na dzień 27 maja 1990 roku działka gruntu oznaczona obecnie numerem [...] o powierzchni [...] m² pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w L. W tym miejscu podkreślić należy, że w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 roku sygnatura akt W 13/91 ( OTK1992/2/37) Trybunał Konstytucyjny, mając na uwadze zmiany brzmienia przepisu art.128 k.c. wprowadzone ustawą z dnia 31 stycznia 1989 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny ( Dz. U. 3, poz.11) oraz treść art.38 ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 14/89, poz.74 ze zmianami) uznał, że nieruchomości, o których mowa w art.5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 roku-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, będące w dniu 27 maja 1990 roku zarządzie przedsiębiorstwa państwowego z punktu widzenia uprawnień cywilnych (dominium) "należą" do przedsiębiorstw, co oznacza, ze przedsiębiorstwa państwowe wykonują w stosunku do tych nieruchomości czynności prawne i działania rodzące skutki cywilnoprawne, natomiast z punktu widzenia uprawnień administracyjnych ( imperium) nieruchomości te "należą" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co oznacza, że mają one w stosunku do gruntów będących w zarządzie przedsiębiorstwa ( nie będącego ich własnością) określone uprawnienia administracyjnoprawne. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy także podkreślić, że stosownie do treści art.19 ust.2 ustawy z dnia 25 września 1981 roku o przedsiębiorstwach państwowych ( Dz. U. 112/02, poz.981) decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa podejmuje organ założycielki z urzędu bądź na wniosek. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia [...] października 1991 roku numer [...] Wojewoda [...] podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji Przedsiębiorstwa [...] w L. Oznacza to, że organem założycielskim tegoż przedsiębiorstwa państwowego był Wojewoda [...], a nie terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że mienie, o którym mowa w zaskarżonej decyzji nie należało do żadnego z podmiotów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt.1-3 w/w ustawy, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku komunalizacyjnego opartego na treści wskazanego wyżej przepisu prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI