I SA/WA 2177/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO stwierdzającą nieważność orzeczenia z 1955 r. z powodu braku jednoznacznego ustalenia przedmiotu postępowania i naruszenia zasady czynnego udziału strony.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1955 r. dotyczącego gruntu warszawskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło wcześniejszą decyzję, stwierdzając nieważność orzeczenia z 1955 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na oparciu się na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nie ustalił jednoznacznie przedmiotu postępowania (czy dawna nieruchomość hipoteczna mieści się w obecnej działce ewidencyjnej) oraz naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] lipca 2021 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję SKO z [...] maja 2018 r. i stwierdziła nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...]. SKO pierwotnie stwierdziło nieważność orzeczenia z 1955 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, uznając, że organ dekretowy nie zbadał przeznaczenia nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a oparł się na planie będącym w opracowaniu. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Województwa, SKO uchyliło własną decyzję z 2018 r. i ponownie stwierdziło nieważność orzeczenia z 1955 r., podtrzymując argumentację o rażącym naruszeniu prawa. Województwo [...] wniosło skargę, zarzucając SKO naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 84 § 1 k.p.a. (nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego), art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 4 k.p.a. (brak należytego zebrania materiału dowodowego) oraz art. 10 § 1 i 81 k.p.a. (niezapewnienie czynnego udziału strony). Skarżący podniósł, że SKO nie ustaliło jednoznacznie, czy dawna nieruchomość hipoteczna oznaczona jako "[...]" zawiera się w obecnej działce ewidencyjnej nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił zarzuty strony skarżącej, stwierdzając, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przedmiotu postępowania roszczeniowego, co stanowiło naruszenie art. 84 § 1 k.p.a., wymagające wiedzy specjalistycznej. Ponadto Sąd uznał, że SKO naruszyło zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie zapewniając Województwu możliwości zapoznania się z dowodami złożonymi przez wnioskodawców przed wydaniem decyzji. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, wskazując, że organ nadzoru naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1955 r. bez jednoznacznego ustalenia, jakiego gruntu ono dotyczy, oraz naruszając zasadę czynnego udziału strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji wymaga jednoznacznego ustalenia przedmiotu postępowania. Brak takiego ustalenia, zwłaszcza gdy wymaga wiedzy specjalistycznej (np. ustalenie granic nieruchomości), stanowi naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy dawna nieruchomość hipoteczna mieści się w obecnej działce ewidencyjnej. Brak takiego ustalenia uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji i stanowi naruszenie art. 84 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
dekret warszawski art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia nieruchomości hipotecznej i ustalenia jej granic. Naruszenie art. 10 § 1 oraz 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Brak jednoznacznego ustalenia przedmiotu postępowania roszczeniowego, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
organ nadzoru naruszył art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (sporna działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], KW nr [...]), nie ustalając w sposób jednoznaczny, jakiego gruntu owo orzeczenie dotyczy i naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
sprawozdawca
Monika Sawa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wymogi dowodowe w sprawach dotyczących nieruchomości i ustalania ich granic, a także zasady prowadzenia postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami warszawskimi i może mieć ograniczoną stosowalność do innych spraw, jednak zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznych gruntów warszawskich i procedury stwierdzania nieważności decyzji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Niejasne granice gruntu warszawskiego doprowadziły do uchylenia decyzji o nieważności po latach batalii prawnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2177/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-05-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/ Monika Sawa Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Grunty warszawskie Sygn. powiązane I OSK 2249/22 - Wyrok NSA z 2025-10-15 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Województwa [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w [...] zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku Województwa [...] (Skarżący) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) uchyliło decyzję SKO w [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (dz. nr ew. [...] w obrębie [...], KW Nr [...]), i w tym zakresie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (dz. nr ew. [...] w obrębie [...], KW Nr [...]). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ww. decyzją z [...] maja 2018 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy po rozpoznaniu wniosku M. J. [1], M. J. [2] (s. P.), W. J., B. J., K. J., A. J.. M. S., M. G., M. J. [3] i M. J. [4] (s. T.) stwierdziło nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r. w części dotyczącej ww. gruntu. W uzasadnieniu tej decyzji SKO podniosło, że organ dekretowy ograniczył się do wskazania przeznaczenia nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, nie wskazując daty uchwalenia planu, organu, który go uchwalił, ani miejsca publikacji. Kolegium z urzędu posiada informację, że w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia na tym terenie obowiązywał Ogólny Plan Zabudowania [...], zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zgodnie z tym planem teren spornej nieruchomości oznaczony był jako strefa [...] i zawierał zapis: sposób zabudowy – [...] lub [...], ilość kondygnacji – [...], powierzchnia zabudowy – [...]%. Przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. konieczne jest natomiast sięgnięcie po obowiązujący w chwili rozpoznawania wniosku plan zagospodarowania przestrzennego. Nie ulega wątpliwości, że jeżeli organ dekretowy nie zbadał przeznaczenia nieruchomości, co było w myśl art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. warunkiem prawidłowego rozpatrzenia wniosku o przyznanie własności czasowej, to naruszył przepisy rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym nakazujące dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 44 i art. 75 ust. 1 i 2). Powyższe naruszenia musiały w konsekwencji prowadzić do naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 1945 r. Tym samym, jeżeli organ dekretowy w trakcie postępowania nie ustalił przeznaczenia nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, to nie posiadał wzorca do prawidłowego wskazania niemożliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez wnioskodawcę. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Województwo [...] podniosło, że podana w decyzji księga wieczysta KW nr [...] nie obejmuje nieruchomości będącej przedmiotem decyzji. Na chwilę obecną dla działki nr [...] z obrębu [...] prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Z wpisów w księgach wieczystych nie wynika, że obejmują one nieruchomości ozn. nr hip. "[...]"(...). Pismami z [...] maja 2019 r. oraz [...] lipca 2019 r. SKO zwróciło się do wnioskodawców o rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej i wyjaśnienie nieścisłości, które zostały podniesione we wniosku Województwa [...]. W odpowiedzi z [...] sierpnia 2019 r. wnioskodawcy wyjaśnili, że w pismach kierowanych w tej sprawie nastąpiła oczywista omyłka pisarska w ww. numerze hipotecznym spornej nieruchomości. Wskazali, że wniosek w tej sprawie dotyczy nieruchomości [...] przy ul. [...], dz. ew. nr [...] z obr. [...], pochodzącej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Nadto wskazali, że dz. ew. nr [...] z obr. [...] miała ówcześnie numer księgi wieczystej [...], natomiast w lutym 2018 r. założono księgę wieczystą dla tej działki ewidencyjnej, tj. [...] (...)". W dniu [...] września 2019 r. do SKO wpłynęło rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2021 r. stwierdziło, że postępowanie to dotyczy dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Po przeprowadzeniu badań hipotecznych stwierdzono, że zmianie uległo oznaczenie księgi dotyczącej działki ew. [...] z obrębu [...]. Działka ta pierwotnie objęta KW [...] została z niej odłączona. Obecnie dla dz. ew. [...] prowadzona jest księga wieczysta [...]. SKO w [...] stwierdziło, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...], [...] i [...], oznaczonej nr hip. "[...]" z uwagi na to, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości przeznaczony jest pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. W związku z tym korzystanie z tego gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek w trybie art. 7 ust. 2 dekretu został złożony w terminie. Zdaniem SKO w [...], z brzmienia art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu wynika, że jedynym kryterium oceny, czy zachodzi przesłanka przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), jest ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Chodzi tu o plan obowiązujący w chwili wydania decyzji (orzeczenia), a nie o plan opracowywany, jak to ma miejsce w tej sprawie. Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie SKO stwierdziło, że oparcie się na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu rażąco narusza art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Dlatego ww. orzeczenie z [...] maja 1955 r. obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie tej nie zaszły też nieodwracalne skutki prawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: 1. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu należytego rozliczenia nieruchomości hipotecznej "[...]" i ustalenia, że zawiera się ona w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...]; 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 4 k.p.a. poprzez brak należytego zebrania materiału dowodowego prowadzącego do ustalenia, że nieruchomość hipoteczna "[...]" zawiera się w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...]; 3. art. 10 § 1 oraz 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a następnie oparcie na nich rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że nie znajduje pokrycia w zebranym materiale dowodowym twierdzenie SKO, że nieruchomość [...] zawiera się w działce nr [...] z obrębu [...]. Rzeczywiście SKO zwróciło się do wnioskodawców o złożenie rozliczenia powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem wniosku. Przedstawione jednak "Badanie stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", jak sam tytuł wskazuje dotyczy całej tej nieruchomości, a nie nieruchomości hipotecznej [...], która jak można się domyślać stanowiła jej część. W aktach postępowania brak jest więc dokumentu wskazującego na tożsamość nieruchomości opisanej w zaświadczeniu hipotecznym z [...] stycznia 1949 r. Sądu Grodzkiego w [...] Oddział Ksiąg Wieczystych oznaczonej jako "[...] pow. [...] rej. hip. [...]", ze znajdującym się w aktach sprawy rozliczeniem nieruchomości. Zdaniem Skarżącego, SKO posługuje się w uzasadnieniu decyzji dwoma oznaczeniami nieruchomości dekretowej, tj. "[...]" oraz "[...]". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdza, że w dniu [...] września 2019 r. do SKO wpłynęło rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Rozliczenie takie jednak nie wpłynęło. Pismem z [...] września 2019 r. wnioskodawcy złożyli do akt "Aneks do Badania stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", w którym w dalszym ciągu nie nastąpiło zbadanie nieruchomości oznaczonej jako "[...]". W tej sytuacji należało wykonać mapę z wrysowaniem granic dawnej nieruchomości, której dotyczyło orzeczenie Prezydium, w celu zlokalizowania granic tej nieruchomości oraz rozliczenia jej powierzchni w stosunku do granic i powierzchni obecnych działek ewidencyjnych. Zgromadzony przez SKO materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie w sposób wiarygodny przedmiotu postępowania roszczeniowego, co powoduje, że nie można ustalić, jakiego terenu dotyczy zaskarżona decyzja. Tym samym należy dojść do wniosku, że organ naruszył art. 84 § 1 k.p.a., gdyż zobowiązany był do ustalenia powyższych okoliczności, a ustalenia te wymagają wiedzy specjalistycznej. Ponadto SKO rozpoznając sprawę, nie zapewniło Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z [...] lipca 2019 r., które organ przesłał do wiadomości Skarżącego, zwrócił się on do wnioskodawców o uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie nieścisłości, co do oznaczenia nieruchomości. Pomimo wpływu pism pełnomocnika wnioskodawców zawierającego twierdzenia, co do stanu faktycznego sprawy oraz nowe dowody SKO nie dało Skarżącemu możliwości zapoznania się z nimi przed wydaniem decyzji. Skarżący tymczasem stoi na stanowisku, że z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawców nie wynika, że nieruchomość "[...]" wchodzi w granice obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Gdyby przed wydaniem zaskarżonej decyzji Skarżący mógł zapoznać się z aktami sprawy, miałby możliwość wyrażenia swojego stanowiska i wnioskowania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości "[...]". będącej przedmiotem tego postępowania lub przedstawić dowody na tę okoliczność. Powołując się na powyższe Skarżący stwierdził w konkluzji, że organ naruszył art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium, w części dotyczącej spornej działki, nie ustalając w sposób jednoznaczny, jakiego gruntu owo orzeczenie dotyczy. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną wydane w trybie nadzoru decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2021 r. i z [...] maja 2018 r. zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że nie są one zgodne z prawem. Z ugruntowanego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, z której wynika domniemanie jej legalności. Zasada ta ma zaś fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/20 i przywołane w nim orzecznictwo). Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy w tym trybie wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2001 r. stanowiły przepisy art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jako przyczynę stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...] organy nadzoru wskazały zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Inkryminowanym orzeczeniem z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...], [...] i [...], oznaczonej nr hip. "[...]" z uwagi na to, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości przeznaczony jest pod społeczne budownictwo mieszkaniowe, a w związku z tym korzystanie z tego gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. SKO w [...] zaskarżoną decyzją stwierdziło nieważność tego orzeczenia przyjmując, że oparcie się na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu rażąco narusza art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Dlatego ww. orzeczenie z 26 maja 1955 r. obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywistego naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, co wyraża się w oczywistej sprzeczności treści tej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Jak na wstępie podkreślono, decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97). Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być ponadto interpretowane w sposób rozszerzający. Odnosząc powyższe do istoty rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że wydane w trybie nadzoru decyzje SKO w [...] nie są zgodne z prawem. Sąd podzielił zarzuty skargi, zgodnie z którymi skoro pismem z [...] września 2019 r. wnioskodawcy złożyli do akt "Aneks do Badania stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", w którym w dalszym ciągu nie nastąpiło zbadanie nieruchomości oznaczonej jako "[...], to należało wykonać mapę z wrysowaniem granic dawnej nieruchomości, której dotyczyło orzeczenie Prezydium, w celu zlokalizowania granic tej nieruchomości oraz rozliczenia jej powierzchni w stosunku do granic i powierzchni obecnych działek ewidencyjnych. W ocenie Sądu, zgromadzony i oceniony przez organ nadzoru materiał dowodowy nie pozwala zatem na jednoznaczne ustalenie przedmiotu postępowania roszczeniowego, to jest kwestii fundamentalnej, polegającej na stwierdzeniu, czy nieruchomość [...] zawiera się w działce nr [...] z obrębu [...]. Powoduje to, że nie można w sposób jednoznaczny i niewątpliwy ustalić, jakiego terenu dotyczy zaskarżona decyzja. Doszło zatem do naruszenia przez organ nadzoru art. 84 § 1 k.p.a., gdyż organ ten zobowiązany był do ustalenia powyższych okoliczności, a ustalenia te wymagają wiedzy specjalistycznej. Ponadto, jak zasadnie zarzuca strona skarżąca, SKO rozpoznając sprawę, nie zapewniło Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z [...] lipca 2019 r., które organ przesłał do wiadomości Skarżącego, zwrócił się on do wnioskodawców o uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie nieścisłości, co do oznaczenia nieruchomości. Pomimo wpływu pism pełnomocnika wnioskodawców zawierającego twierdzenia, co do stanu faktycznego sprawy oraz nowe dowody SKO nie dało Skarżącemu możliwości zapoznania się z nimi przed wydaniem decyzji, podczas gdy z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawców nie wynika, że nieruchomość "[...]" wchodzi w granice obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Sąd podzielił przy tym twierdzenie Skarżącego, że gdyby przed wydaniem zaskarżonej decyzji mógł on zapoznać się z aktami sprawy, miałby możliwość wyrażenia swojego stanowiska i wnioskowania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości "[...]". będącej przedmiotem tego postępowania lub przedstawić dowody na tę okoliczność. Reasumując, organ nadzoru naruszył w rozpoznawanej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (sporna działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], KW nr [...]), nie ustalając w sposób jednoznaczny, jakiego gruntu owo orzeczenie dotyczy i naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wydane w trybie nadzoru decyzje SKO w [...] stwierdzające nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie są zgodne z prawem. Wskazania co do dalszego postepowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w uzasadnieniu tego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] maja 1955 r., Nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...]. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI