I SA/WA 2188/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-01-12
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościprawo własnościużytkowanie wieczysteprzekształceniezaświadczenieksięga wieczystadziałka drogowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, uznając, że nie można wydać zaświadczenia dla części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą, gdy jedna z działek jest drogą publiczną.

Skarżąca domagała się wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność dla dwóch działek ewidencyjnych objętych jedną księgą wieczystą. Jedna z działek była drogą publiczną, a druga zabudowana budynkami mieszkalnymi. Organ administracji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że nie można wydać zaświadczenia dla części nieruchomości, która stanowi jedną całość hipoteczną. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że jedna księga wieczysta obejmująca różne rodzaje gruntów uniemożliwia wydanie zaświadczenia dla części nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla nieruchomości położonej w Warszawie. Nieruchomość składała się z dwóch działek ewidencyjnych, objętych jedną księgą wieczystą. Jedna z działek była pasem drogowym, a druga zabudowana budynkami mieszkalnymi. Organ administracji odmówił wydania zaświadczenia, argumentując, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia w stosunku do części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą, gdyż przekształcenie dotyczyć może jedynie całości nieruchomości. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, jedna księga wieczysta obejmująca różne rodzaje gruntów (w tym drogę publiczną i tereny mieszkaniowe) stanowi jedną nieruchomość hipoteczną, co uniemożliwia wydanie zaświadczenia dla części tej nieruchomości. Sąd powołał się na zasadę 'jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość' oraz prymat wieczystoksięgowego modelu nieruchomości. W związku z tym, zarzuty skargi dotyczące statusu działki drogowej i braku analizy dokumentów zostały uznane za niezasadne, ponieważ kluczowe znaczenie miało ustalenie, że obie działki tworzą jedną nieruchomość w rozumieniu prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest możliwe wydanie zaświadczenia dla części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą, ponieważ stanowi ona jedną nieruchomość hipoteczną, która nie może mieć różnych tytułów właścicielskich (użytkowanie wieczyste i własność).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na zasadzie 'jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość' oraz prymacie wieczystoksięgowego modelu nieruchomości, zgodnie z którym nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. W sytuacji, gdy jedna księga wieczysta obejmuje działki o różnym charakterze prawnym (droga publiczna i tereny mieszkaniowe), nie można wydać zaświadczenia dla części tej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa przekształceniowa art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 4 § ust. 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 1a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.k.w.h. art. 1 § pkt 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

k.c. art. 46 § § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 60 § ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość objęta jedną księgą wieczystą, składająca się z działki drogowej i działki zabudowanej budynkami mieszkalnymi, stanowi jedną nieruchomość hipoteczną, co uniemożliwia wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność dla części tej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 78§ 1, 80, 217 § 1 i 2, 218 § 1 i 2, 107 § 3), ustawy przekształceniowej (art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 1a, art. 2a ustawy o drogach publicznych), rozporządzenia ws. ewidencji gruntów (§ 60 ust. 2 pkt 2) oraz naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez przekroczenie granic związania oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wydania zaświadczenia w stosunku do części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą. jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość prymat wieczystoksięgowego modelu nieruchomości

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Dargas

sędzia

Magdalena Durzyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, w szczególności w kontekście nieruchomości objętych jedną księgą wieczystą, składających się z różnych rodzajów gruntów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której jedna księga wieczysta obejmuje działki o różnym charakterze prawnym (droga publiczna i tereny mieszkaniowe). Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy nieruchomość jest jednolicie zabudowana lub stanowi wyłącznie drogę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, jakim jest możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej zasadzie dotyczącej nieruchomości i ksiąg wieczystych.

Jedna księga wieczysta, dwie działki: czy przekształcisz użytkowanie wieczyste we własność?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2188/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1386/23 - Wyrok NSA z 2025-02-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r. nr KOC/3377/Zs/22 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 15 czerwca 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. ze 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej "kpa", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m. st. W. z 9 maja 2022 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Nieruchomość składa się z działek nr [...] i [...].
Powodem odmowy było stwierdzenie, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia w stosunku do części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą.
Powyższe postanowienie było poprzedzone postanowieniem nr [...] z 21 stycznia 2020 r. Prezydenta m. st. W. odmawiającym wydania wnioskowanego zaświadczenia i postanowieniem SKO w W. z [...] lutego 2020 r. znak [...] utrzymującym to postanowienie w mocy.
Wyrokiem WSA w Warszawie z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/WA 1114/20, postanowienia te zostały uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Zażalenie na postanowienie z 9 maja 2022 r. (I instancja) wniosła Skarżąca [...] z siedzibą w W..
Rozpoznając zażalenie SKO w W. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zrelacjonowało rozstrzygnięcie sądowe tj. wyrok WSA w Warszawie z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/WA 1114/20 który wskazał, że postępowanie zaświadczeniowe ma charakter uproszczony a co do zasady organy wydają zaświadczenie na podstawie dokumentów znajdujących się w ich posiadaniu, co oznacza, że organ nie prowadzi szerokiego postępowania dowodowego. Żądanie strony skarżącej dotyczyło wydania zaświadczenia w stosunku do 2 działek ewidencyjnych: nr [...] i [...], dla których prowadzona była jedna księga wieczysta. Na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się pas drogowy zajęty pod drogę gminną [...]. Oznacza to, że działka ta nie podlega przepisom ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (D.U. 2020, poz. 2040), dalej "ustawa". Przepisy tej ustawy tj. art. 1 ust. 1 i 2 wskazują, że jej przepisy stosuje się wyłącznie do gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Organ wskazał, że Sąd przesądził, że działka ta nie podlega przepisom ustawy. Co do drugiej z działek Sąd wskazał, że działka nr [...] oznaczona jest jako tereny mieszkaniowe na którym usytuowane są dwa budynki mieszkalne. Ze znajdującej sią w aktach sprawy mapy ewidencyjnej wynika, że, ulica [...] stanowi odrębną działkę drogową nr [...]. A nie tak jak wskazał organ rozpoznający sprawę wchodzi w skład działki będącej przedmiotem żądania wydania zaświadczenia. Sąd uznał, że znajdujące się w aktach dokumenty nie pozwalają na przyjęcie, że część przedmiotowej nieruchomości stanowi pas drogi gminnej [...]. Zdjęcia lotnicze na które powoływał się organ nie są dokumentami w rozumieniu art. 76 kpa. I nie mogą stanowić źródła dowodowego. Także sam fakt planistycznego przeznaczenia gruntu pod drogę publiczną bez ewidencyjnego i prawnego wydzielenia tego gruntu i wybudowania na nim drogi nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego. Sąd uznał, że przedmiotem oceny organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ocena dokumentów zgromadzonych w sprawie i ustalenie czy istnieją podstawy do zastosowania w sprawie przepisów ustawy względem działki nr [...].
Następnie SKO ustaliło, że działka nr [...], jak wynika z powołanej wyżej księgi wieczystej stanowi tereny mieszkaniowe i jest zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi. Obie działki tj. nr [...] i [...] stanowią jedną nieruchomość objętą jedną księgą wieczystą Nr [...]. W takiej sytuacji nie jest możliwe wydanie zaświadczenia dla części jednej nieruchomości gdyż przekształcenie dotyczyć może całości nieruchomości. Fakt zajęcia działki nr [...] pod drogę jest niesporny i przesądzony przez WSA. Na działce tej nie znajdują się żadne budynki a działka nr [...] z tą działką stanowi jedną nieruchomość hipoteczną.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. Art. 217 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 218 § 1 i 2 kpa poprzez niewłaściwe uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia i pominął dowody w postaci umowy z 13 maja 1965 r. o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste a z której wynika, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste pod zabudowę budynkami mieszkalnymi. Pominął także wypis z rejestru gruntów z którego wynika, że nieruchomość nie stanowi drogi publicznej a działka ewidencyjna nr [...] w całości zabudowana jest budynkami mieszkalnymi oznaczonymi numerami porządkowymi [...] i [...]. Pominął także treść księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. W konsekwencji doprowadziło do organ do błędnej konstatacji, że część nieruchomości wykorzystywana jest pod drogę publiczną w sytuacji w której to na organie spoczywa obowiązek uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości która została zaliczona do dróg publicznych, co nie nastąpiło a także że wydanie zaświadczenia w przedmiotowej sprawie ma charakter specyficzny od innych zaświadczeń organu albowiem wydane zaświadczenie ma stwierdzać w sposób wiążący zaistnienie skutku prawnego w postaci przekształcenia użytkowania wieczystego we własność oraz stanowić podstawę do ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej;
2. Art. 7, 77 § 1, 78§ 1 i 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia że nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia mimo tego że organ miał dostęp do wszystkich dokumentów z których wynikało, że nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, nie został zrobiony podział nieruchomości z przeznaczeniem pod przejęcie części nieruchomości pod drogę publiczną czego prezydent ani SKO nie zważyły, co doprowadziło do odmowy wydania zaświadczenia;
3. Art. 153 ppsa poprzez przekroczenie granic związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego toku postępowania zawartymi w wyroku I SA/WA 1114/20 poprzez uznanie wbrew ustaleniom poczynionym przez sąd, że działka nr [...] jest gruntem zajętym pod drogę publiczną w sytuacji w której WSA wyraził pogląd, że sam fakt planistycznego przeznaczenia danego gruntu pod drogę publiczną bez jej prawnego wydzielenia nie ma znaczenia dla ustalonego stanu faktycznego. Ponadto zarzucił pominięcie wytycznych sądu w zakresie oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w tym informacji z księgi wieczystej z której wynika, że cała nieruchomość jest przedmiotem obrotu i spełnia przesłanki ustawy;
4. Art. 218 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia dlaczego nie zostały uwzględnione zarzuty zażalenia z 17 maja 2022 r. w szczególności okoliczność, że cała nieruchomość tj. działki [...] i [...] jest przedmiotem obrotu, nie wykazanie że działka nr [...] jest wykorzystywana pod drogę publiczną; pominięcie że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie skutkuje powstaniem drogi publicznej z momentem jego uchwalenia ale dopiero po wdrożeniu podziału geodezyjnego, może co najwyżej umożliwić jego dokonanie poprzez wydzielenie działek ewidencyjnych pod drogę podczas gdy zaświadczenie jest wydawane na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego – na 1 stycznia 2019 r. a nie na podstawie niepewnego i przyszłego stanu faktycznego;
5. Art. 81 a § 1 kpa poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść strony.
6. Art. 1 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia w sytuacji w której w przeważającej części nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi i innymi budynkami budowlanymi i urządzeniami umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych;
7. Art. 1a ustawy poprzez niedokonanie przez organ ustalenia czy obiekt inny niż budynek w tym przypadku droga przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków na gruncie;
8. Art. 2 a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji w której działka nr [...] została przejęta przez gminę w taki sposób że gmina nabyłaby wyłącznie prawo do nieruchomości a tym samym nie można przyjąć, że została ona zająta pod drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych w sytuacji w której wyłączony jest obrót nieruchomościami stanowiącymi drogę publiczną zaś w niniejszej sprawie w nieruchomości nabywane są udziały w nieruchomości wspólnej, co wynika z analizy księgi wieczystej – organ pominął jej treść i nie dokonał analizy dokumentacji wieczystoksięgowej;
9. § 60 ust- 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (D.U: nr 38, poz. 454) poprzez niedokonanie wszechstronnej analizy wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] skutkującym błędnym uznaniem że nieruchomość ta zajęta jest pod drogę publiczną w sytuacji w której w wypisie z ewidencji gruntów nie ma informacji że jest to droga publiczna w tym nr tej drogi.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie wskazanych w skardze dowodów tj. wydruku z księgi wieczystej wg stanu z 28 lipa 2022 r. na okoliczność że nieruchomość objęta tą księgą jest przedmiotem obrotu prawnego i że nieruchomość nie stanowi wyłącznie nieruchomości drogowej i jest zabudowana budynkami mieszkalnymi.
W konkluzji Skarżąca wniosła o uchylenie obu postanowień i zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137 ze zm.), dalej "ppsa", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Poza tym zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
W niniejszej sprawie związanie to wynika z wyroku WSA w Warszawie z 16 lipa 2022 r. sygn. akt I SA/WA 1114/20.
Wbrew niektórym z wywodów skargi w uzasadnieniu wyroku tenże przesądził, że w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] nie było podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Na str. 8 uzasadnienia Sąd jasno wskazał, że rozstrzygnięcie odmowne co do działki nr [...] jest prawidłowe. Jak zresztą wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla działek [...] i [...] działka nr [...] figuruje jako działka drogowa ulica [...]. (str. 99 akt adm.). Organ nie dopuścił się naruszenia art. 153 ppsa w zakresie wskazanym w skardze. Istotnie wskazał, że przeznaczenie planistyczne pod drogę nie powoduje z automatu przyjęcia, że mamy do czynienia z drogą publiczną to jednak jasno wskazał brak podstaw do wydania zaświadczenia w odniesieniu do działki o nr ew. [...]. Nie zmienia tej oceny fakt, że nie ma przeszkód aby działka nr [...] podlegała obrotowi. Sam fakt potencjalnej możliwości jej sprzedaży nie ma, w świetle ustawy przekształceniowej wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Ocena ta z mocy art. 153 ppsa wiązała organy.
Podkreślić należy, że uchylenie w całości zaskarżonych postanowień wynikało tylko i wyłącznie z faktu, że organy nie rozstrzygnęły oddzielnie co do obu działek ewidencyjnych. W związku z tym konieczne stało się uchylenie zaskarżonych postanowień w całości.
Czyni to niezasadnymi wszystkie zarzuty skargi skierowane do rozstrzygnięcia co do działki nr [...]. Zresztą w wytycznych Sąd wprost wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni i oceni dokumenty urzędowe zgormadzone w sprawie a następnie ustali czy w świetle tych dokumentów istnieją podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy względem działki nr [...] a nie nr [...]. Tym samym rozważania skargi co do statusu drogi, jej nie przejęcia przez Gminę, naruszenia § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. nie mogą odnieść zamierzonego skutku gdyż w istocie, wobec przesądzenia kwestii dotyczącej działki nr [...], nie mają istotnego znaczenia.
Ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność dała możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do wymienionych w art. 1 i 1a nieruchomości. Ustawodawca uznał za celowe aby podstawę ujawnienia prawa własności stanowiło zaświadczenie potwierdzające to przekształcenie. Wydaje je starosta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej – w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub w przypadku gruntów stanowiących własność samorządu terytorialnego – wójt (burmistrz, prezydent) – co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 pkt 3 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 tej ustawy.
Oznacza to, że w tego rodzaju postępowaniu w aspekcie procesowym zastosowanie ma tryb o jakim mowa w art. 217 i 218 kpa.
Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony a organ, co do zasady, wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencyjnych i rejestracyjnych.
Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ II instancji dokonał prawidłowej oceny dokumentów, przede wszystkim w postaci wypisów z księgi wieczystej i ewidencji gruntów i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do wydania zaświadczenia z uwagi na brak możliwości wydania zaświadczenia do części nieruchomości objętej księgą wieczystą.
Jak wynika z księgi wieczystej i ewidencji gruntów działka nr [...] oznaczona jest jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B i usytuowane są na nim dwa budynki mieszkalne. Ewidencja gruntów, także wskazuje, że są to tereny mieszkalne. Ewidencja ma charakter urzędowy i ma szczególną moc dowodową w rozumieniu art. 76 kpa. Tym samym oba te dowody wskazują, że została spełniona przesłanka zabudowania na cele mieszkaniowe. Nie jest to jednak wystarczające aby wydać żądanie zaświadczenie co do działki o nr ew. [...]. Dla spełnienia przesłanek ustawowych konieczne jest wykazanie, że mamy do czynienia z nieruchomością zabudowaną na cele mieszkaniowe.
Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe". Brak jest w tym przypadku definicji ustawowej tego pojęcia. Ustawodawca nie zawarł również w przepisie art. 1 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów żadnych dodatkowych kryteriów, które warunkowałyby dokonanie przekształcenia. Na gruncie kształtowanego orzecznictwa sądowadministracyjnego wskazuje się na to aby pod tym pojęciem tym rozumieć działkę wyodrębnioną geodezyjnie dla której prowadzona jest księga wieczysta. (np. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 227/21).
