I SA/Wa 2174/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościewidencja gruntówksięga wieczystawywłaszczeniegranice działkipowierzchnia działkioperat ewidencyjnyprawo geodezyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy odmowę uwzględnienia zarzutu do operatu ewidencyjnego dotyczącego powierzchni działki, uznając zgodność danych ewidencyjnych z historycznym wywłaszczeniem.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy odmowę uwzględnienia zarzutu do operatu modernizacji ewidencji gruntów. Skarżący kwestionowali powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...], wskazując na rozbieżność z zapisami księgi wieczystej. Organy administracji oraz Sąd uznały, że dane ewidencyjne są zgodne z historycznym wywłaszczeniem gruntu pod inwestycję, a niezgodność z księgą wieczystą wynika z braku synchronizacji danych w przeszłości. Sąd oddalił skargę, podkreślając techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S. i J. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uwzględnienia zarzutu do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów. Zarzut dotyczył wpisania powierzchni dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie [...], która według skarżących powinna być zgodna z zapisami księgi wieczystej. Skarżący podnosili, że powierzchnia działki w ewidencji gruntów jest niezgodna z księgą wieczystą, a dane ewidencyjne oparto na błędnym założeniu o wywłaszczeniu części gruntu pod inwestycję w 1962 roku. Twierdzili, że sprzedający grunt mogli zbyć jedynie to, co posiadali, a sporny teren nigdy nie był w posiadaniu Skarbu Państwa. Kwestionowali również sposób ustalenia granic działki i naruszenie przepisów postępowania. Organy administracji oraz Sąd uznali, że dane ewidencyjne dotyczące działki nr [...] są zgodne z danymi ujawnionymi w ewidencji od jej założenia, a niezgodność z księgą wieczystą wynika z faktu, że właściciele działki hipotecznej nr [...] nie posługiwali się danymi z ewidencji przy czynnościach prawnych, a także z historycznego wywłaszczenia części gruntu pod inwestycję decyzją z 1962 roku. Operaty geodezyjne potwierdziły, że działka ewidencyjna nr [...] oraz częściowo działki nr [...] i [...] odpowiadają działce hipotecznej nr [...], a część terenu została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie służy do rozstrzygania sporów własnościowych ani do tworzenia nowego stanu prawnego. Oddalono skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i oparte na dokumentach urzędowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozbieżność taka nie jest podstawą do uwzględnienia zarzutu, jeśli dane ewidencyjne są zgodne z historycznym stanem prawnym wynikającym z wywłaszczenia, a ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego. W przypadku rozbieżności z księgą wieczystą, należy badać pierwotne podstawy wpisów, w tym decyzje wywłaszczeniowe. Organy prawidłowo ustaliły, że część gruntu została wywłaszczona, co uzasadnia obecne dane ewidencyjne, mimo że nie odzwierciedlają one w pełni stanu księgi wieczystej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. w spr. ewidencji art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewidencji art. 36

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewidencji art. 38

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewidencji art. 39

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewidencji art. 62

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.g.k. art. 76 § par 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane ewidencyjne dotyczące powierzchni działki są zgodne z historycznym wywłaszczeniem gruntu pod inwestycję. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego. Niezgodność z księgą wieczystą wynika z braku synchronizacji danych w przeszłości i braku posługiwania się danymi ewidencyjnymi przy czynnościach prawnych. Ustalenie granic działki było zgodne z prawem, pomimo nieobecności jednego ze współwłaścicieli, który został prawidłowo zawiadomiony.

Odrzucone argumenty

Powierzchnia działki w ewidencji gruntów jest niezgodna z zapisami księgi wieczystej. Dane ewidencyjne oparto na błędnym założeniu o wywłaszczeniu gruntu. Ustalenie granic działki nastąpiło z naruszeniem przepisów i bez udziału skarżącej. Organy naruszyły oceny prawne zawarte w poprzednim wyroku sądu.

Godne uwagi sformułowania

Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów i budynków jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. Przez żądanie zmiany wpisów w ewidencji nie można dochodzić swoich praw czy roszczeń do gruntów. Prawa te należy ustalić na drodze postępowania sądowego.

Skład orzekający

Bożena Marciniak

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Jolanta Dargas

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru ewidencji gruntów i budynków jako rejestru techniczno-deklaratoryjnego, który nie rozstrzyga sporów własnościowych i nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między ewidencją a księgą wieczystą wynikającej z historycznych zdarzeń prawnych (wywłaszczenie) i braku synchronizacji danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a księgami wieczystymi, co ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia rolę ewidencji gruntów.

Ewidencja gruntów a księga wieczysta: Kto ma rację, gdy dane się nie zgadzają?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2174/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 757/21 - Wyrok NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art 76 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. S. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu do operatu opisowo-kartograficznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...], [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu odwołania A. S. i J. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2019 r., nr [...], o odmowie uwzględnienia zarzutu złożonego do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów dotyczącego wpisania powierzchni dla dz. ew. nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], zgodnej z zapisami w księdze wieczystej [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego złożyły A. S. i J. S.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
W dniu [...] listopada 2013 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty, za numerem [...], projekt operatu opisowo - kartograficznego dla obrębu [...], gmina [...]. W przedmiotowym operacie przyjęto powierzchnię działki nr [...] wynoszącą [...] ha. W Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] grudnia 2013 r. zawarto informację z [...] listopada 2013 r., że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wyłożony do publicznego wglądu dla osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w dniach od [...] czerwca 2013 r. do [...] lipca 2013 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...], stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z [...] lipca 2013 r. A. S., współwłaścicielka działki nr [...], wniosła uwagi dotyczące powierzchni przedmiotowej działki, wskazując że powinna ona wynosić [...] m2, zgodnie z [...], a nie [...] m2, jak wykazano w ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z [...] września 2013 r. organ powyższej uwagi nie uwzględnił. Po ponownej analizie dokumentacji wykonawca stwierdził, że granice działki zostały wyznaczone zgodnie z operatem założenia ewidencji gruntów nr [...] i na podstawie przyjętych granic obliczono powierzchnię przedmiotowej działki.
Pismem z [...] października 2013 r. A. S. podtrzymała swoje uwagi dotyczące zmiany powierzchni działki nr [...]. Powyższe pismo organ potraktował jako zarzut do modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Decyzją z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Starosta [...] odmówił wpisania powierzchni dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...], zgodnej z zapisami w księdze wieczystej [...].
Decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...], i [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...], Starosta [...] ponownie odmówił wpisania powierzchni dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...], zgodnej z zapisami w księdze wieczystej [...].
Decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], i [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2015 r.
Wyrokiem z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2081/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje z [...] kwietnia 2015 r. oraz [...] stycznia 2015 r.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. Starosta [...] odmówił uwzględnienia zarzutu złożonego do operatu opisowo - kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów, dotyczącego wpisania powierzchni dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...], zgodnej zapisami w księdze wieczystej [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły A. S. i J. S.
Decyzją z [...] lipca 2019 r. i [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2019 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że działka nr [...] jest ujawniona w ewidencji gruntów i budynków, jak również w operacie z modernizacji. Natomiast w księdze wieczystej nr [...] widnieje działka hipoteczna nr [...]. Z analizy stanu prawnego, zawartego w operacie nr [...], wynika, że działka hipoteczna nr [...], do momentu spisania aktu notarialnego z [...] stycznia 1968 r., nr [...], była ujawniona w księdze [...]. W powyższym akcie notarialnym opisana została mapa sytuacyjna działki nr [...], zaewidencjonowana pod nr [...] w dniu [...] października 1967 r., która przedstawia podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Na podstawie tej mapy została założona księga wieczysta nr [...]. Oznaczenie działki nr [...] w księdze wieczystej, pomimo uwidocznionego na powyższej mapie podziału, pozostało bez zmian. Na podstawie wyroku sądu z [...] maja 1972 r., sygn. akt [...], o zniesieniu wspólności ustawowej, właścicielem działki nr [...] stała się A. S., która aktem notarialnym z [...] grudnia 2000 r., Rep. A nr [...], darowała udział 1/2 części nieruchomości córce J. S. Obecnie w księdze wieczystej [...] ujawniona jest działka hipoteczna nr [...] o powierzchni [...] ha.
Organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha, opisana na mapie [...], została wywłaszczona pod "[...]" decyzją wywłaszczeniową z [...] maja 1962 r., nr [...], i przeszła na własność Skarbu Państwa. Na potrzeby uregulowania w księdze wieczystej prawa własności Starosta [...] zlecił opracowanie geodezyjne, które przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Na podstawie ww. opracowania oraz decyzji wywłaszczeniowej z [...] maja 1962 r. dopiero [...] marca 2017 r. złożono do Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych, wniosek o założenie księgi wieczystej dla działek [...] i [...] we wsi [...], gmina [...] i ujawnienie prawa własności Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. W konsekwencji ww. wniosku dla działki ew. nr [...] założono księgę wieczystą nr [...], a dla działki ew. nr [...] księgę wieczystą nr [...].
Ponadto, z rejestru będącego częścią operatu założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...] wynika, że w ewidencji gruntów i budynków była ujawniona od 1970 r. działka nr [...] o powierzchni [...] ha jako współwłasność A. B. w 3/4 części i J. T. w 1/4 części. Taki stan dotyczący granic i powierzchni ww. działki jest ujawniony do chwili obecnej. Podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonawca (firma [...]) ustalił granice działki skarżących na podstawie dokumentów archiwalnych znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. A. S. i J. S. nie stawiły się na gruncie. Na podstawie ustalonych przebiegów granic, zgodnie z § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, została obliczona powierzchnia przedmiotowej działki z dokładnością do 0,0001 ha. Wykonawca pracy geodezyjnej nie dokonał rozliczenia danych ujawnionych w księgach wieczystych, zakładając, że teren obejmujący "[...]" został wywłaszczony. W projekcie operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu [...] ujawniono zatem działkę nr [...] o powierzchni [...] ha.
Zatem, w ocenie organu odwoławczego, wykazane w procesie modernizacji dane dotyczące granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] są zgodne z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków od czasu jej założenia. Niezgodność zaś pomiędzy księgą wieczystą a operatem ewidencyjnym wynikła z tego, że właściciele działki hipotecznej nr [...] nie posługiwali się podczas czynności prawnych związanych z przeniesieniem praw do nieruchomości danymi z ewidencji gruntów i budynków, jak również orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] maja 1962 r. Stąd w 1968 r. ówcześni właściciele mogli zbyć jedynie to co sami posiadali. Organ dodał, że w tym postępowaniu nie mogą podlegać ocenie argumenty stron, że orzeczenie z [...] maja 1962 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu nie istniało. Organ ustalił więc, że grunt o powierzchni [...] ha (działka nr [...]) został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie inwestycji "[...]" w [...] decyzją wywłaszczeniową z [...] maja 1962 r. Księga wieczysta nr [...], w której ujawniona jest działka hipoteczna nr [...], obejmuje zatem działkę nr [...] oraz część terenu pod inwestycją "[...]". Powyższe potwierdza, w ocenie organu, operat analizy stanu prawnego nieruchomości nr [...]. W opracowaniu tym, sporządzonym na zlecenie Starosty, wykonano analizę zasięgu nieruchomości hipotecznej nr [...] w odniesieniu do ujawnionych w operacie modernizacji, a także w ewidencji gruntów i budynków, działek ewidencyjnych. Geodeta przeanalizował księgi wieczyste [...] oraz [...], ze szczególnym uwzględnieniem działki hipotecznej nr [...], oraz sporządził wykaz synchronizacyjny. Operat ten potwierdza, w ocenie organu, że działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha oraz część działki ewidencyjnej nr [...] (opisana w wykazie synchronizacyjnym jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha) i część działki ewidencyjnej nr [...] (opisana w wykazie synchronizacyjnym jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha) odpowiadają działce hipotecznej nr [...]. Ze szkicu z analizy stanu prawnego, umieszczonego w tym operacie, wynika, że działka nr [...] jest uregulowana w księdze wieczystej [...], natomiast działka nr [...] znajduje się w księdze wieczystej [...]. Taki stan prawny znajduje potwierdzenie również w operacie nr [...] "Rozliczenie powierzchni do wywłaszczenia zgodnie z decyzją nr [...]". Działania modernizacyjne objęły zatem, między innymi, działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], a nie nieruchomość hipoteczną nr [...].
