I SA/Wa 2168/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedsiębiorstwo Państwowe "P." S.A. złożyło wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która znajdowała się w jego zarządzie na dzień 5 grudnia 1990 r., powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o komercjalizacji PKP. Wojewoda oraz Minister Infrastruktury odmówili stwierdzenia nabycia, uznając, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających prawo zarządu do nieruchomości w wymaganym terminie. W szczególności organy zakwestionowały, czy wpis w księdze wieczystej, wskazujący Skarb Państwa jako właściciela i P. S.A. jako jednostkę organizacyjną, stanowi dowód prawa zarządu. Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek wszechstronnie wyjaśnić sprawę i podjąć czynności zmierzające do ustalenia istnienia prawa zarządu, a ocena dowodów, w tym odpisu z księgi wieczystej, nie była należyta. Sąd wskazał, że zarząd mógł wynikać również z dokumentów stanowiących podstawę wpisu do księgi wieczystej, które nie zostały należycie zbadane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych, wymogów dowodowych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz obowiązków organów w zakresie postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji ustrojowej i specyfiki PKP.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpis w księdze wieczystej, wskazujący Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości i przedsiębiorstwo państwowe jako jednostkę organizacyjną, stanowi dowód prawa zarządu tą nieruchomością na potrzeby stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam wpis w księdze wieczystej, wskazujący Skarb Państwa jako właściciela i przedsiębiorstwo państwowe jako jednostkę organizacyjną, nie stanowi wystarczającego dowodu prawa zarządu, jeśli nie wynika z niego jasno podstawa tego władania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie oceniły należycie dowodów, w tym odpisu z księgi wieczystej. Wpis w księdze wieczystej, choć wskazuje na władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo, nie precyzuje podstawy tego władania. Sąd podkreślił, że zarząd mógł wynikać z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, które nie zostały zbadane, a także z innych dowodów, w tym zeznań świadków, co było obowiązkiem organu.
Czy organy administracji wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły zasady postępowania dowodowego wynikające z art. 7 i 77 KPA, ograniczając się do wystąpienia do strony o przedłożenie dokumentów i nie podejmując wszechstronnych działań w celu wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie dowodowe organów było niewystarczające. Obowiązkiem organu było aktywne dążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia istnienia prawa zarządu, a nie jedynie bierne oczekiwanie na dokumenty od strony. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (20)
Główne
u.g.n. art. 200
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.k.p.k.p. art. 34
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.k.p.k.p. art. 37
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
rozp. RM art. 4 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
Odpis z księgi wieczystej stwierdzający prawo zarządu lub użytkowania nieruchomości jest jednym z dokumentów potwierdzających prawo zarządu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 2 § ust. 3-5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.w.n. art. 3
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.w.n. art. 8
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.w.n. art. 15
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.c. art. 128 § § 1
Kodeks cywilny
Przedsiębiorstwo państwowe mogło nabywać nieruchomości na własność państwową w ramach sprawowanego zarządu.
Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
u.p.p. art. 6
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
u.p.p.k.p. art. 16
Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe"
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena dowodów przez organy administracji, w szczególności odpisu z księgi wieczystej, w kontekście wykazania prawa zarządu. • Niewyczerpujące postępowanie dowodowe organów administracji, naruszające zasady KPA. • Obowiązek organu do aktywnego wyjaśniania sprawy i poszukiwania dowodów, a nie tylko biernego oczekiwania na dokumenty od strony.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. • Podstawowym wymogiem do stwierdzenia nabycia przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości było posiadanie przez tę osobę prawa zarządu lub użytkowania nieruchomością. • Wpisanie w dziale drugim księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości ze wskazaniem Przedsiębiorstwa Państwowego P., jako jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa wskazuje na to, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się we władaniu tejże jednostki, jednakże nie wynika z tego, jaka była podstawa tego władania. • Domniemanie faktyczne przemawia za tym, że oddanie tej nieruchomości do eksploatacji musiało posiadać jakąś formę prawną. • Ustawodawca w § 4 ust.3 powołanego rozporządzenia wskazał, że stwierdzenia prawa zarządu do nieruchomości można dokonać nawet na podstawie zeznań świadków.
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
przewodniczący
Anna Łukaszewska-Macioch
sędzia
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych, wymogów dowodowych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz obowiązków organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji ustrojowej i specyfiki PKP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia nieruchomości przez przedsiębiorstwa państwowe, co jest istotne dla sektora nieruchomości i historii gospodarczej Polski. Pokazuje również znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego w administracji.
“Czy wpis w księdze wieczystej wystarczy do uwłaszczenia? Sąd wyjaśnia kluczowe dowody w sprawach o użytkowanie wieczyste.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.