I SA/Wa 2138/20

I SA/Wa 2138/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Anna Wesołowska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Mienie zabużańskie
Sygn. powiązane
I OSK 1971/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-06
I OSK 372/22 - Wyrok NSA z 2023-04-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 6 poz 39
art. 1  ust. 1 pkt. 3 i  art. 2  ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097; dalej: ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.), po rozpatrzeniu odwołania S. B., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] odmawiającej potwierdzenia mu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], pow. [...], - utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wnioskiem z 31 grudnia 2008 r. S. R., dalej "Skarżący", zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...], powiat [...], w dawnym województwie [...].
Decyzją z [...] lutego 2017 r" znak: [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wskazał, że wniosek S. R. o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie został złożony w terminie przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r.
Pismem z dnia 7 marca 2017 r. Skarżący wniósł odwołanie wskazując, że złożył stosowny wniosek, wraz z wymaganą dokumentacją, o ekwiwalent za mienie nieruchome pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w 1991 r. do Urzędu Rejonowego w J. Do odwołania załączył kserokopię pisma Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] czerwca 1991 r., znak: [...], z którego wynika, że wniosek Skarżącego dotyczący realizacji ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej został zarejestrowany pod numerem [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...], wskazując w uzasadnieniu, że w postępowaniu, w wyniku którego została wydana decyzja będąca przedmiotem odwołania, organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów: art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wskazując, że Wojewoda [...] powinien wyjaśnić, czy Skarżący złożył ww. wniosek oraz ustalić czy ww. wniosek został rozpatrzony.
Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewoda [...] zwrócił się kolejno do Urzędu Miasta w J., Starostwa Powiatowego w J. i Starostwa Powiatowego w K. o udzielenie informacji, czy w zasobach ww. urzędów znajduje się wniosek S. R. dotyczący rekompensaty za mienie pozostawione przez E. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej polskiej, tj. w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...] oraz o ewentualne przesłanie przedmiotowego wniosku wraz z aktami.
W piśmie z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], Starostwo Powiatowe w K. poinformowało organ I instancji, że ww. urząd przekazał protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] maja 2012 r. S. R. komplet oryginalnych dokumentów dotyczących mienia zabużańskiego.
Przy piśmie z dnia 20 marca 2020 r., pełnomocnik Skarżącego przedłożył organowi I instancji uwierzytelnione kserokopie dokumentów dotyczących rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, m.in.;
• orzeczenie nr [...] Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Oddział Wojewódzki we W. z dnia [...] stycznia 1948 r., zgodnie z którym E. R. pozostawiła w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...], majątek nieruchomy: tj., dom drewniany kryty dachówką o pow. [...] m2, stajnię drewnianą krytą dachówką, studnię betonową, 1 ha ogrodu i placu oraz 50 drzew owocowych,
• odpis karty ewakuacyjnej Nr [...] z dnia [...] marca 1945 r. wydanej przez Rejonowego Pełnomocnika dla ewakuacji [...] rejonu dla K. R. wraz z żoną E. R.,
• postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1987 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po E. R., zmarłej dnia [...] stycznia 1979 r. w C. i ostatnio stale tam zamieszkałej, na podstawie ustawy nabył syn S. R. w całości,
Następnie przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r., pełnomocnik strony nadesłał do organu I instancji uwierzytelniony wniosek S. R. z dnia 7 grudnia 1990 r., adresowany do Urzędu Rejonowego w K. (w J.) o realizację prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez jego matkę poza obecnymi granicami RP.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia Skarżącemu prawa do rekompensaty. stwierdzając w uzasadnieniu, że miejscowość [...], położona była poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej t.j. obowiązującymi na dzień 1 września 1939 r. Skarżący ponownie wniósł odwołanie.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając odwołanie wskazał, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem [...] czerwca 2017 r., a zatem przy jej rozpatrywaniu zastosowano przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.
Prawo do rekompensaty na podstawie art. 2 przedmiotowej ustawy, przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:
1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:
a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub
b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub
c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489)
- oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;
2) posiada obywatelstwo polskie.
Z wykładni literalnej i systemowej powyższych przepisów wynika, iż warunkiem koniecznym do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty jest fakt położenia nieruchomości pozostawionej na terenach, które bezpośrednio przed dniem 1 września 1939 r. wchodziły w skład terytorium II Rzeczypospolitej Polskiej.
W przedmiotowej sprawie Skarżący wnioskiem z dnia 7 grudnia 1990r. wystąpił o rekompensatę za mienie pozostawione przez E. R. w miejscowości [...], powiat [...], woj. [...]. Dokonana przez organ odwoławczy analiza powszechnie dostępnych map potwierdziła, że ww. miejscowość bezpośrednio przed rozpoczęciem II wojny światowej w 1939 r. znajdowała się w granicach L., a więc poza ówczesnymi granicami II Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to okoliczność znana organowi z urzędu i zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. nie wymaga dowodu. Ponadto okoliczność ta nie była kwestionowana przez samego Skarżącego, co wynika wprost z odwołania.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż nie został spełniony wymóg określony w art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. położenia nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przez nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej rozumieć należy tylko takie nieruchomości, które przed samym wybuchem drugiej wojny światowej znajdowały się w granicach II Rzeczypospolitej Polskiej, a po jej zakończeniu i ostatecznym uregulowaniu granicy wschodniej nie weszły w skład państwa polskiego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2616/12).
Jak ustalono, miejscowość [...] już w chwili wybuchu II wojny światowej znajdowała się poza obszarem II Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie mogła znaleźć się poza obszarem Państwa Polskiego na skutek zmiany granic w wyniku II wojny światowej. W związku z powyższym bez znaczenia pozostaje podnoszona przez Skarżącego okoliczność, ze miejscowość [...] znajdowała się na terytorium państwa polskiego w 1920 r.
Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nie naruszył prawa poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Ponadto uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a., albowiem pomimo, że zawiadomienie z dnia [...] maja 2019 r. o zebraniu materiału dowodowego dostatecznego do wydania decyzji oraz o prawie strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zapoznania się z aktami sprawy i składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów doręczone zostało Skarżącemu już po wydaniu przez organ I instancji kwestionowanej decyzji, to uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Okoliczność położenia przedmiotowej nieruchomości poza granicami RP obowiązującymi na dzień 1 września 1939 r., tj. na L. jest bezsporna, a zatem nawet ewentualne złożenie przez Skarżącego dodatkowych wyjaśnień czy dokumentów nie zmieniłoby treści rozstrzygnięcia. Ponadto nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia również innych przepisów procesowych.
Pozostawienie przez E. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, która to nieruchomość znajdowała się we wrześniu 1939 r. na terytorium obcego państwa (L.), nie wiązało się ze zmianą granic Państwa Polskiego, która dokonała się po II wojnie światowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych.
Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
a) prawa materialnego w postaci art. 1 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w związku z układem podpisanym w dniu 22 września 1944 r. z Rządem Litewskim SRR, skutkujące obowiązkiem ewakuacji wszystkich obywateli polskich z terytoriów republiki Litewskiej będących obywatelami polskimi, do dnia [...] września 1939 r., mieszkających w powiatach - [...], [...], [...], [...] ([...]), [...] i innych Litewskich SRR, chcących się przesiedlić na terytorium Polski - co skutkuje prawem do rekompensaty dla obywateli Polski mieszkający na terenach stanowiących terytorium Polski przed 1 września 1939r, a stanowiącym terytorium Polski w okresie II RP;
b) - art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne przyjęcie, w świetle ustalonego stanu faktycznego, że matka Skarżącego nie była właścicielem mienia zabużańskiego pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej skutkującym prawem do rekompensaty .
c) wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi tj. art. 2 Konstytucji R.P: wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego - zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego z uwagi na dokonanie ustaleń oraz wykładni przepisów w sposób dowolny
d) prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6 art. 7 art. 10 § 1 art. 12 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i pominięcie faktu, że w miejscowość [...] powiat [...] w byłym województwie [...] stanowiła w okresie międzywojennym obszar Polski uprawniający skarżącego do przyznania mu rekompensaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kwestię rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami dawnej Polski budziła liczne kontrowersje i przez wiele lat była kwestią nierozwiązaną w sposób ostateczny. Pierwsza regulacja została zawarta w ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Następnie była regulowana ustawą z 12 grudnia 2003r. o zaliczeniu na poczet sprzedaży albo opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (D.U: 2004, Nr 6, poz. 39), dalej "ustawa o zaliczeniu".
Następnie 8 lipca 2005 r. uchwalona została ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przesłanki prawa do rekompensaty zostały wymienione w art. 2. Zgodnie z nim prawo to przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Polski jeżeli spełnia następujące warunki:
był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium R.P. oraz opuścił je z przyczyn o których mowa w art. 1 lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić. Prawo do rekompensaty - zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy przysługuje również wszystkim spadkobiercom oraz niektórym z nich, wskazanych przez pozostałych, jeżeli spełniają one wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy.;
był obywatelem polskim.
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. SK 11/12 art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w zakresie w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania 1 września 1939 r. na byłym terytorium R.P. został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P:
Kompleksowa analiza wyrok Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że prawo do rekompensaty było niezależne od daty zamieszkania na terenie byłego terytorium Polski (1 września 1939 r.) oraz przesłanki dalszego zamieszkiwania w obecnych granicach Polski. Wynika to także i z tego, że ustawa z 8 lipca 2005 r. wprost takiego wymogu w art. 2 i 3 pkt 2 nie przewidywała. Jak wskazał Trybunał prawo do rekompensaty przysługiwało nie tylko osobom mieszkającym przed II wojną światową na K. a następnie przesiedlonych na podstawie umów międzypaństwowych na obecne terytoria Polski ale i osobom, które na skutek "innych okoliczności" niż umowy repatriacyjne lub wypędzenie "były zmuszone opuścić byłe terytoria Rzeczypospolitej Polskiej" (art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy). Na gruncie powołanych wyżej regulacji prawnych Sąd uznał, że nie pozwalają one, ze względu na ich nie budzącą treść, do uwzględnienia skargi.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.
Istotnie na tle ww. regulacji prawnych wykształciło się orzecznictwo sądowoadministracyjne z którego wynika, że osoby które repatriowały się na podstawie umowy z 25 marca 1957 r. zawartej pomiędzy rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości powinny być traktowane tak samo jak osoby które repatriowały się na podstawie wymienionych w ustawie zabużańskiej umów republikańskich. (np. wyrok NSA z: 16 grudnia 2016r., I OSK 2950/13, 30 października 2012, I OSK 1388/11, 25 lipca 2007 r., I OSK 1252/06, 8 marca 2013 r., I OSK 1813/11, 21 grudnia 2009r., I OSK 341/09, 13 maja 2016 r., I OSK 2950/13, uchwała NSA z 29 lipca 2013 r, I OPS 11/13, – w LEX). Punktem wyjścia do przyjęcia takiej koncepcji był brak podstaw do różnicowania osób które repatriowały się z terenów ówczesnej Polski na podstawie umów republikańskich oraz tych które o repatriacji zdecydowały później. W każdym bowiem wypadku obywatele polscy znaleźli się poza granicami obcego państwa z przyczyn od siebie niezależnych w związku z II wojną światową., co oznacza, że ich sytuacja faktyczna była taka sama. Nie sposób się z taką wykładnią nie zgodzić.
Jednakże w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zupełnie inną sytuacją faktyczną. Poprzednicy prawni Skarżącego w dacie wybuchu II wojny światowej nie zamieszkiwali na terenie Polski ale na terenie L. a więc poza ówczesnymi granicami państwa polskiego i tam też znajdowała się ich nieruchomość. Ustaleń w tym zakresie strona skarżąca nie podważała. Oznacza to, że nie został spełniony wymóg określony w art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy zabużańskiej. W obu tych przepisach mowa jest o tym, że jednym z warunków uzasadniających przyznanie prawa do rekompensaty jest pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Polski. Ustawa zabużańska miała w pewnym stopniu rekompensować Polakom to, że na skutek wojny zmuszeni byli do porzucenia swego dotychczasowego miejsca zamieszkania –ojczyzny-Polski i skoncentrowania swe życie w innym miejscu w granicach jaki zostały ustanowione po zakończeniu II wojny światowej. Ustawodawca jasno wskazał, w przywołanych wyżej przepisach, że jest to warunek sine qua non do przyznania rekompensaty. Dokonana przez Skarżącego wykładnia prowadziłaby do sytuacji w której wszyscy obywatele polscy którzy zamieszkiwali poza granicami Polski w granicach powojennych mogliby domagać się przyznania prawa do rekompensaty. Tymczasem istotą i ustawy i umów republikańskich było umożliwienie Polakom zagospodarowanie się na terenie Polski w nowych granicach gdyż zmuszeni okolicznościami nie mogli dłużej zamieszkiwać w dotychczasowych granicach Polski. Poprzednicy Skarżącego natomiast co najmniej od kilkunastu lat nie mieszkali w Polsce i w związku z tym nie utracili prawa do zamieszkiwania w ojczyźnie.
W dacie wybuchu II wojny światowej ani później miejscowość [...] nie leżała na terytorium polskim, fakt że tak było wcześniej (iż pozostawała w granicach Polski) nie ma znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 2 ustawy zabużańskiej.
Jasny przepis art. 2 ustawy zabużańskiej nie wymaga w tym zakresie wykładni co oznacza, że zaproponowana przez Skarżącego wykładnia przepisów tej ustawy pozostawałaby w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, co jest niedopuszczalne.
Wbrew temu co wywodzi skarga z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jasno wynika, że repatriacja nie nastąpiła na podstawie układu z 22 września 1944 r. zawartego pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Litewskiej Socjalistycznej Republiki Rad ale na podstawie umowy pomiędzy Rządem PRL a ZSRR z [...] marca 1957 r. (karta ewakuacyjna). Bez znaczenia jest przy tym, że miejscowość w której mieszkali poprzednicy prawni Skarżącego przed 1922 r. stanowiła terytorium polskie. Istotny jest bowiem stan faktyczny w dacie wybuchu II wojny światowej a ten wskazuje, że mieszkali oni poza Polską i pozostawili majątek nie na terenie Polski ale L.
Ponadto Sąd nie podziela wywodów skargi zgodnie z którymi wykładnia przepisów ustawy zabużańskiej powinna być wykładnią rozszerzającą i prowadzić do wniosku, że wystarczającą przesłanką do nabycia prawa do rekompensaty jest to aby z przyczyn wynikających z wybuchu II wojny światowej obywatel polski pozostawił nieruchomość poza obecnymi granicami Polski. Ustawodawca jasno określił zakres stosowania ustawy i wynika z niego, że koniecznym elementem pozwalającym na ustalenie prawa do rekompensaty jest pozostawienie majątku w granicach ówczesnej Polski.
Z tych względów Sąd uznał, że organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego. Nie ma także podstaw do uznania, że wydane rozstrzygnięcie sprzeczne jest z zasadą demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji R.P., zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa i zasady bezpieczeństwa prawnego. Skarżący tych naruszeń upatruje w dokonaniu przez organ dowolnych ustaleń faktycznych i dowolnej wykładni prawa.
Wskazywany art. 2 Konstytucji R.P. nie stanowi samodzielnego źródła praw podmiotowych, ma bowiem charakter zasady przedmiotowej, tylko wyznaczającej granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych (SK 21/99 z 10 lipca 2000 r.).
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842), p. także uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 II OPS 6/19). Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).
-----------------------
11