Organ wskazał również, że podczas prac modernizacyjnych, w związku z brakiem opracowań jednostkowych dotyczących działki nr [...], w dniu [...] marca 2013 r. dokonano ustalenia przebiegu jej granic w terenie. Granice wyznaczono zgodnie z operatem założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...]. A. S. nie brała udziału w czynnościach ustalenia granic, gdyż pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiła się na gruncie.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustalenie granic nastąpiło z zachowaniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności § 36-39 tego rozporządzenia. Dane dotyczące położenia punktów granicznych działki nr [...], ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego obrębu [...], pokrywają się z danymi ujawnionymi dotychczas w ewidencji gruntów i budynków, operatem z założenia ewidencji oraz z operatem analizy stanu prawnego (szkic podstawowy z operatu [...]). Organ zaznaczył, że nie kwestionuje prawa własności odwołujących co do spornej powierzchni [...] ha, jednakże powierzchnia działki jest pochodną jej granic i tylko zmiana granic może spowodować zmianę powierzchni. Tym samym, prowadzący ewidencję gruntów i budynków starosta nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania przez tę ewidencję nowych stanów prawnych bez zachowania procedur określonych przepisami ustawowymi. Przez żądanie zmiany wpisów w ewidencji nie można dochodzić swoich praw czy roszczeń do gruntów. Prawa te należy ustalić na drodze postępowania sądowego.
Skargę na decyzję z [...] lipca 2019 r. wniosły A. S. i J. S., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("P.p.s.a."). Ponadto, decyzji pierwszej instancji skarżące zarzuciły naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001 r., art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...].
W uzasadnieniu skarżące podniosły, że operaty i analizy powołanej przez organ geodety J. D. oparto o fałszywe (niezgodne z rzeczywistością) założenia, że działka nr [...] o pow. [...] ha, opisana na mapie [...], została wywłaszczona pod [...] orzeczeniem z [...] maja 1962 r. i przeszła na własność Skarbu Państwa. W ocenie skarżących, tak się stać nie mogło, bowiem ówczesny właściciel tej działki nie żył w okresie "wywłaszczania", a w jego prawa nie wkroczyli jeszcze spadkobiercy. Sprzedający grunt o pow. [...] ha (działka [...]), tj. grunt którego orzeczenie o wywłaszczeniu miało dotyczyć, mogli zbyć i zbyli dokładnie to co sami posiadali i czego byli właścicielami (działkę hipoteczną nr [...]). Sporny teren nigdy nie był w posiadaniu Skarbu Państwa ani jego powierników czy zarządców.
Skarżący podnieśli, że "zawłaszczenie" cudzej własności (opisanej w księdze wieczystej) nie mogło być skuteczne. W ich ocenie, nie może legalizować przenoszenia własności na inny podmiot (Skarb Państwa) manipulowanie operatami czy wnioskowanie geodetów w oparciu o tworzone przez innych geodetów fakty (mapy) wbrew stanowi prawnemu wynikającemu - co do powierzchni działki nr [...] - z księgi wieczystej, którą dysponują skarżące. Ponadto, wbrew art. 153 P.p.s.a. organy naruszyły oceny prawne zawarte w wyroku Sądu z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt. IV SA/Wa 2081/15, manipulując sensem wywodu sądowego, że rejestr ewidencyjny nie służy do ewidencjonowania wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały (według intencji organu) kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Skarżące podkreśliły, że ewidencja nie tworzy faktów prawnych i nie może zmieniać stosunków własnościowych skutecznie utrwalonych w księgach wieczystych przez inne organy orzekające (a nie ewidencyjne).
Końcowo, w skardze podniesiono, ze wyznaczenie [...] marca 2013 r. przebiegu granic działki nr [...] realizowano przed terminem wskazanym A. S. jako dzień dokonania tej czynności w terenie. Termin ten bowiem przesunięto w związku z jej wnioskiem i chorobą na dalszy czas. Nie można zatem przyjąć aby czynność ta odpowiadała prawu, skoro realizowano ją bez udziału skarżącej. Ustalenie wówczas granic działki nr [...] nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (a zwłaszcza § 36-39 tego rozporządzenia).
W odpowiedzi na skargę i [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2019 r. o odmowie uwzględnienia zarzutu złożonego do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów dotyczącego wpisania powierzchni dla dz. ew. nr [...], położonej w obrębie [...] gmina [...], zgodnej z zapisami w księdze wieczystej [...].
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.), dalej zwanego "Prawem geodezyjnym i kartograficznym" oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 ze z), dalej zwanego "rozporządzeniem w sprawie ewidencji".
Powołane regulacje prawne dotyczą tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Z ich całokształtu wynika, że ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów i budynków jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii.
W niniejszej sprawie organy, w oparciu, między innymi, o przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2017 r. i [...] listopada 2018 r. operaty techniczne stwierdziły, że wykazane w procesie modernizacji ewidencji dane dotyczące granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] są zgodne z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków od czasu jej założenia. Niezgodność zaś pomiędzy zapisami księgi wieczystej a operatem ewidencyjnym wynikła z tego, że właściciele działki hipotecznej nr [...] nie posługiwali się podczas czynności prawnych związanych z przeniesieniem praw do nieruchomości danymi z ewidencji gruntów i budynków, jak również orzeczeniem z [...] maja 1962 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Stąd w 1968 r. ówcześni właściciele mogli zbyć jedynie to co sami posiadali. Organy ustaliły, że grunt o powierzchni [...] ha (działka nr [...]) został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie inwestycji "[...]" w [...] decyzją wywłaszczeniową z [...] maja 1962 r. Księga wieczysta nr [...], w której ujawniona jest działka hipoteczna nr [...], obejmuje zatem działkę nr [...] oraz część terenu pod inwestycją "[...]". Powyższe potwierdza, w ocenie organów, operat analizy stanu prawnego nieruchomości nr [...] "Analiza stanu prawnego nieruchomości opisanej w KW [...] – dz. hip. [...]". W powołanym operacie geodeta uprawniony przeanalizowała księgi wieczyste [...] oraz [...], ze szczególnym uwzględnieniem działki hipotecznej nr [...], oraz sporządziła wykaz synchronizacyjny. Operat ten potwierdza, zdaniem organów, że działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha oraz część działki ewidencyjnej nr [...] (opisana w wykazie synchronizacyjnym jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha) i część działki ewidencyjnej nr [...] (opisana w wykazie synchronizacyjnym jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha) odpowiadają działce hipotecznej nr [...]. Ze szkicu z analizy stanu prawnego, umieszczonego w ww. operacie, wynika, że działka nr [...] jest uregulowana w księdze wieczystej [...], natomiast działka nr [...] znajduje się w księdze wieczystej [...]. Organy ustaliły, że taki stan prawny znajduje potwierdzenie również w operacie nr [...] "Rozliczenie powierzchni do wywłaszczenia zgodnie z decyzją nr [...]". Działania modernizacyjne objęły zatem, w ocenie organów, między innymi, działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], a nie nieruchomość hipoteczną nr [...].
Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd powyższe ustalenia i ocenę organów w całości podziela. Ustalenia te znajdują bowiem w pełni oparcie w sporządzonych przez biegłych geodetów operatach technicznych [...] i [...], które zostały przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i w konsekwencji mają walor dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ustaleń zawartych w powyższych opracowaniach nie mogły podważyć twierdzenia skarżących o ustaleniu, w trakcie prac terenowych, powierzchni działki ew. nr [...] wbrew stosunkom własnościowym skutecznie utrwalonym w księgach wieczystych przez inne organy orzekające (nie ewidencyjne). Powołana argumentacja stanowi bowiem wyłącznie polemikę z wnioskami zawartymi w operatach technicznych [...] i [...]. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r.
Nie można również podzielić podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Analiza akt sprawy potwierdza, że organy podjęły w sprawie niezbędne czynności mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego, w tym operatów technicznych [...] i [...], nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie umotywowane poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżących. Organy wyjaśniły również w należyty sposób podstawę prawną wydanych decyzji.
Prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła również podważyć argumentacja skarżących dotycząca wadliwości orzeczenia z [...] maja 1962 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Wyjaśnić trzeba, że legalność powołanego orzeczenia nie może podlegać ocenie w przedmiotowym postępowaniu, którego przedmiotem jest wyłącznie rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Akta sprawy potwierdzają, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2081/15, Starosta [...] podjął działania mające na celu szczegółowe wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, w tym wyjaśnienie i odzwierciedlenie chronologii zmian w zakresie wszystkich wpisów w ewidencji, które odnosiły się do działki skarżących. W szczególności, organ zlecił wykonanie opracowań geodezyjnych, w których wyniku materiał dowodowy został uzupełniony o operat techniczny "Rozliczenie powierzchni do wywłaszczenia zgodnie z dec. Nr [...]" (przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2017 r. pod nr [...]) oraz operat techniczny "Analiza stanu prawnego nieruchomości opisanej w KW [...] dz. hip. [...]" (przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2018 r. pod nr [...]). Materiał ten pozwolił organom wyjaśnić, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku z 1 grudnia 2015 r., w sposób przekonywujący i oparty na dokumentach, sporną kwestię obniżenia powierzchni przedmiotowej nieruchomości o 1/3.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia § 36 – 39 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. poprzez niezapewnienie współwłaścicielkom nieruchomości udziału w czynnościach ustalania przebiegu granic. Z akt sprawy wynika bowiem, że A. S. w dniu [...] marca 2013 r. odebrała skierowane do niej przez wykonawcę robót zawiadomienie o terminie ustalenia przebiegu granic (k. [...] akt administracyjnych), a J. S. skierowanego do niej zawiadomienia nie odebrała (k. [...] akt administracyjnych). Współwłaścicielki zostały więc, zgodnie z § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zawiadomione o czynnościach ustalenia przebiegu granic.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI