I SA/WA 2682/20

I SA/Wa 2682/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 756/22 - Wyrok NSA z 2025-04-04
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
art. 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H., J. H., K. H. i R. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżących A. H., J. H., K. H. i R. H. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia A. H, J. H., K. H. oraz R. H. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...] przy ul. [...], pow. [...], woj. [...].
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
M. S. pismem z [...] września 1990 r. złożyła do Urzędu Miejskiego w [...] wniosek o rekompensatę za mienie, które pozostawiła w [...]. Dodatkowo [...] grudnia 2008 r. wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. i A. O. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej w [...], złożyli J. H., R. H., A. H. i K. H., wskazując jednocześnie, że K. O. z domu S. posiadała po pierwszym mężu nazwisko M..
Organ powołał dokumenty na podstawie, których ustalono następstwo prawne po K. M. oraz wskazał materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego i zaznaczył, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1090) decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej w [...]. Organ I instancji uznał, że strony postępowania nie przedłożyły dowodów potwierdzających fakt zamieszkiwania współwłaścicielek nieruchomości położonej w [...] na byłym terytorium RP, jego opuszczenia oraz posiadania w dniu [...] września 1939 r. obywatelstwa polskiego. Ponadto strony nie przedłożyły dowodów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez spadkobierców współwłaścicielek pozostawionej nieruchomości oraz oświadczeń o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.
Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2015 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia rozstrzygnięcia Wojewody był fakt, że w toku postępowania odwoławczego strony przedstawiły nowe dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę zgromadził stosowny materiał dowodowy i decyzją z [...] lipca 2020 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w [...] przy ul. [...], pow. [...], woj. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że K. M., osoba wskazana we wniosku jako właściciel pozostawionej nieruchomości, nigdy nie powróciła na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z powyższym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Odnosząc się do uprawnienia spadkobierców K. M. Wojewoda [...] stwierdził, że jeśli były właściciel nie spełnił przesłanek z art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. to, jego następcy prawni nie mogą nabyć prawa do rekompensaty, nie jest bowiem możliwe do zaakceptowania, aby spadkobierca właściciela mienia był w korzystniejszej sytuacji prawnej niż sam właściciel tego mienia.
J. H., R. H., A. H. i K. H. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, regulujących kwestie rekompensat za mienie zabużańskie, w tym art. 1 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 2 i podkreślił, że w przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że K. M. nigdy nie powróciła na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Fakt ten wynika z postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] maja 1991 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że K. M. z domu [...] zmarła [...] lipca 1944 r. w ostatnim miejscu zamieszkania w [...].
Zdaniem organu bezdyskusyjny jest również fakt, że K. M. była właścicielką nieruchomości położnej poza obecnymi granicami RP. Okoliczność ta stwierdzona została w wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. sygn. akt [...] w którym ustalono, że K. M. pozostawiła w miejscowości [...], w związku z wojną w 1939 r. dom mieszkalny pięcioizbowy drewniany, stodołę, stajnię z ogrodem o powierzchni [...] ha oraz pole orne o powierzchni [...] ha.
Organ zaznaczył, że przedstawione fakty uznane zostały za bezsporne, gdyż wynikają one z treści prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie prawomocnym orzeczeniem wyrażone w art. 365 § 1 k.p.c. zawiera w sobie zakaz ponownego prowadzenia sporu co do tych samych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia zakończonego już sporu sądowego. Związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, że organ obowiązany jest uznać, że kwestia, która była przedmiotem oceny Sądu, kształtuje się tak, jak to wyraził Sąd w rozstrzygnięciu. Zatem prawomocny wyrok wiąże co do tego, co w nim ustalono. Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie w zakresie daty i miejsca zgonu K. M. oraz pozostawienia przez ww. osobę mienia poza obecnymi granicami RP organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnych orzeczeniach.
Minister podkreślił, że kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie dla organów administracji publicznej było więc ustalenie, czy regulacjom obowiązującej ustawy zabużańskiej podlegają osoby, które wprawdzie były właścicielami nieruchomości położonych na dawnych Kresach Wschodnich, ale nie przemieściły się na tereny państwa polskiego w jego powojennych granicach, a także ocena, jak sytuacja taka wpływa na uprawnienia następców prawnych właścicieli pozostawionych nieruchomości.
Organ zaznaczył, że stoi na stanowisku, które konsekwentnie reprezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dla zastosowania ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej konieczne jest spełnienie przez osobę opuszczającą w związku z wybuchem II Wojny Światowej dawnych terenów RP warunku przesiedlenia się na terytorium Polski w granicach powojennych. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny nabycia przez wnioskodawców prawa do rekompensaty na podstawie spadkobrania. Nabycie powyższego prawa przez spadkobierców ma charakter pochodny względem praw byłego właściciela. Jeśli były właściciel nie zrealizował przesłanek z art. 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., to jego spadkobiercy nie mogą nabyć prawa do rekompensaty.
Na potwierdzenie stanowiska Minister przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1038/16, z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 462/17, z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1794/18 i podkreślił, że moc prawna ww. orzeczeń NSA pośrednio wiąże organy administracji publicznej przy dokonywaniu interpretacji wskazanych przepisów prawa, ponieważ organ powinien uwzględnić, iż takie będzie stanowisko sądu administracyjnego w omawianej kwestii prawnej.
Organ wskazał ponadto, że przywołane przez pełnomocnika stron we wniesionym odwołaniu wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1547/13 oraz z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 583/19 są orzeczeniami nieprawomocnymi, natomiast wyrok o sygn. akt I SA/Wa 2941/14 zapadł w sprawie o zupełnie innej tematyce niż potwierdzanie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie.
W tej sytuacji organ II instancji w oparciu o zebrany materiał dowody stwierdził, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki określone w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. pozwalające na wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
A. H., J. H., K. H. oraz R. H. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a polegające na:
a) nieuwzględnieniu zarzutu istotnego błędu w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w przedmiotowej sprawie i stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz podzielenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Wojewodę [...] w zakresie tego, że treść postanowienia Sądu Wojewódzkiego (właściwie Rejonowego) w [...] z dnia [...] maja 1991 r. sygn. [...] jest orzeczeniem o stwierdzeniu nabycia spadku po K M. podczas, gdy orzeczenie to dotyczy ustalenia stwierdzenia zgonu K. M., dokonanego w trybie art. 535-538 k.p.c., które z istoty sprawy odbyło się, albowiem na podstawie dostępnych dokumentów nie sposób było ustalić faktycznej daty i miejsca zgonu danej osoby, co oznacza, że Sąd ustalił prawdopodobną datę i miejsce zgonu konkretnego podmiotu wyłącznie na podstawie oświadczeń uczestników i zeznań świadków, natomiast w przedmiotowym postępowaniu organ wyższego rzędu nie odniósł się (mimo podniesienia konkretnego zarzutu), iż w zaskarżonej decyzji nie określono ewentualnej niemożności opuszczenia dawnego terytorium RP, co jednak w sposób nieuprawniony organ II instancji podzielił za decyzją Wojewody [...];
b) nieuwzględnieniu zarzutu istotnego błędu w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w przedmiotowej sprawie i stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz podzielenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Wojewodę [...] w zakresie tego, że K. M. nie opuściła byłego terytorium RP [...] lipca 1944 r., a tym samym nie spełniła przesłanki z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. podczas, gdy w sprawie zaszła "inna okoliczność związana z wojną rozpoczętą w 1939 r." w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, a to fakt zamordowania K. M. w dniu [...] lipca 1944 r. w [...] przez [...] (bandy [...]), który w sposób ewidentny był związany z faktem wybuchu II wojny światowej oraz konfliktami na tle narodowościowym, co zrównuje fakt zamordowania K. M. z faktem opuszczenia byłego terytorium RP w rozumieniu ustawy;
c) naruszeniu art. 77 kpa w zw. z art. 9 kpa polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów oraz ich niezastosowanie i niedopełnienie obowiązku organu co do wszechstronnego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dowodu z dokumentów w aktach sprawy [...] Sądu Rejonowego (omyłkowo nazwanego Wojewódzkim) w [...], a w szczególności zeznań wnioskodawczyni M. S. na okoliczność daty, miejsca i przyczyn śmierci K. M., które w istocie winny decydować o przyjęciu, że K.M. zmuszona była opuścić terytorium dawnej RP w związku z wybuchem II wojny światowej;
d) naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks Postępowania Administracyjnego poprzez wydanie całkowicie bezzasadnej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...], mimo nierozpoznania wszystkich zarzutów, podnoszonych przez skarżących w odwołaniu z [...] lipca 2020 r.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- naruszenie treści art. 2 w zw. z art. 6 ust 1. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuwzględnienie zarzutu naruszenia tych przepisów oraz ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. o odmowie przyznania wnioskodawcom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości [...], podczas gdy:
• z dokumentów przedłożonych przez ww. na gruncie przedmiotowej sprawy, wynikał wyraźnie fakt spełnienia przez nich wymogów dla ustalenia tego prawa, w tym w szczególności z uwagi na fakt: posiadania przez K. M. obywatelstwa polskiego i posiadania go przez jej spadkobierców, śmierci K. M. na terytorium [...], na skutek okoliczności powodowanych działaniami wojennymi w lipcu 1944 r., pozostawienia przez nią na terytorium [...] zabudowań mieszkalnych, gospodarskim oraz nieruchomości gruntowych, a także opuszczenia terytorium dawnej RP przez córki ww. - M. S. i H. M. i przeniesienia na aktualne terytorium RP,
• z pism Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Geodezji, Gospodarki Gruntami i Rolnictwa - uprzednio rozpoznającego sprawę z wniosku M. S. o przyznanie prawa do rekompensaty, pod nr [...] oraz [...], złożonego na podstawie tożsamych okoliczności faktycznych wynikało wyraźnie, iż sprawa M. S. została zakwalifikowana do sortu spraw o rekompensatę po nr [...], zaś wedle ówcześnie obowiązujących uregulowań prawnych przedstawione dokumenty pozostawały wystarczające do ubiegania się o odszkodowanie z tego tytułu;
• zostało wykazane dokumentami w postaci: decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2020 r. stwierdzającej obywatelstwo polskie K. M. (z.d. [...]), córki F. i K. (z.d. [...]), urodzonej [...] sierpnia 1890 r. na [...] oraz decyzji poświadczających obywatelstwo polskie H. M. i M. S. (pismo pełnomocnika wnioskodawców z [...] lutego 2018 r. wraz z załącznikami);
• zachodzą w sprawie przesłanki przyznania prawa do rekompensaty na rzecz spadkobierców po K. M., albowiem K. M. opuściła dawne terytorium RP na skutek innych okoliczności, związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (przez co należy rozumieć fakt zamordowania jej przez [...] - bandy [...] w związku z konfliktami na tle narodowościowym), a jej spadkobiercy także posiadają obywatelstwo polskie;
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wymienionych.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione na dawnych kresach wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej, w świetle jej przepisów, przysługuje właścicielowi pozostawionych nieruchomości, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu [...] września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu wymienionych przez ustawodawcę enumeratywnie przedwojennych przepisów oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 (w wyniku wypędzenia z tego terytorium lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wymienionych w ustawie tzw. układów republikańskich; w związku z regulacja granicy wschodniej, na podstawie umowy granicznej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a ZSRR z 15 lutego 1951r., a także na skutek innych okoliczności związanych z wojną), lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; posiada obywatelstwo polskie (art. 2). W przypadku jego śmierci prawo to, w myśl art. 3 ust. 2 ustawy, przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie).
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że właścicielką objętej wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty nieruchomości położonej w [...] do chwili śmierci pozostawała K. M.. Poza sporem jest również, że zmarła ona [...] lipca 1944 r. w [...], nie opuszczając dawnych [...]. Spadek po niej nabyły zaś córki H. M. i M. S. po ½ części każda z nich. Obydwie w dniu [...] września 1939 r. posiadały obywatelstwo polskie.
Po H. M. spadek odziedziczyła siostra M. S., której następcami prawnymi są skarżący.
Okoliczności te wprost wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym m.in. wyroku ustalającego Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1990 r. sygn. akt [...], postanowień spadkowych oraz decyzji potwierdzających posiadanie przez H. M. i M. S. obywatelstwa polskiego w dniu [...] września 1939 r.
Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wadliwy rozpoznały wniosek pierwotnie złożony przez M. S. [...] września 1990 r. oraz wniosek powielony pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z 8 lipca 2005 r. Pierwszy z nich zawierał żądanie przyznania rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w [...] stanowiącą własność M. S., drugi zaś za tą samą nieruchomość stanowiącą własność K. M.(z domu [...]) i A. O..
W ocenie Sądu organy administracji dysponując wymienionymi wyżej dokumentami powinny rozpoznać żądanie zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z ich treści. Ich analiza prowadzi zaś do wniosku, że będąca przedmiotem postępowania nieruchomość, stanowiła pierwotnie własność K. M., która zmarła [...] lipca 1944 r., co oznacza, że de facto nieruchomość pozostawiona została poza obecnymi granicami RP przez jej spadkobierczynie H. M. oraz M. S.. One bowiem z chwilą śmierci matki stały się w drodze dziedziczenia jej współwłaścicielkami.
Zadaniem organu administracji było zatem ustalenie czy do pozostawienia nieruchomości doszło w warunkach wskazanych w art. 1 ustawy zabużańskiej i zachowania pozostałych przesłanek warunkujących pozytywne rozpoznanie wniosku.
Powyższa interpretacja wynika, w ocenie Sądu z ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Na organach administracji ciąży bowiem obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa); a nadto obowiązek prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 kpa). Są one również zobligowane, w myśl art. 9 kpa., do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wychodząc zatem z tych zasad winny one oceniać podanie strony nie tyle w aspekcie dosłownego brzmienie żądania, ale odczytania rzeczywistej woli strony je formułującej. Powstałe zaś na tym tle ewentualne wątpliwości winny wyjaśniać z udziałem strony, informując ją jednocześnie w sposób przystępny o konsekwencjach prawnych określonej interpretacji treści podania.
Intencją inicjującej postępowanie M. S. a następnie Skarżących było bez wątpienia uzyskanie rekompensaty za nieruchomości postawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., których przedwojenną właścicielką była K. M., a której oni byli spadkobiercami. Jeśli zatem z przedłożonych dowodów wynikało, że jej współwłaścicielkami była M. S. i H. M., to należało złożone podanie traktować jako żądanie ustalenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez w/w a nie przez ich matkę, po zbadaniu czy przemieściły się w warunkach, o których mowa w art. 1 ustawy zabużańskiej na terytorium obecnego państwa polskiego i spełniły wszystkie przesłanki warunkujące uwzględnienie wniosku.
Sąd zwraca uwagę, że na przeszkodzie uznania H. M. i M. S. za właścicielki pozostawionej nieruchomości w rozumieniu art. 2 ustawy zabużańskiej, nie stoi prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1990 r., którym ustalono, że to K. M. pozostawiła sporną nieruchomość w [...] w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Wprawdzie prawomocne orzeczenie sądu, w myśl art. 365 § 1 k.p.c, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Jednakże przewidzianej tym przepisem zasady nie można rozpatrywać w oderwaniu od art. 366 k.p.c., który przymiot powagi rzeczy osądzonej odnosi tylko " do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami." Istotą natomiast sporu w sprawie zakończonej ww. wyrokiem było ustalenie w trybie art. 189 k.p.c. komu i do jakich składników mienia w [...] przynależał tytuł prawnorzeczowy wobec braku dokumentów prawa te potwierdzających. To oznacza, że zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądu, w kontekście przywoływanego wyroku odnosić należy jedynie do rozstrzygniętej nim spornej kwestii dotyczącej przysługiwania K. M. tytułu prawnego do opisanego w wyroku mienia, a nie tego czy przed śmiercią je pozostawiła.
Mając zatem na względzie, że brak jest dowodu na to by K. M. wskazaną własność przed śmiercią utraciła, przyjąć należy, że przynależne prawa majątkowe (stwierdzone wyrokiem Sądu) do tego momentu zachowała. W konsekwencji czego, stosowanie do art. 922 § 1 k.c., przeszły one z dniem jej śmierci na spadkobierczynie H. M. i M. S.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną ocenę prawną i dokonają rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.