Na gruncie ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2022.1728 ) - art. 1 pkt 2 – księgę prowadzi się dla nieruchomości. Gdy dla określonej nieruchomości zostanie założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość", odnosząca się także do graniczących ze sobą nieruchomości, które stanowią własność tej samej osoby, a ponadto do nieruchomości stanowiących całość gospodarczą, ale nie graniczących ze sobą. Takie rozumienie pojęcia nieruchomości na gruncie tej ustawy służy ustaleniu stanu prawnego nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej jako odrębnego przedmiotu własności i będącej przedmiotem obrotu prawnego. Art. 24 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi, że dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jak wskazuje SN w wyroku z 29 grudnia 2020 r. I CSK 27/19, "Prawo użytkowania wieczystego może obciążać jedynie szczególny rodzaj rzeczy, jaką jest nieruchomość gruntowa. Przez nieruchomość gruntową należy zaś rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, stanowiący odrębny przedmiot własności (art. 4 pkt 1 u.g.n., art. 46 § 1 k.c.), przy czym co do zasady dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą (art. 24 ust. 1 u.k.w.h.). Korelacja wskazanych przepisów pozwala przyjąć, że przedmiot prawa użytkowania wieczystego stanowi nieruchomość, dla której urządzono księgę wieczystą, zgodnie ze sformułowaną w orzecznictwie regułą "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość". Księga wieczysta jest elementem pozwalającym na wyodrębnienie nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 k.c". Definicję nieruchomości zawiera art. 46 § 1 k.c. Przepis ten określa nieruchomość jako część powierzchni ziemskiej stanowiącą odrębny przedmiot własności (grunt), jak również budynek trwale z gruntem związany lub część takiego budynku, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią one odrębny od gruntu przedmiot własności. W konsekwencji skoro księga wieczysta prowadzona jest dla nieruchomości bez wzglądu na ilość działek ewidencyjnych konieczne jest aby tytuł prawny do tych wszystkich działek geodezyjnych był taki sam: użytkowanie wieczyste lub własność.
Oznacza to, że w sytuacji w której w jednej księdze wieczystej ujawnione są dwie działki ewidencyjne z których jedna stanowi grunt zabudowany budynkami mieszkalnymi a druga stanowi tereny drogowe nie ma możliwości prawnych aby dla poszczególnych działek ewidencyjnych przyjąć inny ich charakter prawny (dla drogi użytkowanie wieczyste) dla gruntu zabudowanego (własność), bo przecież temu służyłoby wydanie wnioskowanego zaświadczenia. Jedna nieruchomość ujawniona w księdze wieczystej nie może mieć różnych tytułów właścicielskich (użytkowanie wieczyste i własność).
Sąd podziela prezentowaną przez Sąd Najwyższy koncepcję prymatu wieczystoksięgowego modelu nieruchomości w myśl którego nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej dla której urządzono księgę wieczystą (por. uchwała SN z 7b kwietnia 2006 r., sygn. akt III CZP 24/06, z 26 kwietnia 2007, sygn. Akt III CZP 27/07, z 22 lutego 2021 r., I C CSK 278/11). W świetle tego modelu nie ma możliwości wydania zaświadczenia co do części nieruchomości objętej księgą wieczystą (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2020 r., sygn. akt I SA/WA 977/20). Podobnie byłoby gdyby strona skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia co do jednej z działek objętych księgą wieczystą a pomijając inne ujęte w tej ksiądze.
Powyższa wykładnia i ocena czynią niezasadnymi zarzuty naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i niewadliwie przyjął, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia w odniesieniu do jednej z dwóch działek ewidencyjnych ujętych w jednej księdze wieczystej gdyż stanowią one jedną nieruchomość hipoteczną. Organ nie mógł w takiej sytuacji zastosować art. 81 a § 1 kpa gdyż istniejące a wskazane wyżej uwarunkowania prawne uniemożliwiały uczynienie zadość żądaniu strony.
Złożone przez stronę skarżącą wnioski dowodowe z dokumentów tj. odpisu z księgi wieczystej na okoliczność tam wskazane sąd pominął jako, że treść księgi wieczystej była sądowi znana z urzędu i z księgi tej wynikał obrót nieruchomością (nowe wpisy) jak również i to, że księga obejmowała dwie księgi wieczyste w tym jedną zabudowaną.
Z tych względów i na podstawie art. 151 i 119 § 3 Ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI